Sáng 29 Tết, bầu trời rạch Cầu Quay sầm sì như cái mặt của ông Bảy Sơn sau đêm "đại náo bàn nhậu" của con gái. Mưa xuân miền Tây không lãng mạn như phim, nó rây rây thứ nước lạnh lẽo quyện với mùi sình lầy và mùi vỏ bưởi nướng, tạo thành một hỗn hợp mùi vị của sự bế tắc.
Linh thức dậy với cái đầu đau như có ai cầm búa tạ gõ vào dây thần kinh. Hậu quả của bát rượu đế "dằn mặt" họ hàng đêm qua bắt đầu ngấm. Cô lảo đảo bước ra khỏi buồng, hy vọng tìm được một ngụm nước lạnh, nhưng thứ chào đón cô lại là một khung cảnh còn kinh khủng hơn cả cơn say: Ba cô, ông Bảy Sơn, đang ngồi bất động trên ghế bành giữa nhà, trên bàn là một cây roi mây bóng loáng – thứ vũ khí mà Linh tưởng đã tuyệt chủng kể từ khi gia đình chuyển lên thành phố sống đời trí thức.
Bên cạnh, bà Hai Chanh đang vừa cắn hạt dưa sồn sột vừa chêm dầu vào lửa: "Thì đó, tui nói rồi, thứ này không dạy là nó leo lên đầu lên cổ nó ngồi hà Sơn ơi. Đêm qua nó uống rượu như uống nước lã, rồi nó xỉa xói tui với ông Chín không ra cái thể thống gì. Nhục này để đâu cho hết, mai mốt tui ra chợ chắc phải đeo khẩu trang ba lớp vì xấu hổ quá mậy!"
Ông Sơn không nói gì, nhưng gân xanh trên trán nổi lên cuồn cuộn. Khi thấy Linh xuất hiện với mái tóc bạch kim rối bù và chiếc áo phông xộc xệch, ông đứng phắt dậy, tay quơ lấy cây roi mây.
"Quỳ xuống!" Ông Sơn gầm lên, giọng run rẩy vì uất ức.
Linh đứng chôn chân tại chỗ. Cơn đau đầu biến mất, thay vào đó là một luồng điện giận dữ chạy dọc sống lưng. "Tại sao con phải quỳ? Vì con uống rượu giỏi hơn mấy ông chú đó à? Hay vì con dám nói thật?"
"Mày còn dám cự nự?" Ông Sơn bước tới, vung roi. Một tiếng "vút" xé gió vang lên, cây roi mây quất mạnh vào bắp chân Linh. Cơn đau rát cháy bỏng ập đến, nhưng Linh không kêu một tiếng, cô chỉ nghiến chặt răng đến mức nghe rõ tiếng xương hàm khua lục cục.
Bà Mai từ dưới bếp lao lên, ôm chầm lấy tay chồng, khóc lóc: "Ông ơi, con nó lớn rồi, có gì từ từ bảo. Đừng đánh nó tội nghiệp!"
"Lớn? Nó lớn mà nó cư xử như quân khu tư, như phường chợ búa vậy hả?" Ông Sơn đẩy bà Mai ra, chỉ thẳng vào mặt Linh. "Mày có biết tao đã phải nhục nhã thế nào không? Tao cố gắng học hành, cố gắng làm người thành đạt để về đây người ta nhìn vào mà nể mặt cha mẹ mày. Vậy mà mày... mày đạp đổ sạch sành sanh chỉ bằng một bát rượu và cái thái độ ngông cuồng đó!"
Linh cười, một nụ cười méo mó chứa đầy sự cay đắng. "À, thì ra là vậy. Ba đánh con không phải vì con sai, mà vì con làm hỏng cái vỏ bọc 'gia đình trí thức kiểu mẫu' của ba chứ gì? Ba sợ dì Hai Chanh đi rêu rao, sợ ông Chín Quyền gạch tên ba khỏi danh sách con cháu hiếu thảo chứ gì?"
"Mày im ngay!"
"Con không im! Ba chỉ cần cái danh hão đó thôi! Ba chưa bao giờ cần biết con làm nghề gì, con đang stress ra sao, hay tại sao con lại ghét cái nơi này đến thế! Ba đưa con về đây không phải để ăn Tết, mà để 'trưng bày' như một con búp bê ngoan ngoãn cho thiên hạ ngắm. Nhưng xin lỗi ba, búp bê này bị hỏng rồi, và nó biết uống rượu đế đó!"
Lần này, ông Sơn không kiềm chế được nữa. Cây roi mây liên tiếp giáng xuống. Linh không chạy, cô đứng yên như một pho tượng, đôi mắt rực lửa nhìn thẳng vào cha mình. Sự lì lợm của cô càng làm ông Sơn điên tiết. Chỉ đến khi bà nội từ trong buồng lảo đảo chạy ra, ôm lấy Linh mà khóc ngất đi, ông Sơn mới dừng tay, ném cây roi xuống sàn rồi ngã gục xuống ghế, hổn hển thở.
"Cút... mày cút đi cho khuất mắt tao..." Ông Sơn thều thào.
Linh không nói một lời, cô lầm lũi bước ra cửa. Bà Mai chạy theo định giữ lại nhưng Linh gạt tay ra. Cô lao đại ra phía sau nhà, băng qua vườn dừa rồi chui tọt vào một bụi chuối rậm rạp phía sau hè, nơi có cái ao súng lạnh lẽo.
Mưa bắt đầu nặng hạt hơn. Linh ngồi thụp xuống đất, lưng dựa vào gốc chuối. Lúc này, bao nhiêu sự cứng cỏi bỗng chốc tan biến. Cô ôm lấy đôi chân chằng chịt vết roi, bật khóc nức nở. Tiếng khóc của cô bị tiếng mưa xuân át đi, tan vào mùi lá chuối mục và hơi đất nồng.
"Ba chỉ cần cái danh hão... ba chưa bao giờ cần con..." Câu nói đó cứ lặp đi lặp lại trong đầu cô. Cô nhớ về những ngày ở Sài Gòn, dù cô có làm việc đến kiệt sức, dù cô có đạt được thành tựu gì, thứ cô nhận được từ ba luôn là: "Làm cái đó thì bao giờ mới giàu?", "Nhìn con nhà người ta kìa...".
Ở rạch Cầu Quay này, người ta trọng cái "danh", trọng cái "mặt". Còn cảm xúc của một đứa con gái 22 tuổi như cô, nó rẻ rúng hơn cả một nải chuối chín rụng. Cô tự hỏi, nếu đêm nay cô cứ ngồi đây cho đến khi đông cứng lại, liệu có ai thực sự đau lòng, hay họ chỉ lo lắng rằng "đám ma ngày Tết thì xui lắm"?
Đúng lúc Linh định đứng dậy để đi bộ ra đường lớn bắt xe lên Sài Gòn ngay trong đêm – dù trong túi chẳng còn đồng nào và điện thoại thì đã nằm dưới mương heo – thì cô nghe thấy tiếng bước chân lội sình sột soạt.
Một bóng dáng nhỏ bé, khoác cái áo mưa nilon cũ kỹ, tay cầm một bát tô bốc khói nghi ngút đang chậm rãi tiến về phía bụi chuối. Đó không phải là mẹ, cũng không phải là ba.
Linh vội quẹt nước mắt, cố tỏ ra cứng cỏi: "Ai đó? Đừng có lại gần, tôi cắn đó!"
Bóng người đó dừng lại, tiếng nói móm mém vang lên: "Cắn cái gì mà cắn, răng cỏ đâu mà cắn nội hả con? Ra đây, nội lén lấy cho tô cháo cá lóc nóng hổi nè. Ăn đi cho ấm bụng rồi muốn đi đâu thì đi, chứ chết đói ở bụi chuối này là làm ma dầm dề khổ lắm nghe con..."
Linh sững sờ nhìn bà nội đang run rẩy che cái bát cháo khỏi nước mưa. Cơn giận trong lòng cô bỗng chốc bị một luồng ấm áp kỳ lạ xẻ dọc. Nhưng ngay phía sau lưng bà nội, một bóng đen khác cũng đang lù lù tiến tới với một vật dài trên tay. Linh nheo mắt nhìn kỹ, tim bỗng đập liên hồi khi nhận ra đó chính là ông Chín Quyền – người gia trưởng nhất dòng họ – đang cầm một cái gì đó đen ngòm, thẳng tắp như một thanh kiếm.
Ông Chín Quyền tiến đến gần, nhìn Linh đang ngồi bệ rạc dưới đất, rồi nhìn bát cháo trên tay bà nội. Ông hắng giọng một cái thật to khiến Linh giật nảy mình, chuẩn bị tinh thần cho một trận giáo huấn kinh điển nữa. Thế nhưng, ông Chín không mở miệng mắng, mà lại từ từ đưa cái vật dài trên tay ra trước mặt Linh dưới ánh sáng mờ ảo của đêm 29 Tết.
Linh chết trân khi nhìn thấy thứ đó. Đó không phải thanh kiếm, cũng không phải cây gậy đánh người. Đó là một vật phẩm mà lẽ ra không bao giờ nên xuất hiện ở cái xóm cổ hủ này, và càng không thể nằm trong tay ông Chín Quyền.