Trong danh sách những trò chơi kinh điển của chúng tôi, không có trò nào tốn nhiều công sức và gây ra nhiều hệ lụy hơn trò "đóng vai gia đình". Đó là khi chúng tôi vay mượn thực tại của bố mẹ để xây dựng một thế giới mô phỏng dưới gốc cây me, nơi cái Tí luôn mặc nhiên chiếm vị trí "người mẹ" quyền lực, thằng Dũng "Còi" làm "đứa con" và tôi – bất đắc dĩ – phải sắm vai "người bố".
"Bố nó đi làm về muộn thế? Cơm nước nguội hết cả rồi đây này!" cái Tí chống tay ngang hông, giọng nó đanh lại một cách đáng sợ, giống hệt mẹ tôi mỗi khi bố đi nhậu về trễ.
Tôi xách một cái cặp giả làm từ lá chuối, mệt mỏi ngồi xuống một tảng đá:
"Tôi đi họp vất vả lắm chứ sung sướng gì đâu mà bà cứ cằn nhằn. Đưa tôi chén trà xem nào."
Thằng Dũng "Còi" lúc này đang bò lổm ngổm dưới đất, miệng kêu "oa oa" giả làm trẻ sơ sinh, mặc dù nó chỉ kém tôi có nửa cái đầu. Trò chơi diễn ra rất trơn tru cho đến khi chúng tôi bắt đầu sa đà vào những tình huống mà chúng tôi đã quan sát được từ thế giới người lớn – những tình huống mà chúng tôi nghĩ là "đặc sản" của sự trưởng thành.
"Tôi quyết định rồi, chúng ta phải ly hôn thôi!" cái Tí bỗng nhiên dõng dạc tuyên bố, quăng cái bát nhựa xuống đất cái rầm.
Tôi và thằng Dũng đứng hình. Từ "ly hôn" đối với chúng tôi là một từ ngữ mang màu sắc thảm họa, giống như việc một quả bom nổ chậm vừa được kích hoạt giữa sân chơi. Tôi nhớ đã nghe từ này trong những bộ phim tâm lý trên tivi mà mẹ hay xem, hoặc trong những lời xì xào của các bà hàng xóm về nhà chú Hùng đầu ngõ.
"Tại sao lại ly hôn? Tôi đã làm gì sai?" tôi hỏi, cố giữ đúng tông giọng của một "người chồng" đang bối rối.
Cái Tí khoanh tay, vẻ mặt vô cùng cương quyết:
"Vì ông không chịu rửa bát, lại còn hay giấu tiền lẻ trong túi quần nữa. Mẹ tôi bảo đàn ông mà như thế là không thể chung sống được. Tôi sẽ mang thằng Dũng về nhà ngoại!"
Thằng Dũng "Còi" lập tức ngừng khóc, nó đứng dậy phủi bụi trên đầu gối và nhìn chúng tôi với ánh mắt hoang mang:
"Ơ, thế tớ phải đi với mẹ à? Tớ muốn ở với bố Cuội để còn đi bắn bi chứ!"
"Không được! Ly hôn là phải chia đôi mọi thứ!" cái Tí phán. "Thằng Dũng đi với tôi, còn bộ sưu tập nắp chai này sẽ thuộc về ông. Từ nay chúng ta không còn liên quan gì đến nhau nữa."
Cuộc "ly hôn" giả tưởng bỗng chốc trở nên nghiêm trọng lạ thường. Chúng tôi bắt đầu chia chác những món đồ chơi chung. Cái Tí lấy đống bát chén nhựa, tôi giữ lại những viên bi, còn thằng Dũng thì bị kéo đi kéo lại giữa hai bên như một món hàng cần thanh lý. Không khí vui vẻ của buổi chiều biến mất, thay vào đó là một sự căng thẳng và khó chịu len lỏi.
Tôi chợt nhận ra rằng, trò chơi đóng vai này không hề vui như tôi tưởng. Chúng tôi đang lặp lại những nỗi đau của người lớn mà chính chúng tôi cũng không hiểu hết. Tại sao người lớn lại muốn chia tay khi họ đã từng thề non hẹn biển? Tại sao họ lại bắt những đứa trẻ phải chọn phe khi họ không còn muốn nhìn mặt nhau nữa?
"Tớ không muốn chơi trò này nữa," tôi ném cái cặp lá chuối xuống đất. "Ly hôn chán lắm. Nó làm cho mọi thứ đang tốt đẹp bỗng nhiên tan tành hết cả."
Cái Tí cũng dịu giọng lại, nó nhìn đống bát đĩa nằm chỏng chơ:
"Tớ cũng thấy thế. Lúc nói ra từ đó, tớ thấy trong lòng hơi sợ. Cậu có nghĩ bố mẹ chúng mình sẽ bao giờ 'ly hôn' thật không?"
Câu hỏi đó rơi vào không gian như một tảng đá nặng trịch. Chúng tôi ngồi xích lại gần nhau dưới gốc me, nỗi sợ hãi về sự tan vỡ của thế giới ổn định mà mình đang sống hiện rõ trong mắt mỗi đứa. Người lớn có thể nghĩ rằng trẻ con không biết gì, nhưng thực tế, chúng tôi nhạy cảm với những rung động của sự rạn nứt hơn bất kỳ ai.
"Tớ nghĩ," tôi lên tiếng, giọng trầm buồn, "người lớn ly hôn vì họ không biết cách chơi trò 'nhường nhịn'. Trong trò chơi của chúng mình, chỉ cần tớ chịu rửa bát hoặc cậu không mắng tớ nữa là mọi chuyện lại ổn. Nhưng người lớn thì khác, họ coi cái 'tôi' của mình to hơn cả ngôi nhà."
Thằng Dũng "Còi" lúc này đã lấy lại được sự hồn nhiên vốn có:
"Nếu bố mẹ tớ đòi ly hôn, tớ sẽ bảo họ rằng: 'Hai người nhìn xem, đến cả cái Tí và anh Cuội còn làm hòa được, sao hai người lại không?'"
Chúng tôi bật cười trước sự ngây ngô của thằng Dũng, nhưng trong lòng mỗi đứa đều thầm mong cái triết lý đơn giản đó có thể áp dụng được cho thế giới thực. Chúng tôi quyết định "tái hôn" ngay lập tức bằng cách cùng nhau đi mua hai cây kem đậu đỏ từ số tiền lẻ mà tôi "giấu trong túi quần".
Khi cái vị ngọt mát lạnh tan trên đầu lưỡi, mọi mâu thuẫn gia đình giả tưởng đều biến mất. Chúng tôi lại trở về làm những đứa trẻ, không còn là "bố", là "mẹ" hay những "đứa con" tội nghiệp của một vụ ly hôn.
Tôi nhận ra rằng, đặc quyền lớn nhất của trẻ con là khả năng làm lại từ đầu. Chúng tôi có thể cãi nhau nảy lửa, có thể "chia tay" hàng chục lần trong một buổi chiều, nhưng chỉ cần một viên kẹo hay một nụ cười, vương quốc lại được thống nhất.
Người lớn thì không may mắn như vậy. Họ mang theo những tự ái và tổn thương đi qua năm tháng, để rồi những vết nứt nhỏ cứ thế rộng dần ra cho đến khi không còn cách nào cứu vãn. Giá như họ có thể ngồi xuống dưới một gốc me, oẳn tù tì để quyết định xem ai là người rửa bát, có lẽ thế giới này đã bớt đi nhiều tiếng thở dài.
Buổi chiều dần tàn, bóng của ba đứa trẻ đổ dài trên con đường làng. Chúng tôi nắm tay nhau đi về, lòng thầm hứa sẽ không bao giờ chơi trò ly hôn nữa. Bởi vì trong thế giới của chúng tôi, sự gắn kết không nằm ở những tờ giấy đăng ký hay những lời thề thốt to tát, mà nằm ở chỗ: Ngày mai, chúng mình vẫn sẽ ở đây, cùng nhau chia đôi một quả khế ngọt và cùng nhau già đi một cách thật chậm rãi.