Ánh nắng sớm mai tại làng chài ven đầm Ô Loan không gắt gỏng như Ninh Thuận mà dịu dàng, sóng sánh như mật đào đổ trên mặt nước. Nhưng với nhóm "Tứ Quậy", buổi sáng thanh bình này nhanh chóng bị dập tắt bởi thử thách mới từ dì Năm: Đan lưới vây.
"Đây là 'con kim', còn đây là 'ghim'. Mấy đứa phải đan sao cho mắt lưới đều tăm tắp, thắt nút phải 'chết' để cá không phá ra được," dì Năm vừa nói vừa làm mẫu. Đôi bàn tay gầy guộc, da mồi của dì lướt đi thoăn thoắt, sợi cước mảnh như tơ qua tay dì bỗng chốc biến thành những ô hình thoi đều đặn đến kinh ngạc.
Linh "Tiểu Thư" nhìn những sợi cước xanh mướt trải dài trên bãi cát, mắt sáng lên. Sau những ngày phải vác cá, nhào đất bẩn thỉu, cuối cùng cô cũng tìm được một công việc có vẻ "nghệ thuật" và sạch sẽ. Cô lấy từ trong túi ra thỏi son dưỡng cuối cùng – thứ duy nhất cô giữ lại được sau cơn say sóng ở Nha Trang – không phải để đánh môi, mà để... bôi lên những ngón tay đang sưng đỏ của Mỹ.
"Để đó cho tớ, Mỹ. Vá lưới trên tàu tớ đã làm được thì đan lưới này chỉ là chuyện nhỏ," Linh tự tin tuyên bố. Cô ngồi xuống, bắt đầu cầm con kim gỗ, bắt chước động tác của dì Năm.
Nhưng đời không như là mơ. Sợi cước mảnh mai ấy nhìn thì hiền lành, nhưng khi kéo căng, nó cứa vào da thịt đau rát như dao cắt. Chỉ sau mười lăm phút, Bảo "Công Tử" đã bắt đầu méo mặt. Cậu vốn có đôi bàn tay mềm mại của kẻ chỉ biết gõ bàn phím và cầm ly vang, giờ đây mỗi lần thắt nút là một lần răng rắc vì khớp ngón tay biểu tình.
"Dì ơi, cái này nó... nó không nghe lời con," Bảo than vãn. "Con thắt một nút thì mắt lưới bên kia nó lại chạy mất tiêu. Nhìn cái lưới của con giống như mạng nhện bị gió thổi rách vậy."
Bên cạnh cậu, Hùng "Cơ Bắp" đang rơi vào trạng thái "vô tri" cực hạn. Với sức mạnh của một kẻ tập Gym, Hùng thắt nút nào là nút đó... đứt luôn sợi cước.
"Hùng! Nhẹ tay thôi ông thần!" Mỹ "Bách Khoa" kêu lên khi nghe tiếng "phựt" thứ mười từ phía Hùng. "Đây là đan lưới, không phải kéo xà đơn! Cậu phải dùng sự khéo léo, sự nhịp nhàng, giống như đang dệt một bài thơ lên mặt biển ấy."
Hùng gãi đầu, mồ hôi chảy ròng ròng trên gương mặt khổ sở: "Thơ thẩn gì tầm này Mỹ ơi, tao thấy mấy cái lỗ này nó đang cười nhạo tao thì có. Sao cái tay tao nó to quá, xỏ vào lỗ nào là rách lỗ đó vậy nè?"
Giữa lúc cả ba chàng trai cô gái đang loay hoay, Linh bỗng nhiên bộc lộ một năng khiếu thiên bẩm. Đôi bàn tay vốn chỉ quen kẻ eyeliner sắc lẹm giờ đây phối hợp nhịp nhàng với con kim gỗ. Cô nhận ra nhịp điệu của việc đan lưới rất giống với cách cô đan len hay làm đồ thủ công ở trường quốc tế. Linh không chỉ đan đúng, mà còn đan rất đẹp.
"Dì nhìn xem, mắt lưới này đạt chuẩn chưa ạ?" Linh hớn hở giơ một đoạn lưới dài khoảng hai gang tay lên.
Dì Năm nheo mắt kiểm tra, rồi gật đầu tán thưởng: "Chà, con bé này có hoa tay nha! Mắt lưới đều, nút thắt chắc. Cứ đà này thì đến chiều là xong phần việc dì giao thôi."
Nhưng bi kịch ập đến khi cái nắng bắt đầu đứng bóng. Mùi của những mẻ mắm cá cơm từ nhà bên cạnh bay sang, cộng với mùi tanh nồng của đầm nước mặn khiến Linh bắt đầu thấy xây xẩm. Chưa kể, những con ruồi biển – "đặc sản" của vùng duyên hải – bắt đầu tấn công. Chúng bu kín vào những cánh tay đầy mồ hôi của cả nhóm.
"Á! Con gì đây! Nó cắn tớ!" Linh nhảy dựng lên, làm rơi cả con kim gỗ xuống cát. Nỗi sợ côn trùng trỗi dậy mạnh mẽ hơn cả ý chí lao động.
"Bình tĩnh, Linh! Đó chỉ là ruồi thôi," Bảo cố gắng giữ lấy vai Linh, nhưng chính cậu cũng đang phải gồng mình để không buông xuôi vì cơn đau lưng đang hành hạ. "Nhìn kìa, chúng ta đã đan được một phần ba bầu trời rồi. Cậu bỏ cuộc là tụi mình nhịn đói đấy!"
Mỹ "Bách Khoa" lúc này mới tung ra "chiêu cuối". Cô lấy trong túi ra một ít lá bạc hà và sả khô đã xin được ở Bàu Trúc, đốt lên một góc để khói bay quanh chỗ nhóm ngồi. "Mùi này sẽ đuổi được ruồi. Mọi người tập trung vào, đừng nhìn xuống đất, hãy nhìn vào những mắt lưới. Hãy tưởng tượng mỗi mắt lưới là một ngôi sao, và chúng ta đang cùng nhau tạo ra một dải ngân hà để bắt lấy những món quà của biển."
Lời nói của Mỹ như một liều thuốc an thần. Cả nhóm lại ngồi xuống, nhịp nhàng đan. Bảo bắt đầu kể những câu chuyện hài hước về thời đi học để xua tan mệt mỏi. Hùng cố gắng kìm hãm sức mạnh, học cách nâng niu sợi cước như nâng niu... tạ đơn. Linh thì cắn răng chịu đựng cái nóng, đôi tay vẫn thoăn thoắt đưa kim.
Đến khi mặt trời lặn sau những rặng dừa, một tấm lưới vây dài hàng chục mét đã hoàn thành, nằm óng ánh dưới ánh hoàng hôn như một bức rèm pha lê. Dì Năm mỉm cười, đưa cho mỗi đứa một bát nước trà xanh đặc và một xấp tiền nhỏ.
"Khá lắm mấy đứa. Lương hôm nay đây, đủ để mấy đứa bắt xe ra Hội An. Nhưng trước khi đi, dì có món quà cho tụi con."
Dì Năm dẫn cả nhóm ra sau nhà, nơi có một sào lưới đang phơi. Dì đưa cho Linh một chiếc túi nhỏ được khâu từ chính những mảnh lưới thừa: "Tặng con, để đựng mấy thỏi son cho kỹ. Nghề đan lưới này dạy con người ta sự nhẫn nại. Khi con có thể đan được một tấm lưới bền, con sẽ đủ sức giữ lại được những gì quý giá nhất trong đời mình."
Linh đón lấy chiếc túi, lòng trào dâng một cảm xúc khó tả. Cô nhìn đôi bàn tay mình, dù đầy những vết xước và đỏ ửng, nhưng cô thấy chúng đẹp hơn bao giờ hết.
Đêm đó, trên chuyến xe khách hướng về Hội An, cả nhóm ngủ thiếp đi trong tiếng còi xe và mùi gió biển Phú Yên vẫn còn vương trên tóc. Họ không biết rằng, ở Hội An, thử thách tiếp theo không chỉ đòi hỏi sự khéo léo mà còn cả sự "tĩnh lặng" của tâm hồn bên những chiếc đèn lồng huyền ảo.