Năm giờ sáng tại ranh giới Khánh Hòa – Phú Yên. Sương mù từ vịnh Vũng Rô tràn lên, ôm trọn lấy những khúc cua tay áo tử thần của đèo Cả. Đây không phải là hành trình trên xe khách máy lạnh chạy vù vù qua hầm đường bộ, mà là thử thách "chạm mặt" tử thần mà Mỹ "Bách Khoa" đã dõng dạc tuyên bố tối qua: Đi bộ vượt đèo để tiết kiệm tiền vé xe cho chặng đường dài phía Bắc.
Bảo "Công Tử" ngước nhìn con đường dốc đứng ngược lên mây, hai bắp chân cậu giật liên hồi như thể chúng đang gửi tín hiệu cầu cứu cuối cùng lên đại não.
"Mỹ ơi, tớ thề, nếu tớ biết 'vượt đèo' là đi bộ mười mấy cây số dốc đứng thế này, tớ đã thà chọn hình phạt 'ăn đuông dừa sống' cho xong!" Bảo than vãn, mái tóc vuốt gel sành điệu giờ bết bát mồ hôi, dính chặt vào trán.
Linh "Tiểu Thư" lê từng bước chân nặng nề, đôi giày sneaker trắng tinh khôi trị giá bằng cả tháng lương của một công nhân giờ đã chuyển sang màu cháo lòng. Cô không còn hơi sức để dặm lại son, đôi môi nhợt nhạt mím chặt. "Cái nắng... cái nắng Phú Yên nó không giống nắng Sài Gòn. Nó như một cái bàn ủi khổng lồ áp sát vào lưng tớ ấy."
Càng lên cao, không khí càng loãng. Tiếng xe tải nặng nề bò dốc vang vọng vào vách đá, át cả tiếng thở hồng hộc của cả nhóm. Hùng "Cơ Bắp" – người vốn dĩ khỏe nhất – giờ đây cũng đang nếm trải "mùi đời" thực sự. Gã không chỉ mang ba lô của mình mà còn đang phải vác thêm một nửa đồ đạc của Linh.
"Hít vào... thở ra... Hùng ơi, mày là người sắt... mày không biết mệt..." Hùng lẩm bẩm tự trấn an mình, nhưng những thớ cơ cuồn cuộn vốn để "show" trong gương phòng gym giờ đây đang biểu tình dữ dội.
Chợt, một sự cố xảy ra. Bảo "Công Tử" trượt chân trên một lớp đá dăm. Cả người cậu đổ nhào về phía vực.
"Bảo!" Mỹ hét lên.
May mắn thay, Hùng phản ứng cực nhanh, gã vứt phăng đống đồ trên tay, rướn người túm chặt lấy cổ áo Bảo, kéo mạnh vào phía vách núi. Bảo ngã ngồi xuống đường, mặt cắt không còn giọt máu, nhìn xuống vực sâu thăm thẳm bên dưới nơi sóng biển vỗ vào ghềnh đá trắng xóa.
Không gian bỗng chốc im lặng, chỉ còn tiếng gió rít qua khe núi. Sự sợ hãi thực sự lần đầu tiên bao trùm lấy cả nhóm. Linh bắt đầu thút thít, rồi oà lên khóc nức nở: "Tớ không đi nữa đâu! Tớ muốn về nhà! Tại sao chúng ta lại phải khổ thế này? Tiền bạc, danh tiếng... tất cả để làm gì chứ?"
Bảo run rẩy nhìn xuống đôi bàn tay trầy xước, rồi nhìn sang Hùng đang thở dốc vì vừa dùng sức quá đà. Mỹ "Bách Khoa" im lặng, cô ngồi xuống cạnh Linh, không an ủi bằng lời hoa mỹ, mà chỉ nhẹ nhàng tháo đôi giày của mình ra. Bàn chân Mỹ đầy những vết phồng rộp đã vỡ, chảy máu đỏ tươi.
Cả nhóm sững sờ. Mỹ – cô gái nhỏ bé nhất, "bộ não" của cả nhóm – đã im lặng chịu đựng cơn đau này suốt từ chân đèo mà không hề than vãn một lời.
"Linh à," Mỹ nói, giọng bình thản đến lạ kỳ. "Cậu có thấy những chiếc xe tải kia không? Những bác tài xế phải thức trắng đêm qua con đèo này để kịp giao hàng. Có thấy những người phụ nữ gánh hàng rong đi bộ từ Phú Yên sang Đại Lãnh không? Họ không có 'luật chơi' nào cả, họ chỉ có cuộc đời để gánh vác thôi. Chúng ta chỉ mới đi được một phần mười quãng đường, nếu bỏ cuộc ở đây, chúng ta sẽ mãi mãi là những kẻ thất bại trước chính bản thân mình."
Bảo im lặng. Cậu nhìn vết rách trên chiếc áo hiệu, nhìn bàn tay rướm máu của Mỹ, rồi nhìn sang con đường phía trước. Một cảm giác tự trọng trỗi dậy mãnh liệt. Cậu đứng dậy, phủi bụi trên quần, chìa tay ra cho Linh: "Đứng lên đi Công chúa. Nếu cậu không đi được, tôi và Hùng sẽ thay phiên nhau... cõng cậu. Nhưng chúng ta sẽ không dừng lại."
Hùng cũng đứng dậy, gầm lên một tiếng để xốc lại tinh thần: "Đúng! Gym để làm gì? Để lúc này đây chứ còn gì nữa! Lên đây Linh, tao cõng mày qua đoạn dốc này!"
Cuộc hành trình tiếp tục. Không còn tiếng cãi vã, không còn những lời than vãn sáo rỗng. Chỉ còn tiếng bước chân nện xuống mặt đường nhựa nóng bỏng.
Khi họ lên đến đỉnh đèo, một khung cảnh hùng vĩ hiện ra: Vịnh Vũng Rô xanh ngắt như một viên ngọc bích khổng lồ hiện lên dưới chân đèo. Những hòn đảo nhấp nhô, những đoàn tàu đánh cá nhỏ xíu như những chiếc lá. Gió biển thổi thốc lên, mang theo vị mặn và sự mát lạnh, gột rửa đi phần nào sự mệt mỏi.
Cả nhóm đứng lặng người trước vẻ đẹp ấy. Đó là phần thưởng mà những kẻ ngồi trong xe máy lạnh không bao giờ cảm nhận được trọn vẹn.
"Đẹp quá..." Linh thào thào, đôi mắt vẫn còn đỏ hoe vì khóc nhưng đã ánh lên sự rạng rỡ.
"Đó là Phú Yên đón chào chúng ta đấy," Mỹ mỉm cười, dù đôi chân vẫn đau nhức nhối. "Chúng ta đã vượt qua được chính mình rồi."
Hành trình vượt đèo Cả không chỉ là vượt qua mười hai cây số dốc đứng, mà là hành trình vượt qua sự kiêu ngạo và yếu đuối của những kẻ thành thị. Họ bước xuống đèo với một tâm thế khác: Bình thản hơn, gan lì hơn và bắt đầu hiểu được rằng, mỗi di sản, mỗi làng nghề họ sắp tới, đều được xây dựng nên từ những đôi chân không biết mệt mỏi như thế này.
Đích đến của họ tối nay là làng chài bên đầm Ô Loan, nơi thử thách "Đan lưới cả bầu trời" đang chờ đợi. Nhưng trước hết, họ cần tìm một chỗ để... băng bó bàn chân cho Mỹ.