Sáng sớm ở Bảo Lộc, sương mù bao phủ thung lũng dày đặc đến mức người ta chỉ có thể nhìn thấy bóng những ngọn trà mờ ảo. Hạ thức dậy từ lúc năm giờ sáng khi hơi lạnh còn thấm qua vách ván. Cô không đợi An Nhiên gọi, tự giác ra giếng múc nước rửa mặt rồi lặng lẽ bước vào xưởng dệt.
An Nhiên đã ngồi đó từ bao giờ. Anh cầm trên tay một xấp vải lụa thô, màu trắng ngà chưa qua tẩy nhuộm. Thấy Hạ vào, anh quăng xấp vải về phía cô, giọng vẫn lạnh nhạt như cũ:
“Lụa này tôi dệt lỗi, định đem làm giẻ lau. Cô nói cô giỏi, vậy thử cho tôi xem cô làm được gì với thứ phế phẩm này.”
Hạ đón lấy xấp vải. Cô vuốt ve bề mặt lụa, cảm nhận được những chỗ sợi trồi lên không đều. Với một nhà thiết kế bình thường, đây là lỗi. Nhưng với Hạ, đây chính là sự "sống" của thủ công. Cô mỉm cười: “Phế phẩm hay bảo vật, còn tùy vào tay người cầm kim.”
Cả ngày hôm đó, Hạ ngồi bất động bên hiên nhà. Cô không cắt, không may ngay lập tức. Cô lấy ra từ ba lô những gói bột màu tự nhiên: củ nâu, lá chàm khô và một ít phèn chua làm chất định sắc. Cô bắt đầu nhóm lửa, đun một nồi nước nhuộm nhỏ ngay giữa sân.
An Nhiên vừa làm việc vừa liếc mắt nhìn ra ngoài. Anh thấy cô gái ấy không sợ bẩn, đôi bàn tay trắng trẻo dạn dĩ nhúng vào thứ nước màu nâu sẫm, kiên nhẫn vò và xả vải dưới dòng nước suối lạnh buốt. Từng mảng màu loang lổ trên xấp vải lỗi bắt đầu hiện lên một sắc độ kỳ lạ – không bóng bẩy như lụa nhuộm hóa chất, mà trầm mặc, sâu thẳm như màu của đất rừng sau mưa.
Đến tối, khi ánh trăng non treo trên ngọn thông, Hạ bắt đầu đặt những đường kéo đầu tiên. Cô không dùng thước dây, cũng không vẽ phấn. Cô cắt theo trí nhớ của một người đã từng nghiên cứu hàng nghìn tư liệu về áo Nhật Bình – chiếc áo cao quý của phụ nữ vương triều cũ.
Chiếc áo cô định làm không phải là một bản sao bảo tàng. Cô lược bỏ những lớp lót rườm rà, giữ lại phom dáng cổ xẻ chữ hình chữ nhật đặc trưng, nhưng kết hợp với kỹ thuật ráp nối hiện đại để tà áo có độ rủ mềm mại như một chiếc áo khoác cardigan sang trọng.
Cọc cạch... cọc cạch... Tiếng khung cửi của An Nhiên đột ngột dừng lại. Anh bước tới sau lưng cô, nhìn chằm chằm vào những mảnh vải rời rạc trên sàn.
“Đây là... áo Nhật Bình?”
“Phải, nhưng là Nhật Bình dành cho những người phụ nữ hiện đại muốn tìm về nguồn cội,” Hạ đáp, tay vẫn thoăn thoắt khâu những đường chỉ dấu mũi. “Họa tiết ở cổ áo, tôi sẽ không thêu bằng chỉ vàng. Tôi sẽ dùng chính những sợi tơ tằm lỗi của anh để tết thành hoa văn nổi.”
An Nhiên im lặng. Lần đầu tiên anh thấy một người có thể biến khuyết điểm của nghề dệt thành ngôn ngữ của nghệ thuật. Anh bỗng cảm thấy đôi bàn tay thô ráp của mình và những sợi tơ của cô có một sợi dây liên kết vô hình.
Nhưng sự yên bình ấy bị phá vỡ vào sáng ngày thứ ba.
Một chiếc xe ô tô đời mới gầm rú đi vào con đường đất đỏ, bụi cuốn mịt mù. Bước xuống xe là Diệp Chi, mặc chiếc váy ngắn sành điệu hoàn toàn lạc lõng giữa rừng núi. Theo sau cô ta là một gã đàn ông bụng phệ, tay cầm máy ảnh.
“Hạ! Trời ơi, sao cậu lại ở cái nơi khỉ ho cò gáy này!” Diệp Chi thốt lên, giả bộ lấy tay che mũi vì mùi thuốc nhuộm. “Cậu có biết là thầy giáo đã báo cáo tên cậu lên ban giám hiệu không? Mình phải khó khăn lắm mới xin được địa chỉ của cậu từ phòng đào tạo đấy.”
Hạ đứng dậy, bình tĩnh lau vết màu nhuộm trên tay vào tạp dề. “Cậu đến đây làm gì?”
“Đến cứu cậu chứ làm gì!” Diệp Chi liếc mắt nhìn vào gian nhà sàn, thấy An Nhiên đang đứng lù lù ở cửa với vẻ mặt hằm hằm. Cô ta tỏ vẻ khinh khỉnh rồi quay lại nắm lấy tay Hạ. “Về đi Hạ. Anh Vương đây là chủ một chuỗi cửa hàng thời trang lớn. Anh ấy nói nếu cậu đưa bản thảo cũ cho anh ấy, anh ấy sẽ bảo lãnh đồ án cho cậu.”
Hạ rút tay lại, ánh mắt sắc như dao: “Bản thảo đó mình đã xé rồi. Và mình cũng không cần ai bảo lãnh.”
“Cậu đừng có bướng! Nhìn xem cậu đang làm cái gì đây?” Diệp Chi chỉ vào chiếc áo dang dở trên tay Hạ. “Thứ vải thô kệch, lỗi thời này thì ai mặc? Cậu định dùng nó để bảo vệ đồ án sao? Thật là nực cười!”
Đúng lúc đó, An Nhiên bước xuống bậc thang gỗ. Anh không nhìn Diệp Chi, mà đi thẳng đến bên Hạ, cầm lấy chiếc áo cô đang may dở.
“Vải của tôi dệt ra không phải để những hạng người không biết thưởng thức đến đây chê bai,” An Nhiên trầm giọng, khí thế toát ra từ một người đàn ông miền núi khiến gã đi cùng Diệp Chi phải chột dạ.
Anh nhìn Diệp Chi bằng nửa con mắt: “Cô nói thứ này lỗi thời? Hai mươi năm trước, cả cái phố thị của các người đều thèm khát lụa của làng này. Mời các người ra khỏi nhà tôi trước khi tôi dùng nước nhuộm tiễn khách.”
Diệp Chi tức tối giậm chân, nhìn Hạ bằng ánh mắt căm thù: “Được lắm Lâm Diên Hạ. Để xem cái thứ rác rưởi truyền thống của cậu trụ được bao lâu trên sàn catwalk hiện đại. Đừng có mà bò về van xin mình!”
Khi chiếc xe phóng đi, thung lũng trả lại sự yên tĩnh vốn có. Hạ nhìn An Nhiên, định nói lời cảm ơn, nhưng anh đã quay lưng đi vào trong, chỉ để lại một câu cụt ngủn:
“Lo mà hoàn thành cho xong chiếc áo đó đi. Ba ngày của cô sắp hết rồi.”
Hạ mỉm cười. Cô biết, quá khứ đã thực sự lên tiếng, và lần này, cô không còn cô đơn.