Có một nơi mà bất kỳ đứa trẻ nào trong khu phố tôi cũng coi là "pháp trường": Tiệm hớt tóc của ông Tư. Ông Tư là một ông lão có đôi bàn tay run run nhưng khi cầm kéo thì lại sắc lẹm và chuẩn xác đến đáng sợ. Tiệm của ông chỉ có một chiếc ghế xoay bọc da đã sờn rách, một cái gương ố vàng và mùi hăng hắc của nước xịt tóc rẻ tiền.
Nhưng điều đáng sợ nhất không phải là cái kéo, mà là việc ông Tư có khả năng biến những "ngôi sao nhạc rock" nhí với mái tóc bù xù đầy phong cách trở thành những "ông cụ non" với mái tóc ba phân phẳng lỳ không một chút nhân nhượng.
"Hôm nay đến lượt mày đấy Mùi," mẹ tôi tuyên bố, mắt nhìn xoáy vào chỏm tóc đã bắt đầu che khuất tầm mắt của tôi.
Tôi nhìn vào gương, thấy mình giống một con sư tử nhỏ đang bị đe dọa tước đi bờm tóc oai phong. Đối với tôi, mái tóc dài là biểu tượng của sự tự do, là nơi giấu kín những bí mật và là tấm khiên che chắn cho cái trán quá cao mà bọn thằng Tý hay trêu là "trán sân bay".
Thằng Tý Cận đứng ở cửa, mặt nó tái mét vì nó cũng vừa được mẹ "áp giải" đến đây. Nó thầm thì với tôi:
"Nghe bảo ông Tư có một cái kéo ma thuật. Ai bị cắt tóc ở đây xong cũng đều trở nên ngoan ngoãn và... học giỏi hơn. Tao không muốn học giỏi bằng cách mất đi mái tóc này đâu!"
"Đúng đấy," tôi tán thành. "Mất tóc là mất đi sức mạnh. Giống như dũng sĩ Samson trong truyện cổ tích ấy. Một khi tóc bị cắt, dũng sĩ cũng chỉ là một người bình thường hay bị đau bụng và sợ bóng tối."
Chúng tôi ngồi trên hàng ghế chờ, run cầm cập như những con chim sẻ trong cơn mưa bão. Ông Tư đang "thi hành án" với một cậu nhóc lớp hai. Tiếng kéo "xoẹt, xoẹt" vang lên đều đặn, mỗi tiếng là một nhúm tóc rơi xuống sàn nhà, trông giống như những đám mây đen đang sụp đổ.
Đến lượt tôi. Mẹ ấn tôi ngồi lên chiếc ghế xoay. Ông Tư choàng một tấm vải trắng quanh cổ tôi, thắt chặt đến mức tôi cảm thấy hơi thở của mình cũng bị thu nhỏ lại thành ba phân.
"Cháu muốn cắt kiểu gì?" Ông Tư hỏi, giọng khàn khàn như tiếng lá khô cọ vào nhau.
Tôi lấy hết can đảm, thốt lên: "Dạ, bác chỉ cần tỉa bớt một chút thôi ạ. Đừng cắt ngắn quá, cháu còn phải... đi cứu thế giới."
Ông Tư bật cười, nụ cười làm những nếp nhăn trên mặt ông rung rinh. Ông không nói gì, bắt đầu đưa kéo lên. Tôi nhắm nghiền mắt lại, không dám nhìn vào gương. Tôi cảm thấy từng sợi tóc đang rời xa mình. Một cảm giác mát lạnh chạy dọc da đầu. Tôi tưởng tượng ra mình đang bị lột trần trước thế giới, những bí mật của tôi đang bị phơi bày dưới ánh đèn tuýp trắng dã của tiệm hớt tóc.
Trong lúc ông Tư làm việc, ông bắt đầu kể chuyện. Ông Tư không kể về những chuyện vĩ đại, ông kể về những mái đầu mà ông đã cắt trong suốt bốn mươi năm qua.
"Cháu biết không," ông Tư nói, tiếng kéo vẫn đều đặn. "Hồi xưa bố cháu cũng ngồi đúng chiếc ghế này. Bố cháu hồi đó nghịch lắm, tóc lúc nào cũng dính đầy nhựa cây mận. Bố cháu cũng khóc nhè y như cháu bây giờ khi bác đưa kéo lên."
Tôi hé mắt ra nhìn: "Thật hả bác? Bố cháu cũng sợ cắt tóc ạ?"
"Sợ chứ. Nhưng sau khi cắt xong, bố cháu lại chạy ra sân, hét vang lên vì thấy nhẹ đầu quá, rồi lại đi trèo cây tiếp. Tóc nó giống như những nỗi lo âu vậy Mùi ạ. Đôi khi mình phải cắt bỏ bớt đi thì tâm hồn mới nhẹ nhàng được."
Câu nói của ông Tư làm tôi suy nghĩ. Có lẽ ông đúng. Mỗi lần chúng ta buồn, chúng ta thường hay vò đầu bứt tai. Tóc là nơi chứa đựng những suy nghĩ rối rắm. Khi cắt tóc, chúng ta không chỉ mất đi những sợi keratin khô khốc, mà còn đang dọn dẹp lại ngăn tủ tư duy của chính mình.
Khi ông Tư tháo tấm vải trắng ra và xịt một chút nước hoa hồng lên gáy tôi, tôi mở mắt nhìn vào gương.
Tôi không còn là con sư tử nhỏ với bờm tóc lòa xòa nữa. Trong gương là một cậu bé có khuôn mặt sáng sủa, đôi mắt to rõ ràng và cái "trán sân bay" hiện ra một cách đầy kiêu hãnh. Lạ lùng thay, tôi không thấy mình yếu đi như dũng sĩ Samson. Ngược lại, tôi cảm thấy mình nhanh nhẹn hơn, mát mẻ hơn, như thể vừa trút bỏ được một gánh nặng vô hình.
Tôi bước ra khỏi tiệm, gió chiều thổi qua da đầu mát rượi. Tôi chạy lại phía thằng Tý Cận, đứa đang chờ đến lượt với vẻ mặt như sắp ra pháp trường.
"Này Tý, không sao đâu! Cắt xong thấy mình thông minh hẳn ra đấy. Tao cảm thấy bây giờ tao có thể giải được cả toán lớp năm luôn!"
Tý Cận nhìn tôi, mắt nó sáng lên một chút: "Thật à? Thế để tao vào thử xem có giải được bài toán tìm X không."
Chúng tôi là thế đó. Những nỗi sợ hãi to lớn của trẻ con thường được giải quyết bằng một câu nói đùa hoặc một sự khám phá tình cờ. Tiệm hớt tóc của ông Tư không phải là nơi hành quyết những giấc mơ, mà là nơi chúng tôi học cách đối mặt với sự thay đổi của chính bản thân mình.
Mẹ dắt tay tôi về nhà, mẹ khen: "Đấy, cắt thế này có phải đẹp trai không. Nhìn ra dáng người lớn hẳn."
Tôi mỉm cười, nhưng trong lòng thầm nghĩ: "Con chỉ 'ra dáng' thôi nhé mẹ, còn tâm hồn con vẫn đang để dành chỗ cho mái tóc dài sẽ mọc lại vào mùa hè năm sau."
Trẻ con chúng tôi là những sinh vật kỳ lạ. Chúng tôi sợ cắt tóc nhưng lại thích lớn nhanh. Chúng tôi sợ sự thay đổi nhưng lại không thể đứng yên một chỗ. Và mỗi lần rời khỏi tiệm hớt tóc của ông Tư, chúng tôi lại mang về một phiên bản mới của chính mình — một phiên bản gọn gàng hơn, sẵn sàng cho những cuộc phiêu lưu mới giữa thế giới đầy rẫy những "kẻ khổng lồ" tóc tai luôn ngắn ngủn và chỉn chu một cách tẻ nhạt.
Tôi nhận ra rằng, vẻ đẹp của tuổi thơ không nằm ở việc giữ mãi một hình hài, mà nằm ở chỗ chúng ta luôn sẵn lòng để mái tóc mình bị cắt đi, để rồi lại hồi hộp chờ đợi nó mọc dài ra trong những ngày nắng ấm sắp tới.