Nắng Ninh Thuận như vắt kiệt chút sức tàn cuối cùng của nhóm "Tứ Quậy". Sân nhà nghệ nhân Đàn Thị Hoa nóng hầm hập, hơi đất bốc lên quyện với mùi rơm rạ khô ngái tạo nên một bầu không khí đặc quánh. Mỹ "Bách Khoa" vẫn miệt mài với những thông số, còn Bảo, Linh và Hùng thì đang đứng trước "bài toán tử thần": tạo hình gốm không dùng bàn xoay.
"Nào, mấy đứa nhìn bà." Bà Hoa vừa nói vừa đặt một khối đất sét xám xịt lên bục gỗ. "Làng Bàu Trúc mình không dùng máy, người là máy, chân là bàn xoay. Phải đi giật lùi, cái tay vuốt cho khéo, cái chân bước cho đều thì gốm mới tròn."
Bà bắt đầu di chuyển. Đôi bàn chân trần chai sần của bà bước những bước giật lùi nhịp nhàng quanh bục gỗ nhanh thoăn thoắt, trong khi đôi tay như có phép màu, chỉ trong phút chốc đã biến khối đất thô kệch thành một chiếc bình gốm có cái cổ thon dài uốn lượn. Nhìn bà làm, có vẻ như một cuộc dạo chơi, một "vũ điệu" đầy mê hoặc.
Nhưng khi Linh "Tiểu Thư" bước vào vị trí, mọi thứ lập tức trở thành một bộ phim hài kịch.
"Ối! Đất này... nó dính như kẹo cao su ấy Mỹ ơi!" Linh kêu lên, đôi bàn tay vừa gãy mất chiếc móng giả thứ hai đang run rẩy đặt lên khối đất nguội ngắt. Theo lời bà Hoa, Linh bắt đầu thử bước giật lùi. Nhưng thay vì đi vòng quanh, vì đôi giày sneaker đế cao quá khổ, Linh loạng choạng như người say rượu. Cứ mỗi lần cô cố vuốt cho cái bình cao lên, cái chân lại bước hụt khiến chiếc bình nghiêng hẳn sang một bên, trông không khác gì tháp nghiêng Pisa phiên bản lỗi.
"Linh, cậu đang làm gốm hay đang tập dưỡng sinh vậy?" Bảo "Công Tử" đứng cạnh châm chọc, dù chính cậu cũng đang mồ hôi nhễ nhại, khuôn mặt điển trai giờ dính đầy những vệt đất sét xám xịt như mèo mướp. Bảo cố gắng giữ phong độ, cậu vận dụng lý thuyết về "tỉ lệ vàng" mà mình từng đọc trong các tạp chí kiến trúc, nhưng khổ nỗi, đôi tay công tử chưa bao giờ làm việc nặng của cậu lại cứ run bần bật.
Trong khi đó, "Thần phá hoại" Hùng "Cơ Bắp" đang đối mặt với một thảm họa thực sự. Với sức mạnh của một kẻ tập gym hằng ngày, Hùng nén đất mạnh đến mức tiếng "bộp bộp" vang lên khô khốc.
"Hùng! Nhẹ tay thôi con, đất chứ không phải tạ sắt đâu!" Bà Hoa hốt hoảng la lên nhưng đã quá muộn.
Hùng đang mải mê đi giật lùi, đôi mắt tập trung cao độ vào khối đất. Vì quá hăng say " Cardio", anh chàng bước giật lùi quá đà, gót chân vướng vào một chồng bình gốm mới nặn xong đang chờ khô bên cạnh.
"Rắc! Rắc! Rầm!"
Một chuỗi âm thanh tan vỡ vang lên khô khốc. Hùng ngã chổng vó, mông đè bẹp dí chiếc bình mình vừa mất công nặn cả tiếng đồng hồ, đồng thời làm đổ sập cả một hàng bình gốm của các thợ khác. Không gian bỗng chốc im phăng phắc. Mỹ "Bách Khoa" đánh rơi chiếc bút chì, Linh đứng hình với đôi bàn tay đầy bùn, còn Bảo thì há hốc mồm.
"Hùng ơi... ông tiêu đời rồi..." Bảo thào thào.
Gương mặt Hùng biến từ đỏ sang tái mét. Anh chàng lóng ngóng đứng dậy, mông dính đầy đất sét đỏ, miệng lắp bắp: "Con... con xin lỗi... con chỉ định... tập chân một chút..."
Bà Hoa nhìn đống đổ nát, thở dài một tiếng dài thượt. Nhóm "Tứ Quậy" tưởng chừng như sắp bị đuổi cổ khỏi làng ngay lập tức và phải đối mặt với thử thách "kinh dị" từ vlog. Nhưng trái với dự đoán, bà Hoa đi tới, nhặt một mẩu gốm vỡ lên, nhẹ nhàng nói:
"Đất Bàu Trúc hiền lắm, nhưng nó cũng biết giận. Các con dùng sức mạnh để ép nó, dùng sự kiêu ngạo để dạy nó, thì nó vỡ thôi. Muốn làm được gốm, phải để cái tâm mình mềm đi, hòa vào đất. Hùng, con sang phụ mấy chú khiêng củi nung. Còn Bảo và Linh, làm lại từ đầu. Đất vỡ thì nặn lại, không có gì phải sợ."
Linh nhìn xuống bàn tay lem nhem, rồi nhìn vào đôi mắt bao dung của người nghệ nhân già. Lần đầu tiên trong đời, cô tiểu thư sợ bẩn lại không cảm thấy ghê tởm đống bùn đất này nữa. Cô xắn tay áo, hít một hơi thật sâu, dặm lại chút son môi cho thêm tự tin rồi ngồi xuống: "Làm lại thì làm lại! Mỹ, canh nhịp cho tớ bước nhé!"
Thế là, dưới cái nắng chiều bắt đầu nhạt dần, tiếng Mỹ đếm nhịp "một - hai, giật lùi - vuốt tay" vang lên nhịp nhàng. Bảo không còn nói đùa, Hùng lầm lũi vác từng bó củi to bằng cả bắp đùi một cách cẩn thận nhất có thể. Vẻ đẹp của lao động không nằm ở những sản phẩm hoàn hảo ngay từ đầu, mà nằm ở cái cách họ kiên trì đứng lên sau mỗi lần "vỡ nát".
Đến cuối ngày, dù chiếc bình của Linh vẫn còn hơi vẹo, bình của Bảo thì cổ hơi ngắn, nhưng chúng đã đứng vững trên mặt đất. Bà Hoa gật đầu cười: "Tạm được. Tối nay có cơm gà Phan Rang cho mấy đứa."
Hùng "Cơ Bắp" lúc này mới dám thở phào, anh chàng mệt đến mức ngồi bệt xuống đất, mồ hôi chảy ròng ròng trên những khối cơ bắp cuồn cuộn nhưng gương mặt lại ánh lên vẻ vui tươi chưa từng có. Hóa ra, vác củi và nặn đất còn mang lại cảm giác thành tựu hơn cả việc đẩy mức tạ 100kg trong phòng máy lạnh.
Hoàng hôn buông xuống làng Bàu Trúc, những lò nung bắt đầu đỏ lửa. Khói rơm thơm nồng quyện vào gió biển thổi vào, phủ lên nhóm bạn trẻ một màu hồng rực rỡ của đất và lửa. Họ bắt đầu hiểu rằng, mỗi bước giật lùi trong nghề gốm, thực chất là một bước tiến dài trong hành trình trưởng thành của chính mình.