Trong ký ức của tôi, tuổi thơ không phải là một con đường thẳng tắp. Nó là một nhà ga cũ kỹ, nơi có những chuyến tàu mang tên "Mùa Hè", "Trung Thu" hay "Tết" cứ đến rồi đi, mang theo những hành khách tí hon và những vali chứa đầy tiếng cười. Nhưng có những chuyến tàu chỉ chạy một chiều duy nhất, và khi nó đã rời ga, bạn sẽ không bao giờ tìm thấy nó trong bất kỳ bảng tổng sắp giờ chạy tàu nào nữa.
Đó là chuyến tàu của sự thay đổi.
Khu phố của tôi ngày ấy không có những tòa nhà cao tầng che khuất mặt trời. Nó là một tập hợp của những mái ngói rêu phong, những hàng rào bằng cây dâm bụt hoa đỏ rực, và đặc biệt nhất là bãi đất trống phía cuối con đường — nơi chúng tôi gọi là "Thảo nguyên xanh". Thực ra đó chỉ là một khu đất dự án bị bỏ hoang, cỏ dại mọc lút đầu người, nhưng đối với chúng tôi, đó là cả một thế giới hoang dã để chinh phục.
"Mùi ơi, nghe nói người ta sắp xây chung cư ở thảo nguyên đấy!" Thằng Tý Cận chạy xộc vào nhà tôi, mặt mũi lấm lem bùn đất, hơi thở đứt quãng.
Tôi đang mải mê sửa lại cái cánh buồm cho con tàu bằng xốp, nghe thấy thế liền đứng bật dậy.
"Chung cư là cái gì? Nó có to hơn cây đa đầu làng không?"
"To hơn nhiều! Nó là một cái hộp khổng lồ bằng bê tông, trong đó có hàng trăm cái hộp nhỏ hơn cho người ta ở. Họ sẽ ủi hết cỏ, đuổi hết dế đi!"
Chúng tôi tức tốc chạy ra "Thảo nguyên xanh". Quả nhiên, ở đó đã xuất hiện những chú người lớn mặc áo phản quang, đội mũ cứng, tay cầm những tờ bản đồ loằng ngoằng. Một chiếc máy xúc to lớn, trông như một con quái vật tiền sử bằng sắt, đang gầm rú và ngoạm những miếng đất lớn, nhổ tận gốc những bụi hoa xuyến chi mà chúng tôi vẫn thường hái để chơi trò đám cưới.
Cái Tí Điệu đứng nhìn, mắt nó đỏ hoe:
"Thế còn lâu đài của công chúa thì sao? Mấy hôm trước tao vừa mới chôn cái hộp bí mật ở dưới gốc cây bàng mà..."
Chúng tôi nhìn con quái vật sắt đang tiến dần về phía cây bàng già. Trong cái hộp bí mật của cái Tí có gì? Một vài hòn bi ve đẹp nhất của tôi, một cái nắp chai của thằng Tý Cận và một chiếc kẹp tóc màu tím của nó. Đó là "di sản" của chúng tôi, là bằng chứng cho sự tồn tại của một vương quốc trẻ thơ giữa lòng thành phố.
"Chúng ta phải cứu cái hộp!" Tôi hô vang.
Ba đứa lao vào bãi đất. Những chú công nhân hét lên: "Này lũ trẻ con kia, đi chỗ khác chơi! Nguy hiểm lắm!".
Nhưng chúng tôi không nghe thấy gì cả. Trong tai tôi lúc đó chỉ có tiếng gầm rú của máy móc và tiếng kêu cứu thảm thiết (mà tôi tưởng tượng ra) của những con dế mèn dưới lòng đất. Chúng tôi quỳ xuống, dùng tay không bới tung đống đất dưới gốc cây bàng.
Đất móng tay đen xì, mồ hôi chảy ròng ròng trên trán. Cuối cùng, tay tôi chạm vào một vật cứng bằng nhựa.
"Đây rồi!" Tôi reo lên, giơ cái hộp nhựa màu xanh lên cao như một người lính vừa cứu được lá cờ tổ quốc.
Vừa lúc đó, bác lái máy xúc dừng máy, nhảy xuống. Bác nhìn chúng tôi, khuôn mặt sạm nắng bỗng trở nên dịu lại khi thấy cái hộp nhựa trên tay tôi.
"Mấy đứa vì cái này mà liều mạng à?" Bác hỏi, giọng ồm ồm nhưng không có vẻ gì là giận dữ.
"Đây là kho báu của tụi con," Tý Cận đáp, giọng vẫn còn run. "Bác đừng ủi nó đi được không bác?"
Bác lái máy xúc nhìn ra khoảng không trống trải, nơi cỏ dại đã bị xới tung, lộ ra màu đất xám xịt buồn bã. Bác thở dài, lấy trong túi ra một điếu thuốc nhưng không châm lửa.
"Bác cũng không muốn đâu mấy đứa. Nhưng người lớn cần nhà ở, cần phố xá. Bãi đất này không thể cứ là bãi cỏ mãi được."
Bác đưa cho chúng tôi mỗi đứa một chai nước khoáng lạnh ngắt. Chúng tôi ngồi bệt xuống cạnh bánh xích khổng lồ của chiếc máy xúc, nhìn vương quốc của mình đang dần biến mất.
"Bác ơi," cái Tí Điệu hỏi, "khi người ta xây nhà xong, dế mèn sẽ đi đâu ạ?"
Bác lái máy xúc im lặng hồi lâu, rồi bác chỉ tay về phía chân trời, nơi những đám mây tía đang lững thũng trôi:
"Chắc là chúng sẽ chuyển lên mây mà ở thôi. Trên đó rộng lắm, không ai xây chung cư cả."
Chúng tôi nhìn lên bầu trời. Có lẽ bác nói đúng. Thế giới này dường như quá chật chội cho cả người lớn và trẻ con cùng chung sống một cách trọn vẹn. Khi người lớn muốn tiến về phía trước, họ buộc phải nghiền nát những bãi cỏ của tuổi thơ dưới bánh xe công nghiệp. Họ gọi đó là "phát triển". Còn chúng tôi gọi đó là "mất mát".
Chiều hôm đó, chúng tôi mang cái hộp bí mật về gốc cây khế nhà tôi. Chúng tôi đào một cái hố mới, sâu hơn, chắc chắn hơn.
"Lần này chúng ta sẽ không quên chỗ này đâu," Tý Cận khẳng định.
Nhưng tôi biết, và có lẽ cả hai đứa nó cũng biết, rằng cái hộp không còn quan trọng nữa. Điều quan trọng là "Thảo nguyên xanh" đã không còn. Chuyến tàu mang tên "Sự ngây thơ" đã vừa rời ga, và chúng tôi là những hành khách bị bỏ lại trên sân ga đang dần thay hình đổi dạng.
Vài năm sau, đúng như lời thằng Tý, một tòa chung cư cao sừng sững mọc lên. Những đứa trẻ ở đó không còn biết đến mùi đất ẩm hay tiếng dế mèn. Chúng chơi điện tử trong những căn phòng máy lạnh đóng kín, nhìn thế giới qua khung cửa kính sáng loáng.
Bố tôi đứng bên cửa sổ, nhìn tòa nhà che mất một phần hướng gió vào nhà mình, rồi bảo:
"Dạo này phố xá đông đúc quá, chả bù cho ngày xưa bố con mình còn chỗ chạy diều."
Tôi nhìn bố, thấy tóc bố đã lấm tấm bạc. Chuyến tàu của bố đã đi xa lắm rồi, xa đến mức bố chỉ còn có thể nhìn thấy nó qua những câu chuyện kể "ngày xưa". Còn tôi, tôi đang đứng ở một ga xép nào đó giữa cuộc đời, tay vẫn còn vương mùi đất từ gốc cây khế già, cố gắng lắng tai nghe tiếng còi tàu của tuổi thơ đang mờ dần trong sương sớm.
Chúng ta ai rồi cũng phải lên tàu. Chỉ có điều, có những người may mắn giữ được một mẩu vé nhỏ trong túi áo, để thỉnh thoảng lấy ra nhìn lại và mỉm cười, nhớ rằng mình đã từng có một vương quốc tươi đẹp đến nhường nào dưới những bụi cỏ hoa xuyến chi.
"Mùi ơi, ra ăn cơm!"
Tiếng mẹ gọi cắt ngang dòng suy nghĩ của tôi. Tôi đứng dậy, phủi bụi trên quần. Thế giới vẫn cứ cao vổng lên, và những chuyến tàu vẫn cứ chạy. Tôi bước vào nhà, nhưng trong lòng thầm hứa: Dù có đi đến ga cuối cùng của cuộc đời, tôi cũng sẽ không bao giờ để con dế mèn trong tâm hồn mình phải ngừng tiếng hát.