Thành phố Washington D.C. hiện ra với những đại lộ rộng thênh thang và những tòa nhà tân cổ điển bằng đá cẩm thạch trắng, toát lên một vẻ trật tự nghiêm ngặt tương phản hoàn toàn với sự chật chội, cổ kính của London hay Venice. Nhưng dưới cái vẻ ngoài tĩnh tại đó, Victor Laroque cảm nhận được một sự xáo động ngầm. Đối với ông, Washington lúc này không phải là trung tâm chính trị của một cường quốc đang lên, mà là một bàn cờ vật lý khổng lồ, nơi mọi quy chuẩn của nhân loại đang bị đặt dưới họng súng hóa học của Lucien Vane.
Laroque và Tiến sĩ Elena Volkova đứng trước tòa nhà của Viện Tiêu chuẩn Quốc gia. Đây là nơi lưu giữ những báu vật của khoa học thực nghiệm: mẫu Kilogram nguyên mẫu K20 và Thước mét nguyên mẫu được đúc từ hợp kim Platinum-Iridium. Chúng được đặt trong một hầm ngầm bảo mật, dưới ba lớp chuông thủy tinh hút chân không và được canh giữ bởi một hệ thống khóa cơ khí phức tạp nhất thời bấy giờ.
“Ngài có chắc chắn Vane sẽ tấn công vào đây không?” Elena hỏi, mắt quan sát những binh sĩ lục quân Hoa Kỳ đang tuần tra gắt gao quanh khu vực hầm ngầm. “Hệ thống an ninh này dường như không thể xuyên thủng.”
“An ninh là một khái niệm tương đối dựa trên các rào cản vật lý hiện hữu,” Laroque đáp, mắt ông không nhìn vào các binh sĩ mà nhìn vào hệ thống ống dẫn nhiệt của tòa nhà. “Vane không cần bẻ khóa hay bắn phá. Hắn tấn công vào bản chất nguyên tử của vật chất. Nhìn vào những đám mây hơi nước thoát ra từ ống xả kia đi, Elena. Nó có màu hơi xanh lục của khí Fluorine.”
Laroque rút ra một chiếc phong vũ biểu cầm tay. “Áp suất khí quyển trong tòa nhà đang được điều chỉnh một cách cưỡng bức. Hắn đang tạo ra một sự chênh lệch áp suất để hút các chất khí vào bên trong hầm ngầm thông qua hệ thống thông gió mà các binh sĩ không bao giờ để ý tới.”
Họ không vào bằng cửa chính. Laroque sử dụng sơ đồ kỹ thuật mà ông đã nghiên cứu trên tàu SS Leviathan để tìm đến lối vào của đường ống dẫn nước thải công nghiệp phía sau tòa nhà. Sau khi lách qua những hàng rào sắt, họ tiến vào khu vực gác mái, nơi đặt hệ thống điều hòa không khí sơ khai của Viện.
Tại đây, Laroque phát hiện ra một thiết bị kỳ lạ gắn đè lên máy nén khí chính. Đó là một buồng phản ứng bằng thạch anh, bên trong chứa một thỏi kim loại đang phát ra ánh sáng huỳnh quang mờ ảo.
“Bức xạ ion hóa,” Laroque thốt lên, ông lập tức lùi lại và kéo Elena ra xa. “Hắn đang sử dụng một loại muối của nguyên tố Uranium mà Becquerel vừa phát hiện ra ở Paris. Bức xạ này sẽ ion hóa dòng không khí đi vào hầm ngầm, biến nó thành một luồng khí có tính ăn mòn cực mạnh ngay cả đối với Platinum.”
“Nhưng Platinum là kim loại trơ nhất thế giới!” Elena phản đối.
“Không phải trong môi trường khí Fluorine bị ion hóa bởi tia phóng xạ,” Laroque giải thích, tay ông nhanh chóng lắp ráp một thiết bị hấp thụ chì từ cặp da. “Fluorine sẽ tấn công vào bề mặt của mẫu Kilogram nguyên mẫu, tạo ra một lớp màng Platinum Fluoride siêu mỏng. Chỉ cần thêm vào một phần triệu gram, toàn bộ hệ thống cân đo của thế giới sẽ bị sai lệch. Đó là sự phá hoại thầm lặng và vĩnh viễn.”
Laroque đeo chiếc mặt nạ bảo hộ đặc biệt, ông tiến lại gần buồng thạch anh. Ông không dùng lực để phá hủy nó vì sợ làm rò rỉ chất phóng xạ ra toàn bộ tòa nhà. Thay vào đó, ông sử dụng một nam châm điện cực mạnh để làm chệch hướng luồng các hạt ion hóa, dẫn chúng vào một bình chứa bằng chì dày mà ông mang theo.
Khi luồng sáng huỳnh quang yếu dần, một tiếng cười khô khốc vang lên từ phía sau những giá để tài liệu cũ. Lucien Vane bước ra, lần này hắn không đeo mặt nạ. Gương mặt hắn lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng đôi mắt vẫn cháy rực sự điên rồ.
“Ngài luôn đi tìm sự chính xác, ngài Laroque,” Vane nói, tay hắn cầm một chiếc điều khiển từ xa nối bằng dây dẫn đến hầm ngầm phía dưới. “Nhưng sự chính xác là một xiềng xích. Con người nô lệ cho những con số, những đơn vị mét và kilogram. Tôi chỉ đang giải phóng thế giới khỏi sự độc tài của các tiêu chuẩn.”
“Ngài đang đẩy thế giới vào sự hỗn loạn, nơi mà mạng sống con người sẽ trở nên vô giá trị vì không thể đo lường,” Laroque đáp, ngón tay ông đặt sẵn lên cò của chiếc bình xịt khí trung hòa.
“Hỗn loạn là trạng thái tự nhiên nhất,” Vane hét lên và nhấn nút điều khiển.
Một tiếng nổ nhỏ vang lên từ phía dưới hầm ngầm, nhưng không có khói lửa. Thay vào đó, một luồng khí lạnh tràn ra. Laroque hiểu ngay vấn đề: Vane đã giải phóng khí Nitrogen lỏng vào hầm ngầm. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột từ dương 20 độ C xuống âm 196 độ C sẽ khiến hợp kim Platinum-Iridium bị co rút đột ngột, tạo ra những vết nứt tế vi bên trong cấu trúc tinh thể.
Laroque không đuổi theo Vane khi hắn chạy về phía lối thoát hiểm. Ông lao thẳng xuống cầu thang dẫn đến hầm bảo mật. Tại đây, các binh sĩ đang hoảng loạn vì sương mù trắng xóa từ khí hóa lỏng che khuất tầm nhìn.
“Tránh ra!” Laroque quát lớn. Ông đạp tung cánh cửa hầm đã bị yếu đi do chênh lệch áp suất.
Bên trong hầm, mẫu Kilogram nguyên mẫu đang nằm dưới lớp chuông thủy tinh đã bị rạn nứt. Laroque dùng chiếc áo choàng dạ của mình bao phủ lấy chiếc chuông, ngăn không cho khí lạnh tiếp tục xâm nhập. Ông rút ra một bình chứa khí Helium – loại khí hiếm có tác dụng ổn định nhiệt lượng tốt nhất – và bơm vào bên trong chuông thủy tinh.
Elena chạy đến bên cạnh ông. “Chúng ta có cứu được nó không?”
Laroque áp tai vào lớp thủy tinh, nghe ngóng những âm thanh co giãn của kim loại. “Phản ứng đã dừng lại. Sự co rút đã được kiềm tỏa bởi khí Helium. Nhưng chúng ta cần phải đưa nó về nhiệt độ chuẩn 0 độ C một cách cực kỳ chậm rãi. Nếu nhanh quá, nó sẽ vỡ tan.”
Hai giờ sau, khi các chuyên gia của Viện Tiêu chuẩn đến nơi, họ sững sờ trước những gì Laroque đã làm. Một người đàn ông lạ mặt với đôi bàn tay đẫm hóa chất đã cứu lấy nền tảng của khoa học hiện đại.
Laroque bước ra khỏi hầm ngầm, gương mặt ông tái nhợt vì hít phải khí độc nhưng đôi mắt vẫn sắc sảo. Ông tìm thấy Lucien Vane đang bị các binh sĩ khống chế ở lối ra phía sau. Vane nhìn ông, không có vẻ gì là kẻ thất bại.
“Ngài đã bảo vệ được một cục kim loại, Laroque,” Vane cười nhạt. “Nhưng ngài không thể bảo vệ được sự hoài nghi mà tôi đã gieo vào tâm trí các nhà khoa học. Từ nay về sau, mỗi khi họ cân một vật gì đó, họ sẽ luôn tự hỏi: Liệu nó có thực sự là một Kilogram không?”
Laroque tiến lại gần Vane, ông rút từ túi ra một chiếc cân tiểu ly chính xác và một mẫu đồng xu nhỏ. Ông cân đồng xu ngay trước mặt Vane. Kim đồng hồ chỉ đúng 5.000 gram.
“Sự thật không nằm ở cục kim loại đó, Vane,” Laroque nói giọng đều đều. “Sự thật nằm ở khả năng kiểm chứng của con người. Chừng nào chúng ta còn có thể dùng logic để tìm ra sai số, chừng đó sự chính xác của ngài vẫn là một con số không tròn trĩnh.”
Vane bị dẫn đi trong sự im lặng. Trận chiến xuyên đại lục cuối cùng đã kết thúc tại nơi mà con người cố gắng định nghĩa thế giới bằng những con số tuyệt đối.
Vài ngày sau, trên chuyến tàu trở về New York để lên tàu về Pháp, Elena nhìn Laroque đang chăm chú lau chùi bộ dụng cụ của mình. “Ngài sẽ làm gì khi về đến Paris? Nghỉ ngơi chứ?”
Laroque dừng tay, nhìn ra những cánh đồng của Maryland. “Nghỉ ngơi là một sự lãng phí động năng. Có một báo cáo về sự biến mất của một loại hóa chất mới ở Berlin. Một thứ mà họ gọi là chất nhuộm tổng hợp, nhưng tôi nghi ngờ nó có thể trở thành một loại vũ khí hóa học dạng lỏng.”
Ông mở cuốn sổ tay, lật sang một trang mới trắng tinh. “Thế giới này luôn chuyển động, Elena. Và chừng nào còn chuyển động, chừng đó vẫn còn những ma sát cần được loại bỏ.”
Elena mỉm cười, cô biết rằng đối với Victor Laroque, cuộc điều tra không bao giờ thực sự kết thúc. Nó chỉ chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác, giống như năng lượng trong một hệ thống kín.
Chương 13 khép lại khi con tàu SS Leviathan rời cảng New York trong ánh hoàng hôn vàng rực. Victor Laroque đứng trên boong tàu, nhìn về phía Đông – nơi những bí ẩn mới của lục địa già đang chờ đợi ông. Với một chiếc kính lúp trong túi và một bộ óc lạnh lùng như băng, ông sẵn sàng đo đạc bất kỳ bóng tối nào đang cố tình làm mờ đi ánh sáng của sự thật.