An tỉnh dậy khi một tia nắng hanh hao của ngày cuối đông lách qua khe ngói, rọi thẳng vào mắt. Căn gác xép vốn tối tăm bỗng chốc hiện lên hàng triệu hạt bụi nhảy múa trong không trung. Cô ngẩn ngơ nhìn trần nhà một lúc lâu, cảm giác hụt hẫng của một người vừa bước ra từ một giấc mơ dài về thành phố đầy ánh đèn neon, để rồi choàng tỉnh giữa bốn bề vách gỗ và mùi long não nồng nặc.
Chiếc hộp thiếc vẫn nằm đó, ngay cạnh gối của An. Đêm qua, cô đã đọc đi đọc lại những lá thư ấy cho đến khi đôi mắt mỏi nhừ và chìm vào giấc ngủ lúc nào không hay.
An ngồi dậy, đưa tay chạm vào lớp vỏ rỉ sét của chiếc hộp. Trên nắp, hình những bông hoa hồng đỏ thắm giờ chỉ còn là những mảng màu loang lổ. Đây vốn là loại hộp thiếc đựng bánh quy bơ đắt tiền mà ngày xưa chỉ những gia đình có điều kiện mới có được vào dịp Tết. Với gia đình cô năm 2000, chiếc hộp này hẳn là một báu vật, một thứ xa xỉ phẩm mà cha mẹ đã giữ lại để đựng những gì quý giá nhất.
Cô mở nắp hộp. Tiếng kim loại ma sát nghe khô khốc. An lấy ra xấp thư, cẩn thận tháo sợi dây thừng mảnh đã mủn đi ít nhiều. Lá thư đầu tiên, viết vào một đêm giao thừa của hai mươi sáu năm trước, dường như vẫn còn vương mùi khói pháo và vị lạnh của sương muối.
“Mai à, giờ này chắc em và con đã ngủ say. Anh ngồi đây, bên ngọn đèn dầu mờ ảo, lòng ngổn ngang trăm mối. Đêm nay là đêm cuối cùng của năm 1999, cả thế giới đang đếm ngược để chào đón thiên niên kỷ mới. Người ta nói về Y2K, về những sự cố máy tính có thể làm đảo lộn cả nhân loại. Nhưng anh chẳng sợ máy tính hỏng, anh chỉ sợ trái tim mình hỏng vì lo cho hai mẹ con. Chiều nay, anh đã đi bộ ra ga tàu để tìm việc bốc vác, nhưng người ta đã đuổi anh đi vì họ bảo ‘thời đại mới cần máy móc, không cần sức người thất nghiệp như anh’. Lúc ấy, anh đã nghĩ hay là mình đi quẩn, hay là mình buông xuôi…”
An nén một tiếng thở dài. Chữ viết của cha ở đoạn này hơi nhòe đi, dường như tay ông đã run rất mạnh khi đặt bút. Cô vốn luôn nghĩ cha mình là một người đàn ông thép, một trụ cột gia đình chưa bao giờ biết đến hai chữ “bại trận”. Nhưng những dòng thư này đang lột trần một góc khuất yếu mềm, một sự bất lực đến cùng cực của người đàn ông 25 tuổi năm ấy – cái tuổi mà bây giờ An cũng đang trải qua với những thất bại tương tự.
Cô tiếp tục đọc:
“Nhưng Mai ạ, giữa lúc anh đứng trên cầu đường sắt định làm điều dại dột, một ông lão bảo vệ nhà ga tên là bác Ba đã giữ anh lại. Bác ấy không mắng anh, bác ấy chỉ đưa cho anh một tờ báo cũ và một chiếc bánh chưng còn nóng hổi. Bác bảo: ‘Thanh niên sao lại bỏ cuộc sớm thế? Thiên niên kỷ mới sắp đến rồi, hãy sống để nhìn thấy con mình lớn lên’. Bác Ba còn cho anh trú nhờ trong phòng bảo vệ suốt đêm mưa gió ấy. Anh nợ bác một mạng sống, nợ bác cái niềm tin rằng ngày mai mặt trời sẽ lại mọc. Mai này, nếu sau này con chúng ta lớn lên, anh muốn con biết rằng trên đời này vẫn có những người dưng tốt đến lạ lùng như thế.”
Lá thư kết thúc bằng một danh sách viết tay: “Bác Ba – Bảo vệ ga Long Khánh (vết sẹo nhỏ ở lông mày trái)”.
An gấp lá thư lại, ngực cô thắt lại một nỗi đau mơ hồ. Hóa ra, sự ra đời của cô – đứa trẻ sinh năm 1999 – lại bắt đầu bằng một chiếc bánh chưng cứu mạng của một người xa lạ. Cô luôn tự hào mình là một designer tự thân, một freelancer độc lập không dựa dẫm vào ai. Nhưng sự thật là, từng nhịp tim của cô hôm nay đã được vay mượn từ lòng tốt của một ông lão bảo vệ ga tàu từ hơn hai mươi năm trước.
“An ơi! Xuống ăn sáng đi con!” – Tiếng bà Mai vọng lên từ dưới bếp, phá tan bầu không khí đặc quánh sự hoài niệm.
An cất xấp thư vào hộp, giấu nó vào sâu trong ba lô. Cô bước xuống nhà, thấy mẹ đang bận rộn bên mâm cơm giản dị: một đĩa xôi gấc đỏ thắm và vài lát giò lụa.
“Mẹ... mẹ có nhớ bác Ba bảo vệ ở ga Long Khánh ngày xưa không?” – An hỏi, giọng cô hơi khàn.
Bà Mai khựng lại, đôi đũa trên tay run nhẹ. Bà nhìn An, đôi mắt đục mờ hiện lên một thoáng ngạc nhiên rồi nhanh chóng chuyển thành sự xúc động. “Sao con biết? Chuyện đó cha con giấu kín lắm, chỉ kể cho mẹ nghe một lần duy nhất vào ngày con đầy tháng thôi mà.”
“Con tìm thấy thư của cha.” – An đáp, mắt nhìn thẳng vào đĩa xôi. “Cha viết là bác ấy đã cứu cha.”
Bà Mai thở dài, ngồi xuống ghế, đôi tay gầy guộc đan vào nhau: “Hồi đó nhà mình nghèo lắm con ạ. Cha con mất việc, mẹ lại mang thai con giữa mùa mưa bão. Cha con đi biền biệt mấy ngày không về, lúc về thì người gầy rộc nhưng mắt sáng lắm. Ông ấy bảo ông ấy đã gặp được quý nhân. Sau này, khi cuộc sống khá hơn chút ít, cha con vẫn lặn lội ra ga tìm bác Ba nhưng người ta bảo bác ấy đã nghỉ hưu rồi chuyển đi đâu không rõ. Cha con cứ hối hận mãi vì chưa kịp trả ơn bác ấy một bữa cơm tử tế.”
An im lặng. Sự thực tế, khô khan trong cô bấy lâu nay bỗng chốc bị nứt ra một khe hở lớn. Cô chợt nhận ra, giá trị của một con người không nằm ở số dư tài khoản hay những bản thiết kế triệu view, mà nằm ở những sợi dây ân tình kết nối giữa người với người.
“Con định đi tìm bác ấy, mẹ ạ.” – An buông một câu chắc nịch.
Bà Mai ngước lên, sững sờ: “Nhưng hơn hai mươi năm rồi, con tìm sao được? Tên thì phổ biến, địa chỉ thì mù mờ...”
“Con sẽ tìm được.” – An kiên định. Cô chợt nhớ đến Lâm “Gỗ”, người đã bảo cô rằng anh là “bản đồ sống” của vùng này.
An ăn vội bát xôi rồi xách ba lô đi ra cửa. Cô không mang theo bảng vẽ, không mang theo laptop. Trong tay cô chỉ có một tờ giấy cũ trích ra từ hộp thiếc và một niềm tin mãnh liệt lần đầu tiên nhen nhóm sau chuỗi ngày dài tuyệt vọng.
Bên ngoài, nắng đã lên rực rỡ trên những vườn cam. Mùi hương của Tết – không phải cái Tết xa hoa của thành phố, mà là cái Tết của sự đoàn viên và trả ơn – đang bắt đầu lan tỏa trong không gian. An bước đi, cảm nhận mỗi bước chân của mình dường như vững chãi hơn. Cô biết, hành trình này không chỉ là đi tìm một ông lão bảo vệ, mà là hành trình đi tìm lại linh hồn của chính mình đã đánh mất giữa những tòa nhà cao tầng chọc trời.
Điểm đến đầu tiên: Ga tàu cũ. Nơi mọi chuyện bắt đầu từ năm 2000.