Ngày hai mươi hai tháng Chạp, mưa phùn bắt đầu ngấm vào lòng phố, khiến những mảng tường rêu của ngôi nhà số 42 càng trở nên thẫm màu. Diệp An đến sớm hơn mọi khi, trên tay là một nhành tinh dầu sả chanh nhỏ để át đi mùi ẩm mốc đang bủa vây gian bếp.
Nhật Minh hôm nay có vẻ tỉnh táo hơn, hoặc ít nhất anh đã chịu thay chiếc sơ mi nhăn nhúm bằng một chiếc áo len mỏng cổ tim. Tuy vậy, sự bướng bỉnh trong ánh mắt anh vẫn chưa hề thuyên giảm. Anh nhìn An bày biện những chiếc túi zip và bút đánh dấu lên bàn bếp, thở dài:
"Hôm nay cô định đào bới thêm cái gì nữa? Tôi nhắc lại là chúng ta chỉ còn một tuần nữa là đến Tết. Với tốc độ rùa bò này, tôi e là mùng một Tết tôi vẫn phải ngồi đây nhìn cô phủi bụi."
An không đáp lời ngay. Cô tiến về phía cái chạn bát bằng tre cũ kỹ, luồn tay vào sâu trong ngăn kéo cuối cùng – nơi bị kẹt bởi một vật cứng bằng gỗ. Sau một vài động tác khéo léo, cô lấy ra một chiếc khuôn bánh chưng.
Đó là một chiếc khuôn gỗ đã lên nước đen bóng, nhưng một góc của nó bị nứt toác, chỉ còn được giữ lại bởi những sợi dây đồng quấn tạm bợ. Những vết mọt lấm tấm như những nốt đồi mồi trên da người già. An đặt nó lên mặt bàn, ánh mắt cô dịu dàng như đang nhìn một vị khách quý.
"Nào, anh Minh. Theo bản hợp đồng hôm qua, đây là món đồ đầu tiên của gian bếp. Hãy định danh cho nó đi."
Minh nhìn chiếc khuôn gỗ, định buông một câu "đồ bỏ đi", nhưng lời nói bỗng nghẹn lại nơi cổ họng. Anh bước tới, ngón tay dài và gầy của một kiến trúc sư khẽ lướt trên những thớ gỗ nứt nẻ.
"Nó... nó lâu đời lắm rồi," Minh bắt đầu, giọng anh bỗng trở nên trầm đục. "Bà tôi nói đây là chiếc khuôn mà ông nội tự tay đẽo từ gỗ mít vườn nhà khi họ mới dọn về đây. Hồi đó tôi còn bé xíu, cứ đến ngày hai mươi tám Tết là bà lại lôi nó ra. Tôi nhớ mình thường ngồi lọt thỏm trong lòng bà, xem bà xếp lá dong vào bốn góc khuôn sao cho thật vuông vức."
Anh dừng lại, hơi thở hắt ra một tiếng cười tự giễu.
"Cô biết không, lúc đó tôi thấy cái khuôn này kỳ diệu lắm. Chỉ cần bỏ gạo, nhân đậu vào rồi nén lại, nó sẽ ra một khối vuông chằn chặn, đẹp đẽ. Tôi từng ước sau này mình cũng có thể thiết kế ra những công trình hoàn hảo như chiếc bánh của bà. Nhưng lớn lên rồi, tôi lại thấy nó thật gò bó. Tôi muốn những thứ phá cách, những thứ không nằm trong một cái khuôn có sẵn."
An quan sát gương mặt Minh. Sự lạnh lùng trên mặt anh đang dần tan chảy, để lộ ra một Nhật Minh yếu mềm và đầy hoài niệm.
"Vì vậy mà anh muốn vứt nó đi sao? Vì nó đại diện cho những nguyên tắc cũ kỹ?"
"Vì nó hỏng rồi," Minh gắt khẽ, như để che giấu sự xúc động. "Cô nhìn xem, gỗ đã nứt, dây đồng rỉ sét. Một kiến trúc sư không thể giữ lại một cái bản vẽ lỗi, và một người thực tế không nên giữ lại một vật dụng đã mất chức năng. Nó không còn đóng được một cái bánh nào tròn trịa nữa."
An lặng lẽ lấy ra từ túi vải một chiếc khăn mềm thấm chút tinh dầu, bắt đầu lau từng đường kẽ của chiếc khuôn. Cô làm việc đó một cách thành kính, như thể đang chữa lành vết thương cho một ai đó.
"Anh Minh, trong kiến trúc, người ta có thể phá đi xây mới. Nhưng trong ký ức, sự rạn nứt chính là bằng chứng của tình yêu. Anh có biết tại sao nó nứt không?"
Minh lắc đầu, im lặng dõi theo đôi tay của An.
"Bà anh đã dùng nó ngay cả khi nó bắt đầu yếu đi. Những sợi dây đồng này không phải chỉ để giữ gỗ, chúng giữ lại niềm tin rằng dù ông nội đã đi xa, dù cuộc sống có khó khăn, thì Tết vẫn phải vuông vức, vẫn phải đủ đầy. Bà đã nén cả sự kiên cường của mình vào chiếc khuôn nứt này để nuôi anh khôn lớn."
Cô dừng tay, đẩy chiếc khuôn về phía anh.
"Cái khuôn này không lỗi. Nó chỉ quá tải vì chứa đựng quá nhiều mùa xuân của gia đình này thôi. Nếu anh vứt nó đi, anh sẽ vứt bỏ cả cái cách mà bà đã cố gắng giữ gìn sự gắn kết cho anh."
Nhật Minh đứng lặng người. Mùi gỗ mít cũ quyện với mùi sả chanh từ tay An tỏa ra, đánh thức một miền ký ức xa xăm. Anh nhớ có một mùa Tết, anh làm đổ nước vào khuôn khiến nó cong vênh, bà không mắng mà chỉ cười, lấy dây đồng quấn lại rồi nói: "Đồ vật cũng như người mình, có trầy xước chút mới thương, con ạ."
Lòng Minh bỗng chùng xuống một cách lạ lùng. Cơn burnout, sự kiệt sức sáng tạo bấy lâu nay dường như có một phần nguyên nhân từ việc anh đã cố chặt đứt sợi dây liên kết với cội nguồn. Anh luôn muốn tạo ra những thứ hoàn hảo, hiện đại mà quên mất rằng, những thứ đẹp đẽ nhất thường bắt đầu từ những vết nứt đầy tình người.
"Tôi... tôi có thể sửa lại nó không?" Minh hỏi, giọng anh thấp đến mức gần như thầm thì.
An mỉm cười, đôi mắt cô sáng lên niềm vui. "Đó là công việc của anh, kiến trúc sư ạ. Tôi dọn dẹp để anh nhìn thấy nó, còn việc hồi sinh nó là phần của anh."
Cô lấy một nhãn dán nhỏ, nắn nót viết lên đó: “Chiếc khuôn của những mùa xuân kiên cường” rồi dán vào một góc nhỏ của túi zip đựng món đồ.
Buổi chiều hôm đó, Nhật Minh không lên gác nằm trốn nữa. Anh mang chiếc khuôn ra hiên nhà, lấy bộ đồ nghề thủ công của mình ra. Tiếng đục đẽo nhẹ nhàng hòa cùng tiếng mưa rơi tí tách. Lần đầu tiên sau một năm, anh không cần đến thuốc ngủ mà vẫn cảm thấy lòng mình dịu lại.
Ở bên trong, Diệp An vẫn lặng lẽ làm việc. Cô nhìn bóng lưng của Minh qua khung cửa sổ sổ tổ ong, khẽ thở dài một tiếng thật khẽ. Trong túi áo cô, có một mẩu giấy cũ kỹ mà cô luôn mang theo – một lời hứa với bố mẹ mình mà cô cũng chưa bao giờ hoàn thành.
Cô dọn dẹp cho người khác, nhưng ai sẽ dọn dẹp cho cô?
Ngoài phố, người ta bắt đầu bán những bó lá dong xanh ngắt. Tết đang tiến những bước thật gần vào ngôi nhà số 42.