Phòng họp của tập đoàn thời trang nằm trên tầng 20 của một tòa nhà chọc trời giữa trung tâm Sài Gòn. Máy điều hòa chạy êm ru, mùi tinh dầu sả chanh sang trọng khuếch tán trong không khí, hoàn toàn đối lập với mùi khói bếp và lá chàm ngái nồng ở Bảo Lộc.
Hạ bước vào, bộ quần áo giản dị nhưng tươm tất khiến cô trông lạc lõng giữa những bộ suit bóng loáng của nhóm luật sư. Diệp Chi ngồi ở vị trí trung tâm, bên cạnh là gã đàn ông bụng phệ tên Vương. Vừa thấy Hạ, Chi đã nở nụ cười đầy thương hại:
“Hạ à, mình đã cho cậu cơ hội rồi. Nếu cậu chịu ký vào bản thừa nhận ‘sai sót trong quá trình nghiên cứu’ và nhượng lại quyền phát triển concept này cho Diệp Minh, tụi mình sẽ bãi nại. Cậu vẫn còn trẻ, đừng để vết nhơ này hủy hoại sự nghiệp.”
Hạ không ngồi xuống ghế mà đi thẳng đến bàn họp, nơi đang bày sẵn hai bộ trang phục mẫu: một chiếc áo Nhật Bình do cô làm ở Bảo Lộc (bị Diệp Chi thu giữ trước đó) và một chiếc áo tương tự nhưng bằng vải voan lụa bóng bẩy của Diệp Chi.
“Trước khi nói về pháp luật, chúng ta hãy nói về nghề đã,” Hạ bình thản lên tiếng. Cô nhìn sang ông Minh – người đang ngồi im lặng ở góc bàn với gương mặt không rõ cảm xúc. “Thưa hội đồng, Diệp Chi nói tôi đánh cắp ý tưởng. Vậy tôi muốn hỏi Chi: Ý tưởng về ‘Sắc Lam’ của cậu bắt nguồn từ đâu?”
Diệp Chi tự tin đáp: “Là sự kết hợp giữa kiến trúc cung đình và màu xanh của bầu trời thành phố đêm. Mình dùng vải lụa pha tơ nhân tạo để tạo độ bóng và bắt sáng trên sân khấu.”
Hạ mỉm cười, một nụ cười chứa đựng sự châm biếm sâu sắc. Cô cầm chiếc áo của Diệp Chi lên, rồi bất ngờ yêu cầu: “Làm phiền tắt hết đèn trong phòng này giúp tôi.”
Mọi người ngơ ngác nhưng ông Minh đã ra hiệu cho thư ký thực hiện. Căn phòng chìm vào bóng tối, chỉ còn ánh sáng leo lét từ các biển báo thoát hiểm. Hạ lấy ra từ túi một chiếc đèn UV (tia cực tím) nhỏ – thứ mà An Nhiên đã đưa cho cô trước khi đi.
Cô soi đèn vào chiếc áo của Diệp Chi. Dưới ánh tím, mặt vải hiện lên một màu trắng đục, trơ lỳ và nhạt nhòa. Sau đó, cô chuyển ánh đèn sang chiếc áo cô dệt tại nhà An Nhiên.
Một cảnh tượng kỳ ảo hiện ra.
Dưới ánh đèn UV, những sợi lụa thủ công dường như "thở". Sắc lam không còn là một khối màu phẳng mà hiện lên hàng triệu hạt li ti như dải ngân hà. Đặc biệt, ở phần biên áo, một sợi chỉ mảnh phát ra ánh sáng vàng kim rực rỡ, kết thành một biểu tượng cổ nhỏ xíu.
"Đây là gì?" Ông Minh đứng bật dậy, tiến lại gần.
"Đó là mã định danh của thợ dệt An Nhiên tại Bảo Lộc," Hạ dõng dạc nói. "Mỗi mét vải anh ấy dệt ra đều được 'đánh dấu' bằng một loại sợi tơ tằm đặc biệt chỉ phản quang dưới bước sóng nhất định. Chi tiết này chỉ có thợ dệt và người cùng làm mới biết."
Hạ quay sang Diệp Chi, ánh mắt sắc lẹm: "Cậu nói cậu sáng tạo ra nó? Vậy tại sao trong bản phác thảo của cậu không hề nhắc đến cấu trúc sợi tơ? Tại sao khi tôi yêu cầu thay đổi độ đậm của thuốc nhuộm, cậu lại chỉ biết chọn mã màu trên máy tính?"
Diệp Chi bắt đầu lúng túng, mồ hôi rịn trên trán: "Đó... đó là bí mật công nghệ của xưởng gia công bên mình!"
"Xưởng gia công của cậu dùng vải tổng hợp nhuộm hóa chất," Hạ gằn giọng. "Còn chiếc áo này, màu sắc của nó được tạo ra từ sự lên men của vi khuẩn chàm trong 30 năm. Diệp Chi, cậu có thể vẽ đẹp trên giấy, nhưng cậu chưa bao giờ học cách 'chạm' vào vải. Cậu không biết rằng vải thủ công có tính duy nhất. Không có tấm thứ hai nào giống tấm thứ nhất, vì thời tiết và nước suối mỗi ngày mỗi khác."
Ông Minh cầm mảnh vải mà Hạ gửi bưu phẩm hôm trước lên, so sánh với chiếc áo dưới ánh đèn. Ông thở dài một tiếng, nhìn Diệp Chi với sự thất vọng tràn trề.
"Diệp Chi, cô nói đây là ý tưởng của cô, nhưng cô lại không biết trong vải có chỉ định danh. Điều này giống như một họa sĩ không nhận ra chữ ký của chính mình trên bức tranh vậy."
Gã đàn ông tên Vương thấy tình hình bất lợi, định đứng dậy nói đỡ nhưng ông Minh đã giơ tay ngăn lại. Ông nhìn Hạ, ánh mắt tràn đầy sự nể phục:
"Lâm Diên Hạ, em nói đúng. Bài học đầu tiên của một nhà thiết kế không phải là cầm bút vẽ, mà là phải hiểu rõ thứ chất liệu mình sẽ mang lên da thịt con người. Tôi hủy bỏ mọi thỏa thuận với Diệp Minh."
Diệp Chi tái mặt, ngã sụp xuống ghế. Bản hợp đồng nghìn đô mà cô ta dày công sắp đặt đã tan thành mây khói trong tích tắc.
Hạ thu dọn đồ đạc, lấy lại chiếc áo của mình. Trước khi bước ra khỏi phòng, cô dừng lại bên cạnh Diệp Chi, nói nhỏ đủ để hai người nghe:
"Chi này, kiếp này cậu thua, vì cậu chỉ muốn sở hữu cái đẹp, còn mình muốn bảo tồn nó. Sự thật luôn có mùi thơm của lá chàm, còn sự giả dối thì chỉ có mùi của nhựa mà thôi."
Hạ bước ra khỏi tòa nhà, nắng Sài Gòn vẫn gắt nhưng lòng cô mát rượi. Cô bắt xe ra thẳng bến Miền Đông. Cô muốn về nhà sàn ngay lập tức. Cô muốn khoe với An Nhiên rằng, "hũ chàm" của anh thực sự đã không nhìn lầm người.
Bầu không khí trong phòng họp đặc quánh. Diệp Chi ngồi đó, đôi môi run rẩy không thốt nên lời. Những bằng chứng mà cô ta tự tin chuẩn bị – những tờ biên lai giả, những bản phác thảo được chỉnh sửa ngày tháng – giờ đây trở nên nực cười trước một mảnh vải biết "nói".
Ông Minh chậm rãi tháo kính, đặt chiếc kính lúp xuống bàn. Ông nhìn sang nhóm luật sư của Diệp Minh, giọng nói đanh lại:
"Trong giới thời trang cao cấp, chúng tôi gọi đây là 'linh hồn của vật liệu'. Một kẻ chưa từng nhúng tay vào thùng nhuộm, chưa từng thức trắng đêm để canh sợi tơ bị đứt, thì không bao giờ có thể tạo ra được sợi chỉ định danh tinh vi đến thế này."
Ông quay sang Hạ, ánh mắt từ lạnh lùng chuyển sang nể phục: "Hạ, tôi xin lỗi vì đã nghi ngờ em. Nhưng em phải hiểu, trong thế giới này, kẻ mạnh thường là kẻ có tiếng nói trước. Em đã dùng một cách thức rất... nghệ sĩ để chứng minh bản thân."
Hạ hơi cúi đầu: "Thưa ông, em không muốn chứng minh mình mạnh. Em chỉ muốn chứng minh rằng có những giá trị không thể mua được bằng tiền hay sự chiếm đoạt."
Lúc này, Diệp Chi đột ngột đứng bật dậy, hất văng tập hồ sơ trên bàn. Gương mặt thanh tú thường ngày giờ đây méo mó vì uất ức: "Nực cười! Chỉ vì một sợi chỉ mà các người tin nó sao? Lâm Diên Hạ, cậu giỏi lắm! Cậu lên rừng xuống rú để tìm một gã thợ dệt quê mùa giúp cậu làm trò này chứ gì? Nhưng cậu quên rồi, thời trang là kinh doanh! Ai sẽ mặc thứ vải nhuộm bùn đó của cậu ngoài những bà già ở quê?"
Hạ không giận. Cô nhìn Chi bằng ánh mắt thương hại, một cái nhìn của người đã sống qua hai kiếp và hiểu rõ sự lụi tàn của cái đẹp giả tạo. "Chi này, cậu nói đúng, thời trang là kinh doanh. Nhưng kinh doanh trên sự lừa dối là kinh doanh trên một đống cát. Cậu có thể thắng ở sàn diễn hôm nay nhờ truyền thông, nhưng cậu sẽ thua ở trái tim khách hàng vào ngày mai khi vải của cậu bay màu và rách nát sau vài lần giặt. Còn lụa của mình... càng mặc sẽ càng mềm, càng cũ sẽ càng có giá trị."
Hạ cầm lấy chiếc áo Nhật Bình – tác phẩm đầu tay của cuộc đời mới – rồi chậm rãi bước ra cửa. Trước khi ra hẳn, cô ngoảnh lại nói với ông Minh: "Buổi bảo vệ đồ án tuần sau, em vẫn sẽ trình diễn tại trường. Nếu ông vẫn còn hứng thú với 'linh hồn của vật liệu', mời ông đến xem."
Cánh cửa gỗ nặng nề khép lại, cắt đứt tiếng gào thét của Diệp Chi đằng sau.
Hạ bước ra sảnh tòa nhà, ánh nắng gắt của Sài Gòn dội xuống nhưng cô thấy lòng mình thanh thản lạ kỳ. Cô rút điện thoại ra, lần đầu tiên sau nhiều ngày, cô chủ động gọi vào một dãy số không lưu tên nhưng thuộc lòng.
Chuông reo ba hồi, đầu dây bên kia bắt máy. Tiếng cọc cạch của khung cửi bên suối Bảo Lộc truyền qua ống nghe, nghe bình yên đến lạ.
"Xong rồi chứ?" Giọng An Nhiên trầm thấp, cụt ngủn như mọi khi.
"Xong rồi. Sợi chỉ vàng của anh đã thắng," Hạ mỉm cười, nước mắt bất giác trào ra.
"Thắng là việc của cô. Ở đây mưa lớn, nước suối đang dâng cao, hũ nhuộm cần người trông. Có về thì về nhanh lên."
An Nhiên tắt máy ngay lập tức, nhưng Hạ biết, anh đang đợi cô. Anh không hỏi cô có mệt không, nhưng anh nhắc đến hũ nhuộm – "đứa con" chung mà cả hai đã cùng chăm sóc suốt những ngày qua.
Hạ bắt taxi ra thẳng bến xe. Trên đường đi, cô nhìn thấy những tấm pano quảng cáo thời trang nhanh rực rỡ sắc màu nhưng chóng vánh. Cô biết, con đường mình chọn sẽ không có thảm đỏ trải sẵn, không có ánh đèn flash liên tục. Nó sẽ là con đường nhuốm màu thuốc nhuộm, là những vết chai trên tay, nhưng nó là con đường của sự thật.
Khi chuyến xe khách lăn bánh rời khỏi thành phố khói bụi, Hạ tựa đầu vào cửa kính, thiếp đi trong giấc ngủ sâu nhất mà cô từng có từ khi trọng sinh. Trong giấc mơ, cô thấy mình đang đứng giữa một cánh đồng chàm xanh mướt, và An Nhiên đứng đó, đưa cho cô một con thoi bằng gỗ mun sáng loáng.