Cứ sau mỗi mùa hè, đầu gối của tôi lại trông giống như một bản đồ địa hình phức tạp với những mảng màu đối lập: màu đỏ của máu mới rịn, màu tím của những vết bầm đang lên men và màu nâu xám của những lớp vảy đã khô. Mẹ tôi nhìn đống "gia tài" ấy và thở dài như thể tôi vừa mới đi đánh trận ở một hành tinh xa xôi nào đó trở về. Người lớn có một nỗi sợ hãi kỳ lạ với những vết sẹo. Họ dùng đủ loại thuốc mỡ, kem bôi để xóa sạch dấu vết của chúng, như thể những vết sẹo là bằng chứng cho sự thất bại hoặc sự bất cẩn.
Nhưng trong thế giới của chúng tôi, một đứa trẻ không có vết sẹo nào trên người thì cũng giống như một cuốn sách trắng tinh không có lấy một dòng chữ. Đó là một đứa trẻ nhạt nhẽo, một đứa trẻ chỉ biết ngồi trong nhà xem tivi và chẳng bao giờ dám thách thức trọng lực.
"Mày nhìn cái này đi Mùi," thằng Tý Cận vừa nói vừa kéo ống quần lên, chỉ vào một vết sẹo dài ngoằn ngoèo ở bắp chân. "Đây là kết quả của cuộc đổ bộ vào vườn nhà ông Tư để cứu con diều bị mắc kẹt trên cây mít. Tao đã phải hy sinh một mảng da để đổi lấy sự tự do cho con diều đấy."
Tôi nhìn vết sẹo của nó với một sự ngưỡng mộ không hề che giấu. Nó trông thật oai hùng, giống như một dải ngân hà nhỏ bé gắn chặt vào da thịt. Tôi cũng không chịu kém cạnh, chỉ tay vào vết sẹo tròn xoe trên khuỷu tay:
"Còn cái này là của tao. Hồi năm ngoái, tao đã thử nghiệm xem xe đạp có thể bay qua vũng nước mà không cần chạm đất hay không. Kết quả là xe không bay, nhưng tao thì có. Tao đã bay một đoạn ngắn trước khi hạ cánh bằng... khuỷu tay."
Cái Tí Điệu ngồi bên cạnh, nó lật bàn tay ra, cho chúng tôi xem một vết sẹo mờ mờ ở lòng bàn tay: "Tao bị bỏng vì cố gắng học mẹ nấu cơm đồ hàng bằng nến. Mẹ bảo tao nghịch dại, nhưng tao thấy nó giống như một đóa hoa trắng đang nở trong tay mình vậy."
Chúng tôi ngồi dưới gốc khế, bắt đầu một cuộc hội thảo khoa học về "Nguồn gốc của những vết sẹo". Đối với trẻ con, sẹo không phải là nỗi đau. Sẹo là những huy chương anh hùng. Mỗi vết sẹo kể một câu chuyện về sự tò mò, về lòng dũng cảm và về cả những bài học xương máu mà không có trường lớp nào dạy được.
"Tại sao người lớn lại không có nhiều sẹo như mình nhỉ?" Tôi thắc mắc, mắt nhìn sang đôi chân nhẵn nhụi của bố đang ngồi đọc báo ở hiên nhà.
Tý Cận đẩy kính, giọng nó trầm xuống:
"Người lớn họ có sẹo đấy, nhưng sẹo của họ giấu ở bên trong. Bố tao bảo, khi người ta lớn lên, người ta không còn ngã từ trên cây xuống nữa, mà người ta ngã từ những hy vọng xuống thực tế. Những vết ngã đó không chảy máu ra ngoài, nhưng nó đau lâu hơn nhiều."
Tôi rùng mình. Ý tưởng về những vết sẹo bên trong nghe thật đáng sợ. Nếu sẹo ở đầu gối chỉ cần vài ngày là đóng vảy, thì sẹo ở bên trong trái tim chắc phải mất cả đời mới lành được. Có lẽ đó là lý do tại sao người lớn hay cau có và ít khi cười thoải mái như chúng tôi. Họ mang theo quá nhiều "vết thương kín" dưới những bộ quần áo phẳng phiu và vẻ ngoài đạo mạo.
Chiều hôm đó, tôi thấy bố đang loay hoay sửa lại mái tôn nhà kho. Bố lỡ tay bị một miếng tôn sắc lẹm cứa vào ngón tay. Máu chảy ra, đỏ thẫm. Tôi chạy lại, định hô hoán lên như thể bố sắp chết đến nơi, nhưng bố chỉ khẽ nhăn mặt, đưa ngón tay lên miệng hút một cái rồi tiếp tục làm việc.
"Bố không đau ạ?" Tôi hỏi, giọng đầy lo lắng.
Bố nhìn tôi, mỉm cười: "Đau chứ, nhưng có những thứ quan trọng hơn cái đau này, Mùi ạ. Nếu bố dừng lại vì một vết xước nhỏ, thì mái nhà sẽ dột, và sách vở của con sẽ ướt hết."
Tôi im lặng. Tôi chợt nhận ra sự khác biệt giữa vết sẹo của tôi và vết sẹo của bố. Vết sẹo của tôi là sự đánh đổi cho niềm vui cá nhân, cho những cuộc phiêu lưu ngông cuồng. Còn vết sẹo của bố là sự đánh đổi cho sự bình yên của cả gia đình. Vết sẹo của trẻ con là sự tự hào, còn vết sẹo của người lớn là sự tận hiến.
Tôi đi vào nhà, lấy một miếng băng cá nhân có hình siêu nhân mà tôi hằng nâng niu, dán vào ngón tay cho bố.
"Đây là thuốc của siêu nhân, dán vào là bố sẽ không thấy đau nữa," tôi dõng dạc nói.
Bố nhìn miếng băng màu mè trên ngón tay thô ráp của mình, ánh mắt bố bỗng trở nên dịu dàng lạ thường. Bố bế tôi lên, hơi thở nồng mùi thuốc lá và mồ hôi, nhưng tôi thấy đó là mùi hương an tâm nhất thế giới.
"Cảm ơn con trai. Có siêu nhân ở đây thì bố chẳng sợ gì cả."
Đêm đó, tôi nằm suy nghĩ về những vết sẹo. Tôi nhận ra rằng thế giới này được vận hành bởi những người mang đầy sẹo. Từ chú công nhân sửa đường đến bà bán xôi đầu ngõ, ai cũng có những vết dấu của thời gian và lao động trên cơ thể mình. Chúng ta lớn lên bằng cách thu thập những vết sẹo, và mỗi vết sẹo là một nấc thang đưa chúng ta rời xa thế giới trẻ thơ.
Tôi thầm hứa với lòng mình, sau này dù có trở thành người lớn, tôi cũng sẽ không bao giờ dùng kem xóa sẹo. Tôi muốn giữ lại tất cả những dấu vết ấy, để khi về già, tôi có thể chỉ vào đầu gối và kể cho cháu mình nghe về con diều nhà ông Tư, về cú bay xe đạp qua vũng nước, và về miếng băng siêu nhân tôi đã dán cho bố.
Vết sẹo không làm chúng ta xấu xí đi. Chúng chỉ làm cho câu chuyện đời mình thêm phần sống động. Giống như một chiếc áo cũ được vá lại bằng những miếng vải màu sắc, cuộc đời của chúng ta trở nên rực rỡ hơn chính nhờ những lần vấp ngã và đứng dậy.
Tôi nhìn xuống đầu gối của mình dưới ánh đèn ngủ. Một lớp vảy mới đang hình thành. Nó hơi ngứa, nhưng tôi biết rằng bên dưới lớp vảy ấy, một phần "trưởng thành" của tôi đang âm thầm mọc ra. Và tôi mỉm cười, sẵn sàng cho những vết sẹo của ngày mai.