Bên trong chiếc xe khách nát bét, ánh sáng từ chiếc đèn pin duy nhất trên tay Thành nhảy múa trên những vách sắt rỉ sét, tạo nên những mảng sáng tối chập chờn. Cả gia đình ngồi quây lại quanh chiếc hộp sắt nhỏ vừa được tìm thấy. Mùi rơm khô, mùi ngô và hơi lạnh của đêm rừng như đặc quánh lại khi ông Sơn cầm xấp ảnh cũ lên.
Đó là những tấm ảnh đen trắng, rìa ảnh đã bị gián nhấm nham nhở và ố sang màu bã trầu. Tấm đầu tiên chụp một người đàn ông mặc quân phục, gương mặt góc cạnh và đôi mắt cương nghị, đang đứng cạnh một người phụ nữ mặc áo dài giản dị bên gốc đa đầu làng.
"Đây là... ông bà ngoại hồi trẻ mà bố?" Thành thốt lên, giọng đầy vẻ ngạc nhiên. Anh nhìn kỹ hơn, rồi nhìn sang ông Sơn. "Trông ông ngoại ngày xưa giống bố như đúc."
Ông Sơn không nói gì, những nếp nhăn trên trán ông như hằn sâu hơn dưới ánh đèn pin. Bàn tay thô ráp vốn vừa mới dũng cảm cầm đuốc đuổi trâu, giờ đây lại run rẩy khi lật sang tấm ảnh tiếp theo. Đó là ảnh một ngôi nhà cấp bốn nhỏ xíu với khoảng sân gạch, nơi có hai đứa trẻ đang cười toe toét bên một cây mít sai trĩu quả.
Bà Lan nghiêng đầu nhìn, khẽ thốt lên: "Kìa, đây là căn nhà ở quê ngoại mà ông vẫn nhắc đây sao? Nhìn chẳng giống mảnh đất mặt phố gì cả."
Ông Sơn thở dài, một tiếng thở dài như trút bỏ gánh nặng ngàn cân đã đè nén suốt bao nhiêu năm qua. Ông không nhìn vào vợ con, mà nhìn vào lá thư tay viết bằng mực tím phai màu nằm dưới đáy hộp. Lá thư được viết bởi chính tay ông ngoại của Thành và Linh trước khi ông mất.
"Gửi con rể của bố..."
Giọng ông Sơn trầm xuống, đọc chậm rãi từng chữ trong lá thư. Nội dung thư không phải là về khối tài sản kếch xù hay bí mật về kho báu nào cả. Đó là lời nhắn nhủ của một người già dành cho người đàn ông sẽ thay mình gánh vác gia đình. Ông ngoại viết rằng mảnh đất ấy không giàu có về tiền bạc, nhưng nó là nơi giữ gìn "cái gốc" của dòng họ. Ông dặn ông Sơn rằng, nếu sau này con cháu có ham mê danh lợi mà quên mất nhau, thì hãy đưa chúng về đây, để chúng biết rằng tổ tiên đã từng sống nghèo khó nhưng thương yêu nhau như thế nào.
"Cái gốc..." Linh lặp lại từ đó, giọng cô nhỏ dần. Cô nhìn lại bộ móng tay gãy nát và bộ quần áo lấm lem bùn đất của mình, rồi nhìn sang anh trai.
Hóa ra, cái "mảnh đất mặt phố" mà bố cô vẫn thường mang ra làm mồi nhử suốt mấy năm qua chỉ là một lời nói dối ngọt ngào. Thực chất, nó là một căn nhà cũ kỹ nằm sâu trong ngõ hẻm của một làng quê nghèo. Nhưng tại sao bố lại phải nói dối? Tại sao ông phải biến một kỷ niệm thanh bần thành một giấc mơ hào nhoáng để lôi kéo các con?
Bà Lan nhìn chồng, đôi mắt bà vốn sắc sảo và luôn nhìn thấu những tính toán chi li, giờ đây lại tràn đầy sự thấu hiểu. Bà đặt bàn tay lên vai ông Sơn, nói khẽ: "Ông lừa tụi nhỏ suốt bấy lâu nay... chỉ vì ông sợ tụi nó không chịu về quê nhìn lấy cái bàn thờ ông bà đúng không?"
Ông Sơn gục đầu xuống, che đi đôi mắt đã bắt đầu hoe đỏ. "Tôi biết tụi nó bận. Đứa thì khởi nghiệp, đứa thì làm người nổi tiếng... Tôi nói về quê thăm mộ, tụi nó bảo để Tết. Tôi nói về quê ăn giỗ, tụi nó bảo bận họp. Chỉ có nói đến 'sổ đỏ' và 'mặt phố', tụi nó mới chịu gác hết công việc để đi cùng tôi thế này."
Không gian trên xe im phăng phắc. Chỉ còn tiếng gió rít qua khe cửa và tiếng gà thỉnh thoảng túc tác trong lồng. Thành thấy lòng mình thắt lại. Anh nhớ lại những lần mình cáu gắt khi bố gọi điện bảo về quê, nhớ những lúc anh chỉ mải mê với những con số nghìn đô mà quên mất rằng bố mẹ mình đang già đi từng ngày trong căn nhà vắng tiếng con cái.
Linh bật khóc. Cô không còn khóc vì mất váy đẹp hay vì kiến đốt, mà cô khóc vì sự thật thà đến tội nghiệp của bố mình. Để có được một chuyến đi đầy đủ bốn người, bố cô đã phải đóng vai một người cha thực dụng, một người ông già sắp chết với bản di chúc giả, và cả một "kỹ sư địa hình" tồi tệ để dẫn cả nhà vào những tình huống dở khóc dở cười.
"Bố ơi..." Linh nhào tới ôm lấy cổ bố. "Con xin lỗi. Con tệ quá. Con không cần mảnh đất nào hết, con chỉ cần bố mẹ thôi."
Thành cũng nghẹn ngào, anh nắm lấy bàn tay gân guốc của bố: "Bố đừng đóng kịch nữa. Sau chuyến này, dù có sổ đỏ hay không, cứ cuối tháng con sẽ đưa cả nhà về quê. Con sẽ sửa lại cái mái nhà trong ảnh kia cho ông ngoại."
Bà Lan lau nước mắt, rồi bỗng nhiên bà bật cười, một điệu cười xòa đặc trưng của người phụ nữ tảo tần: "Thôi! Đã biết là bị lừa rồi thì cũng lỡ rồi. Coi như đây là cái tour 'về nguồn' đắt nhất mà tôi từng mua. Nhưng mà nói thật... nhờ có cái sổ đỏ giả của ông mà tôi mới biết mình còn có thể đuổi được bò và leo cầu treo đấy!"
Tiếng cười của bà Lan như liều thuốc làm tan đi bầu không khí sướt mướt. Ông Sơn ngẩng đầu lên, lau nước mắt bằng cái khăn rằn còn sót lại, cười khà khà: "Thì cũng tại bà tiết kiệm quá, đặt cái tour gì mà toàn trâu với bò thế này!"
Đêm đó, trên chiếc xe khách hết xăng, giữa một bãi đất trống hoang vu, gia đình ông Sơn nằm san sát bên nhau trên những bao tải ngô. Thành dùng tấm ảnh cũ của ông ngoại để kẹp vào ví như một lời nhắc nhở. Linh tựa đầu vào vai mẹ, tay vẫn nắm chặt cái hộp sắt kỷ niệm. Ông Sơn nằm ở phía ngoài cùng, mắt nhìn lên trần xe rách nát, lòng thấy nhẹ nhõm đến lạ kỳ. Cái bẫy của ông đã thành công, không phải theo cách ông muốn trao khối tài sản, mà theo cách ông đã tìm lại được những đứa con mình.
Sáng hôm sau, ánh nắng bình minh len lỏi qua cửa kính, đánh thức cả nhà. Bác tài xế reo lên khi thấy một chiếc xe tải chở xăng đi ngang qua. Sau khi nạp nhiên liệu và sửa sang lại cái hộp số bằng những mẹo vặt của ông Sơn và Thành, chiếc xe lại bắt đầu hành trình cuối cùng để về phố.
Nhưng khi chiếc xe vừa lăn bánh được vài cây số, đến đoạn đường bằng phẳng dẫn ra quốc lộ, bác tài bỗng thắng gấp một cái khiến cả nhà suýt văng ra khỏi ghế.
"Gì nữa đây bác tài? Lại trâu rừng à?" Thành ló đầu ra hỏi.
Bác tài xế run rẩy chỉ tay về phía trước. Không phải trâu rừng, cũng không phải ma quỷ. Một đoàn xe cảnh sát giao thông và xe cứu thương đang chắn ngang đường. Một viên sĩ quan tiến lại gần chiếc xe khách, gõ cửa kính và yêu cầu mọi người xuống xe ngay lập tức vì lý do khẩn cấp.
"Các bác là người trên chuyến xe của Tour 0 đồng đúng không?" Viên cảnh sát hỏi với vẻ mặt cực kỳ nghiêm trọng. "Chúng tôi đang truy quét đường dây lừa đảo xuyên quốc gia này, và các bác không tin được những gì chúng tôi vừa tìm thấy trong kho hành lý của chiếc xe này đâu!"
Gia đình ông Sơn nhìn nhau, tim lại một lần nữa đập loạn nhịp. Chuyến đi tưởng chừng đã kết thúc êm đẹp này, hóa ra vẫn còn một "bí mật" kinh hoàng khác đang nằm ngay dưới chân họ.