Khi con tàu KH-901xx của chú Ba Lưới bắt đầu quay đầu vào bờ, Nha Trang hiện ra phía chân trời với những tòa cao ốc chọc trời lấp lánh dưới nắng trưa. Nhưng đối với nhóm "Tứ Quậy", cái thành phố sang chảnh kia bỗng trở nên xa lạ đến khó tin. Họ đang ngồi bệt trên boong tàu, xung quanh là những giỏ cá cơm tươi rói còn sặc mùi biển cả, gương mặt ai nấy đều hằn lên sự mệt mỏi nhưng ánh mắt đã bớt đi vẻ ngây ngô.
Bảo "Công Tử" nhìn xuống đôi bàn tay mình. Những kẽ móng tay dính đầy vảy cá nhỏ xíu như những mảnh bạc vụn, còn mùi tanh của biển thì dường như đã ngấm sâu vào từng thớ thịt. Cậu đưa tay lên mũi ngửi rồi nhăn mặt, nhưng lần này không phải là cái nhăn mặt kinh tởm như hồi ở nhà thùng nước mắm.
"Mỹ này," Bảo lên tiếng, giọng khàn đặc vì hít quá nhiều gió biển, "hóa ra đại dương không chỉ có màu xanh trong veo như trên ảnh Instagram. Nó có mùi dầu máy, mùi cá chết và vị mặn đến cháy cổ."
Mỹ "Bách Khoa" đang cẩn thận dùng một chiếc khăn ẩm lau vệt nhớt cá dính trên bìa cuốn sổ tay. Cô nhìn ra khơi xa, nơi những con sóng trắng xóa vẫn đang vỗ vào mạn tàu, đáp khẽ: "Biển cả nuôi sống con người, nhưng nó cũng dạy chúng ta về sự khiêm nhường. Cậu thấy không? Một con sóng dữ cũng đủ làm gã khổng lồ như Hùng đo ván, và một lỗ thủng trên lưới cũng có thể làm cả gia đình chú Ba mất trắng một ngày lương."
Hùng "Cơ Bắp" nãy giờ vẫn ngồi im lặng, đôi vai hộ pháp rũ xuống. Gã đang nhìn chằm chằm vào tấm lưới mà Linh "Tiểu Thư" vừa vá xong. "Tao thề là từ nay về sau tao sẽ không bao giờ than phiền về giá hải sản ở nhà hàng nữa," Hùng lẩm bẩm. "Để có được mấy con cá này nhảy trên đĩa, người ta phải đánh đổi bằng cả mạng sống và những đêm trắng thức trắng giữa trùng khơi."
Đúng lúc đó, chú Ba Lưới bước tới, trên tay cầm một chiếc xô nhựa đầy những con mực nháy vừa được vớt lên. Chú nhìn bộ dạng thê thảm của bốn đứa trẻ, cười khà khà:
"Sao? Thấy biển 'hiền' không mấy đứa? Nghề biển này bạc lắm, nhưng nó thật. Biển không biết nói dối, mình lười là biển biết, mình tham là biển phạt. Nhìn con bé Linh kìa, tay nhỏ xíu mà vá lưới còn nhanh hơn mấy thằng thanh niên lóng ngóng."
Linh "Tiểu Thư" lúc này mới ngẩng đầu lên. Gương mặt cô lấm lem, lớp phấn nền đã trôi sạch từ lâu, để lộ làn da bắt đầu lấm tấm những nốt tàn nhang vì nắng. Nhưng lạ thay, trông Linh lúc này lại có một sức sống mãnh liệt. Cô nhìn chú Ba, cười nhẹ: "Chú ơi, mai mốt chú có cần thợ vá lưới thuê thì gọi con nhé. Con tính phí... một đĩa mực hấp thôi!"
Con tàu cập cảng Hòn Rớ khi mặt trời đã đứng bóng. Chú Ba dẫn cả nhóm vào một quán cơm bình dân sát mép nước. Bữa cơm chỉ có cá nục kho tiêu, rau muống luộc và tô canh chua cá biển nghi ngút khói.
Bảo "Công Tử" cầm bát cơm trắng, gắp một miếng cá nục chắc nịch đưa lên miệng. Vị ngọt của cá tươi hòa quyện với vị cay nồng của tiêu rừng khiến cậu thấy tỉnh cả người. Cậu nhận ra rằng, sau những giờ lao động cật lực, vị giác của con người trở nên nhạy bén đến lạ thường. Một bát cơm cá nục ở đây ngon gấp vạn lần những miếng Steak bò Wagyu mà cậu từng ăn trong các khách sạn năm sao.
"Đây là 'lương' của tụi con," chú Ba đặt lên bàn một xấp tiền lẻ nhăn nheo và bốn chiếc vé xe khách đi Phú Yên. "Tiền bán mẻ cá cơm hồi nãy đó. Trừ tiền cơm nước, mỗi đứa được một ít làm lộ phí. Đi cho khéo, đường ra Phú Yên phải vượt đèo Cả, nắng gió dữ lắm đó nghe."
Cả nhóm nhìn xấp tiền lẻ trên bàn. Đó là những tờ tiền thấm đẫm mùi cá và mồ hôi. Linh cẩn thận vuốt phẳng từng tờ, cất vào chiếc túi đeo chéo vốn trước đây chỉ dùng để đựng đồ trang điểm đắt tiền.
Bước chân ra khỏi cảng cá, họ bắt gặp những đoàn xe du lịch sang trọng đang chở khách đi tham quan các đảo. Bảo "Công Tử" liếc nhìn một chàng trai trạc tuổi mình đang ngồi trong xe máy lạnh, tay cầm điện thoại đời mới nhất. Cậu chợt thấy lòng mình không còn chút ghen tị nào. Trái lại, cậu thấy thương cho những người chỉ nhìn biển qua cửa kính, vì họ sẽ chẳng bao giờ biết được cảm giác của một giọt mồ hôi mặn mòi rơi xuống giữa đại dương nó giá trị đến nhường nào.
"Đi thôi," Mỹ "Bách Khoa" sốc lại ba lô, "xe đi Phú Yên sắp chạy rồi. Chúng ta phải vượt đèo Cả trước khi trời tối."
Bốn bóng người nhỏ bé đi bộ dọc theo con đường nhựa hầm hập nắng. Phía sau họ, biển Nha Trang vẫn rì rào sóng vỗ, mang theo bài học đầu đời về sự nhỏ bé của con người trước thiên nhiên hùng vĩ và giá trị của những đồng tiền được làm ra từ đôi bàn tay đầy vết chai sần.