Nếu nhà thờ tổ họ Nguyễn ở rạch Cầu Quay là một đấu trường La Mã, thì Linh chính là đấu sĩ bị ném vào giữa bầy sư tử đang đói khát scandal. Sau màn "vượt rào" thành công nhờ sự bảo kê của bà nội, Linh lầm lũi tiến vào gian chính. Mùi khói nhang trầm mặc thường ngày giờ đây nồng nặc mùi hố xí của sự phán xét.
Cả dòng họ tề tựu đông đủ, ngồi la liệt trên những chiếc chiếu hoa trải rộng từ gian thờ ra tận hiên. Linh đứng đó, một bóng đen cô độc giữa một rừng áo dài hoa hòe và những nụ cười giả lả của ngày Tết. Cô vừa cầm nén nhang lên, chưa kịp xá một cái cho phải đạo thì một giọng nói lanh lảnh, chua loét như dưa cải muối quá tay vang lên từ góc nhà.
"Thôi, thắp nhang thì cũng tốt, nhưng mà tổ tiên linh thiêng chắc cũng đang 'ngộp' lắm. Có người cúng kiếng mà tâm không tịnh, đầu tóc thì như vôi quét tường, lại còn có thành tích 'lừng lẫy' từ hồi còn mặc áo trắng học trò nữa kìa."
Đó là bà Tư Liễu, cô họ của Linh, người nổi tiếng với khả năng ghi nhớ lỗi lầm của người khác dai hơn cả nợ ngân hàng. Bà ta nhấp một ngụm trà, mắt liếc xéo về phía ông Bảy Sơn đang ngồi chết trân như một pho tượng sáp bị hơ lửa.
"Sơn à, tui nói thiệt, hồi đó tui đã cản rồi. Cái hồi con Linh nó bị đuổi học năm lớp 11 trường điểm trên Sài Gòn vì tội 'đánh lộn, băng nhóm' gì đó, ông bà phải tốn bao nhiêu tiền của chạy vạy để nó được đi học lại cái trường bổ túc, sao ông bà không kể cho cả họ nghe? Cứ hở ra là khoe con làm 'thiết kế', làm 'nghệ thuật' lương nghìn đô. Nghệ thuật gì mà toàn thấy xăm trổ với nhuộm đầu nhuộm đuôi, nhìn không khác gì mấy đứa dạt nhà ngoài bến xe miền Tây!"
Cả nhà thờ bỗng nhiên im phắt. Tiếng một quân cờ tướng đập xuống bàn gỗ nghe chát chúa. Những ánh mắt tò mò, mỉa mai bắt đầu đổ dồn vào mẹ Linh. Bà Mai cúi gằm mặt, đôi vai run lên bần bật. Nỗi đau cũ bị khơi lại ngay ngày đầu năm, ngay trước bàn thờ tổ tiên, chẳng khác nào một cái tát nảy lửa vào mặt những người luôn cố giữ kẽ như ba mẹ cô.
Linh cảm thấy máu trong người mình sôi sùng sục. Cô nhớ lại năm đó, cô đánh nhau là để bảo vệ một đứa bạn bị bắt nạt, nhưng ba cô lúc ấy chỉ biết mắng cô làm nhục mặt ông. Giờ đây, câu chuyện ấy bị bóp méo thành "băng nhóm, dạt nhà" qua cái miệng không xương của bà Tư Liễu.
"Dì Tư nói hay quá!" Linh quay ngoắt lại, ném nén nhang chưa kịp thắp xuống chiếc lư đồng một cách dứt khoát. "Dì nhớ chuyện của con dai quá ha? Vậy dì có nhớ hồi năm kia, thằng con dì đi đá gà bị công an huyện hốt, dì phải sang nhà ba con mượn năm mươi triệu để 'lo lót' cho nó ra không? Năm mươi triệu đó dì trả chưa, hay dì dùng nó để mua cái áo dài lụa bóng lộn đang mặc để đi xỉa xói con?"
Bà Tư Liễu cứng họng, mặt chuyển từ đỏ sang tím ngắt như trái mồng tơi. Bà ta lắp bắp: "Mày... mày đồ con nít ranh, biết cái gì mà nói bậy bạ!"
"Con không nói bậy! Con có sao con nói vậy hà!" Linh tiến một bước sát về phía bà Tư, giọng cô vang dội giữa không gian im lìm của nhà thờ. "Còn dì Hai Chanh nữa, dì ngồi đó bĩu môi cái gì? Dì hay chê con 'hú hí' với trai thành phố, vậy dì có muốn con kể cho cả họ nghe chuyện dì lén lút đi gặp ông thợ xây ở xã bên mỗi khi dượng Hai đi làm xa không? Dì tưởng ở đây không có camera chạy bằng cơm hả? Người ta thấy hết trơn rồi, chỉ là người ta nể tình dì độc mồm độc miệng nên không ai dám nói thôi!"
Bà Hai Chanh đang định chêm vào một câu bỗng nghẹn họng, cái quạt giấy trên tay rơi xuống sàn. Cả nhà thờ tổ họ Nguyễn lúc này loạn cào cào. Tiếng xầm xì nổ ra như pháo rang. Những kẻ vừa nãy còn hùa theo bà Tư Liễu để "đấu tố" Linh, giờ đây bắt đầu lo sợ cái "kho tàng bí mật" của mình bị đứa con gái tóc trắng này khui ra.
"Linh! Mày im ngay cho tao!" Ông Bảy Sơn gầm lên, ông đứng bật dậy, định lao tới tát Linh một cái nữa để dập tắt cái ngòi nổ này.
Nhưng Linh không lùi. Cô nhìn thẳng vào ba mình, nước mắt trực trào nhưng giọng vẫn đanh thép: "Ba im đi! Ba cứ bắt con im để ba giữ cái danh hão của ba. Ba nhìn đi! Những người ba gọi là anh em, họ hàng, những người ba luôn muốn lấy lòng bằng cách ép con phải sống giả tạo... họ đang làm gì? Họ đang rỉa rói gia đình mình như lũ kền kền rỉa xác thối! Con hư là lỗi của con, nhưng con không bao giờ phản bội gia đình mình như cách họ đang hạ nhục ba mẹ ngay lúc này!"
Linh chỉ tay về phía ông Chín Quyền đang đứng run rẩy vì tức giận: "Cả ông nữa! Ông trưởng họ vĩ đại! Ông bắt con không được vào nhà thờ vì mặc đồ đen, vậy sao ông không đuổi mấy người đang ngoại tình, nợ nần, cờ bạc này ra khỏi họ? Hay là vì họ biết diễn kịch giỏi hơn con?"
"Đồ nghịch tử! Đồ mất dạy! Đuổi nó ra! Đánh nó cho tôi!" Ông Chín Quyền thét lên, tay vung cây gậy tre định giáng xuống đầu Linh.
Trong khoảnh khắc cây gậy chỉ còn cách trán Linh vài centimet, một cánh tay rắn chắc bỗng vươn ra, bắt lấy thanh tre giữa không trung. Một tiếng "rắc" khô khốc vang lên. Cả nhà thờ nín thở.
Đó không phải là ai khác, mà chính là ông Bảy Sơn. Ông đứng chắn trước mặt con gái, bàn tay ông siết chặt lấy cây gậy của ông trưởng họ đến mức gân xanh nổi cuồn cuộn. Ánh mắt ông Sơn không còn vẻ nhu nhược, lo sợ mất mặt như thường ngày. Thay vào đó là một sự điên tiết đến tột cùng, một sự bùng nổ của một người đàn ông đã bị dồn vào đường cùng.
Linh nhìn tấm lưng của ba, bỗng thấy nó to lớn lạ thường. Cô không biết chuyện gì sắp xảy ra, nhưng cô thấy ông Sơn từ từ quay đầu lại nhìn về phía đám họ hàng đang nháo nhác, rồi nhìn thẳng vào ông Chín Quyền.
Ông Sơn hít một hơi thật sâu, giọng ông thấp nhưng lạnh lẽo như nước đá: "Chú Chín... Cây gậy này, chú định đánh con tôi thật sao?"
Linh thấy tim mình đập thình thịch. Cô nhận ra rằng, bát rượu đế đêm qua, bộ đồ đen sáng nay, và cả những lời thóa mạ nảy lửa vừa rồi chỉ là mồi lửa nhỏ. Cơn hỏa hoạn thực sự chính thức bắt đầu từ bàn tay đang siết chặt cây gậy tổ tiên của ba cô.
Bầu không khí trong nhà thờ đặc quánh lại, cảm giác như chỉ cần một tiếng thở mạnh cũng đủ để làm sụp đổ cả một hệ thống gia tộc đã tồn tại hàng trăm năm. Linh chợt thấy mình không còn đơn độc, nhưng cái giá phải trả cho sự thật này... có lẽ sẽ là việc gia đình cô không bao giờ còn đường quay lại cái rạch Cầu Quay này nữa.
Ông Sơn bất ngờ giật mạnh cây gậy khỏi tay ông Chín Quyền, và hành động tiếp theo của ông đã khiến cả dòng họ Nguyễn phải khiếp sợ đến mức không ai dám thở mạnh...