Dưới gốc cây khế già nhà tôi, nơi những chùm hoa tím li ti rụng đầy trên nền đất ẩm, một sự kiện trọng đại đang diễn ra. Đây không phải là một buổi chơi đồ hàng thông thường với những bát canh bằng lá dâm bụt hay những đĩa cơm làm từ cát mịn. Đây là "Cuộc họp thượng đỉnh" của ba thực thể quyền lực nhất khu phố: Tôi (ngài Chủ tịch), thằng Tý Cận (Cố vấn tối cao kiêm nhà bác học) và cái Tí Điệu (Bộ trưởng bộ ngoại giao kiêm thủ quỹ kẹo mút).
Nội dung nghị sự hôm nay rất gay gắt: "Tại sao người lớn lại có quyền mắng trẻ con mà trẻ con không được mắng lại?".
"Đây là một sự bất công mang tính lịch sử!" Thằng Tý Cận lên tiếng, nó đẩy gọng kính lên tận chân mày, vẻ mặt nghiêm trọng như thể đang đọc bản tuyên ngôn độc lập. "Theo nghiên cứu của tao, người lớn mắng chúng ta vì họ có một thứ vũ khí gọi là 'quyền làm bố mẹ'. Thứ này mạnh hơn cả bom nguyên tử vì nó có thể khiến mày phải đứng vào xó nhà ngay lập tức mà không cần giải thích."
Cái Tí Điệu đang mải miết thắt nơ cho con búp bê mất một chân, cũng ngẩng lên góp giọng:
"Hôm qua mẹ tao mắng tao vì tội làm đổ lọ hoa. Tao đã bảo là do con mèo mướp nhảy qua, nhưng mẹ bảo 'Mèo nào mà biết nhảy vào đây, chỉ có cái tay nghịch ngợm của con thôi'. Lúc đó tao rất muốn bảo mẹ là 'Mẹ cũng hay làm vỡ bát lúc rửa mà con có mắng mẹ đâu', nhưng tao sợ... sợ bị cắt suất kẹo chiều."
Tôi khoanh tay, ngồi dựa lưng vào gốc khế, cảm nhận cái vỏ cây sần sùi cọ sát vào lưng. Một cơn gió thoảng qua, vài lá khế vàng rụng xuống đầu tôi như những ý tưởng vừa lóe sáng.
"Vấn đề nằm ở chỗ người lớn luôn nghĩ họ đúng vì họ... già hơn," tôi phán xét một cách đầy triết học. "Họ cứ tưởng có nhiều nếp nhăn trên mặt đồng nghĩa với việc có nhiều chân lý trong đầu. Nhưng tao thấy họ sai lầm đầy ra. Ví dụ như bố tao, bố bảo uống rượu là không tốt, nhưng tối nào bố cũng uống một ly rồi bảo đó là 'thuốc bổ'. Nếu đó là thuốc bổ, tại sao bố lại cấm tao uống thử một ngụm?"
Tý Cận lấy một cái que, bắt đầu vẽ những vòng tròn ngoằn ngoèo trên đất.
"Tao đã nghĩ ra một kế hoạch. Chúng ta cần lập ra một 'Bộ luật công bằng'. Trong đó ghi rõ: Nếu người lớn mắng sai, họ phải bồi thường bằng một gói thạch rau câu. Nếu họ mắng đúng nhưng quá to tiếng, họ phải đưa chúng ta đi công viên vào cuối tuần."
"Mày mơ à Tý?" Tôi cười khẩy. "Ai sẽ là người ký vào bộ luật đó? Bố mày à? Bố mày sẽ dùng nó để nhóm bếp đấy."
Cuộc họp rơi vào im lặng. Tiếng ve sầu trên cành khế bắt đầu kêu râm ran, như thể đang cười nhạo những tham vọng chính trị non nớt của chúng tôi. Thực ra, trong thâm tâm, chúng tôi đều biết rằng mình đang sống trong một chế độ "quân chủ chuyên chế", nơi nhà vua và hoàng hậu (bố và mẹ) có toàn quyền sinh sát. Trẻ con chỉ là những thần dân nhỏ bé, đôi khi được ban phát vài ân huệ dưới dạng kem que, và phần lớn thời gian phải tuân thủ những quy tắc vô lý mà người lớn đặt ra.
"Tao nghĩ," cái Tí Điệu đột ngột lên tiếng, giọng nó nhỏ nhẹ nhưng chứa đầy sự chiêm nghiệm, "người lớn mắng chúng ta vì họ... mệt. Mẹ tao mỗi lần mắng xong thường hay ngồi phịch xuống ghế, tay day day trán. Có vẻ như việc mắng người khác cũng tốn sức lắm."
Tôi sững lại. Ý tưởng của cái Tí thật mới mẻ. Có lẽ mắng mỏ không phải là một đặc quyền, mà là một sự giải tỏa. Người lớn mang về nhà bao nhiêu bực dọc từ cái thế giới "cao vổng" ngoài kia — nơi có giá xăng, có chứng khoán, có những ông sếp khó tính. Và khi về đến nhà, thấy cái lọ hoa vỡ hay cái đầu gối trầy xước của chúng tôi, cơn giận của họ bùng phát như một ngọn núi lửa phun trào để che đậy sự mệt mỏi bên trong.
"Nếu vậy thì họ thật đáng thương," Tý Cận tặc lưỡi. "Thay vì mắng chúng ta, họ nên đi ngủ trưa giống mình. Ngủ trưa xong là hết giận ngay."
Nhưng người lớn không bao giờ ngủ trưa một cách tử tế. Họ nằm xuống nhưng mắt vẫn mở trừng trừng nhìn trần nhà, hoặc tay vẫn nắm chặt cái điện thoại. Họ không biết cách thả lỏng tâm hồn để bay bổng vào thế giới của những giấc mơ không hình hài như chúng tôi.
Cuộc họp thượng đỉnh kết thúc mà không có bộ luật nào được thông qua. Chúng tôi quyết định chuyển sang một nghị sự thiết thực hơn: Đi hái khế chua để chấm muối ớt.
Khi tôi trèo lên những cành khế cao, nhìn xuống dưới, tôi thấy ba đứa chúng tôi nhỏ xíu giữa cái sân rộng thênh thang. Cây khế già này chắc đã chứng kiến biết bao cuộc họp như thế này, từ thời bố tôi còn là một cậu bé hay nghịch ngợm. Có lẽ ngày xưa bố cũng từng ngồi đúng chỗ này, bàn về việc tại sao ông nội lại hay hút thuốc lào và mắng bố tội trốn học đi tắm sông.
Rồi bố lớn lên, bố quên mất cuộc họp dưới gốc khế, bố trở thành người đi mắng kẻ khác.
Tôi bẻ một chùm khế, thả xuống cho cái Tí Điệu. Nó đưa tay hứng, cười rạng rỡ. Trong khoảnh khắc đó, tôi ước gì mình mãi mãi đứng ở đây, trên cành khế này, để nhìn thế giới bằng con mắt của một đứa trẻ. Tôi sợ cái ngày mình không còn muốn trèo cây nữa, cái ngày mà tôi sẽ đứng dưới đất, ngước lên nhìn con mình và hét: "Xuống ngay! Ngã gãy cổ bây giờ!".
Lúc đó, tôi sẽ chính thức trở thành một "kẻ khổng lồ" đáng ghét và cô đơn.
Buổi tối, trong bữa cơm, bố bỗng nhiên hỏi:
"Hôm nay ba đứa bay họp hành gì dưới gốc khế mà nghiêm trọng thế? Bố đứng trên lầu nhìn xuống thấy thằng Tý Cận múa tay múa chân kinh lắm."
Tôi liếc nhìn bố, rồi nhìn sang mẹ. Tôi hắng giọng, quyết định thử nghiệm "Bộ luật công bằng" vừa nãy:
"Bọn con bàn về việc tại sao bố mẹ hay mắng bọn con mà không bao giờ xin lỗi ạ."
Bố khựng lại, đôi đũa dừng giữa chừng. Mẹ cũng ngừng nhai, nhìn tôi trân trân. Không khí trong phòng ăn bỗng chốc đặc quánh lại. Tôi thầm nghĩ: "Thôi xong, chắc chuẩn bị ăn mắng tập hai".
Nhưng không. Bố nhìn mẹ, rồi bố lại nhìn tôi. Một nụ cười kỳ lạ hiện lên trên môi bố — không phải nụ cười khà khà thường ngày, mà là một nụ cười có chút gì đó... hối lỗi.
"Ừ nhỉ," bố nói chậm rãi. "Bố cũng không nhớ lần cuối cùng bố xin lỗi con là khi nào. Chắc là vì bố nghĩ bố là bố nên bố luôn đúng."
Mẹ gắp một miếng thịt vào bát tôi, nhẹ nhàng bảo:
"Tại bố mẹ bận quá, đôi khi mắng con chỉ vì muốn con tốt hơn, nhưng đúng là nhiều lúc cũng quá lời. Thôi, coi như bữa cơm hôm nay mẹ nấu toàn món con thích là lời xin lỗi nhé?"
Tôi kinh ngạc. Hóa ra người lớn cũng có thể "dễ dạy" đến thế. "Bộ luật công bằng" không cần ký kết trên giấy tờ, nó đã được thông qua bằng một miếng thịt kho và một nụ cười của bố.
Tôi nhận ra rằng, đôi khi khoảng cách giữa trẻ con và người lớn không phải là chiều cao, mà là một lời nói thật lòng. Và dưới mái hiên của những kẻ khổng lồ, nếu chúng ta đủ can đảm để lên tiếng, những bức tường thành vững chãi kia cũng có thể trở nên mềm mại như những đám mây.