Nếu bạn hỏi tôi về định nghĩa của một siêu anh hùng, tôi sẽ không kể về những người có khả năng bay lượn trong bộ đồ bó sát hay những kẻ có thể bắn ra tia laser từ mắt. Siêu anh hùng trong thế giới của tôi là một người đàn ông có cái bụng hơi phệ, thường xuyên mặc chiếc áo may ô trắng hơi ngả vàng và có khả năng ngủ gật ở bất cứ đâu: từ ghế mây ngoài hiên, trên sàn nhà khi đang chơi đồ hàng với tôi, cho đến khi đang cầm tờ báo đọc dở. Người đó, không ai khác, chính là bố.
Trong mắt một đứa trẻ tám tuổi như tôi, bố là một thực thể đầy quyền năng nhưng cũng vô cùng kỳ lạ. Bố có thể sửa được cái vòi nước đang phun tung tóe chỉ bằng một cái mỏ lết và vài câu càm ràm bí hiểm. Bố có thể nâng bổng tôi lên vai để tôi chạm tay vào những chùm nhãn chín mọng trên cao, khiến tôi cảm thấy mình như một gã khổng lồ đang thống trị cả khu vườn. Nhưng đồng thời, bố cũng là người bị mẹ "đánh bại" dễ dàng nhất chỉ bằng một câu nói: "Anh có định đi tắm cho con không thì bảo?".
"Bố ơi, tại sao siêu nhân lại không đi làm văn phòng như bố nhỉ?"
Tôi hỏi khi đang ngồi bệt dưới sàn, cố gắng lắp ráp một con robot từ những vỏ hộp sữa cũ. Bố đang ngồi trên ghế mây, tờ báo kinh tế che kín mặt, chỉ để lộ đôi dép nhựa tổ ong đã mòn vẹt gót. Không có tiếng trả lời, chỉ có tiếng hít thở đều đặn. Tôi lén nhấc tờ báo lên. Bố đã ngủ từ bao giờ, miệng hơi há ra và thỉnh thoảng khẽ giật mình như thể đang mơ về một trận chiến nào đó với đống hóa đơn tiền điện.
"Suỵt! Để cho bố ngủ, bố mệt rồi," mẹ nói vọng ra từ bếp, giọng mẹ nhỏ nhẹ nhưng chứa đựng một sự thấu hiểu mà lúc đó tôi chưa thể nào cảm thụ hết được.
Thế giới của người lớn là một chuỗi những nhiệm vụ giải cứu thầm lặng mà trẻ con thường xem là điều hiển nhiên. Tôi nhớ có lần con Vàng bị ốm, nó nằm lửng lơ dưới gầm giường, bỏ cả ăn và cái đuôi thì rũ rượi như một tàu lá chuối héo. Tôi đã khóc nức nở, tưởng rằng người bạn bốn chân của mình sắp sửa đi về phía bên kia bầu trời.
Đêm đó, giữa cơn mưa tầm tã, bố khoác chiếc áo mưa cánh dơi rách nát, dắt chiếc xe đạp cũ ra khỏi cổng. Bố đi tìm bác sĩ thú y ở tận làng bên. Khi bố trở về, người bố ướt sũng, run cầm cập vì lạnh, nhưng trong bọc áo là một liều thuốc cho con Vàng. Sáng hôm sau, con Vàng đã có thể vẫy đuôi trở lại. Bố không kể về việc bố đã ngã xe như thế nào trên con đường trơn trượt, bố chỉ lẳng lặng ngồi uống bát nước chè xanh nóng hổi rồi lại chuẩn bị đi làm.
"Bố có phép thuật đúng không bố?" Tôi hỏi khi thấy con Vàng ăn ngon lành bát cơm trộn.
Bố cười, nụ cười làm những nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại vào nhau.
"Bố không có phép thuật. Bố chỉ có lòng kiên nhẫn thôi. Mà lòng kiên nhẫn thì đôi khi còn mạnh hơn cả phép thuật đấy Mùi ạ."
Tôi nhìn vào bàn tay bố – những ngón tay to, thô ráp, có những vết chai sần vì cầm lái và cầm bút. Đó không phải là bàn tay của một vị tiên, nhưng đó là bàn tay có thể xoay chuyển cả thế giới nhỏ bé của tôi.
Thế nhưng, siêu anh hùng của tôi cũng có những "điểm yếu" chết người. Điểm yếu lớn nhất chính là sự lười biếng một cách có tổ chức vào những ngày chủ nhật. Bố có thể nằm im một tư thế suốt ba tiếng đồng hồ, và nếu tôi có đặt một con lật lật hay thậm chí là cả một đội quân lính nhựa lên bụng bố, bố vẫn không hề nhúc nhích.
"Này Tí Sún, mày có nghĩ bố tao đang luyện công không?" Tôi hỏi thằng Tí khi nó sang chơi.
Thằng Tí quan sát bố tôi một hồi lâu, rồi nó đưa ra một kết luận mang tính chuyên môn cao:
"Chắc chắn rồi. Bố tao bảo người lớn ngủ là để 'tái tạo năng lượng'. Có lẽ bố mày đang hút năng lượng từ không khí để tối nay có sức... mắng mày vì tội làm hỏng cái đài đấy."
Hai đứa tôi ngồi canh chừng "quá trình luyện công" của bố với một sự kính trọng pha lẫn lo âu. Nhưng sự thực thì đơn giản hơn nhiều. Bố chỉ là đang quá mệt mỏi sau một tuần đối đầu với những con số, những bản báo cáo và những lời phàn nàn của cấp trên. Giấc ngủ gật của bố là một vùng lãnh thổ tự do duy nhất mà không ai có quyền xâm phạm, kể cả mẹ.
Một lần khác, xóm tôi bị mất điện giữa một đêm hè oi bức. Tiếng muỗi vo ve và không khí hầm hập khiến tôi không tài nào chợp mắt được. Tôi trằn trọc, mồ hôi nhễ nhại. Bỗng nhiên, một luồng gió mát rượi từ đâu thổi tới. Tôi hé mắt nhìn trong bóng tối mờ ảo. Bố đang ngồi bên cạnh, tay cầm chiếc quạt nan, nhịp nhàng quạt cho tôi.
"Ngủ đi con, có bố đây rồi," tiếng bố trầm đục, vang lên trong không gian tĩnh mịch.
Bố quạt suốt cả tiếng đồng hồ. Trong cơn mơ màng, tôi thấy bóng bố in trên vách tường, to lớn và vững chãi như một ngọn núi. Bố không có áo choàng lấp lánh, nhưng cái quạt nan trong tay bố lúc đó quý giá hơn bất cứ báu vật nào trên đời. Và tất nhiên, chỉ mười phút sau khi tôi chìm vào giấc ngủ, tôi nghe thấy tiếng... "o o" nhẹ. Bố đã ngủ gật ngay khi đang cầm quạt, cái quạt vẫn còn nằm trên ngực, và đầu bố thì tựa vào thành giường một cách vẹo vọ.
Đó chính là hình ảnh siêu hùng nhất mà tôi từng thấy. Một siêu hùng không cần những tràng pháo tay, không cần được ghi danh vào lịch sử, chỉ cần con mình được ngủ ngon trong một đêm hè mất điện.
Người lớn thật kỳ lạ ở chỗ họ luôn cố gắng tỏ ra mình ổn. Họ giấu đi những tiếng thở dài sau những tờ báo. Họ giấu đi sự mệt mỏi sau những cái ngủ gật vô tội vạ. Tôi bắt đầu nhận ra rằng, bố không phải là người không biết mệt, bố chỉ là người chọn cách mệt mỏi thay cho tôi. Mỗi lần bố ngủ gật trên ghế, là một lần bố đã tiêu tốn hết năng lượng để xây dựng cho tôi một cuộc sống bình yên nhất có thể.
"Bố ơi, sau này lớn lên con cũng sẽ ngủ gật giống bố chứ?"
Bố tỉnh dậy sau một giấc ngủ ngắn trên ghế mây, nhìn tôi với vẻ mặt ngơ ngác mất vài giây rồi mới định thần lại được.
"Hả? À... nếu con làm việc chăm chỉ, con sẽ thấy giấc ngủ gật là phần thưởng tuyệt vời nhất thế gian. Nhưng tốt nhất là con nên ngủ đủ giấc trên giường, đừng như bố, mỏi cổ lắm."
Bố nắn nắn cái gáy, nhăn mặt cười. Lúc đó, tôi thấy bố thật "người". Bố không còn là một thực thể quyền năng không thể xâm phạm nữa, mà là một người bạn lớn đang cùng tôi đi qua những năm tháng dài rộng này.
Có một sự thật mà tôi phát hiện ra: Siêu anh hùng thường không được mẹ đánh giá cao bằng tôi. Mẹ thường càm ràm về việc bố hay vứt tất bừa bãi, về việc bố hứa sửa cái ngăn kéo từ tháng trước mà đến giờ nó vẫn kẹt, và nhất là việc bố hay trốn việc nhà bằng cách... ngủ gật.
"Anh xem kìa, con nó học theo anh đấy, cứ đụng vào sách là ngáp ngắn ngáp dài," mẹ vừa lau nhà vừa trách khéo.
Bố lúc đó thường sẽ giả vờ không nghe thấy, hoặc sẽ quay sang nháy mắt với tôi như hai người đồng chí đang cùng chung chiến tuyến.
"Mẹ nói đúng đấy Mùi ạ. Con đừng học cái tính xấu đó của bố. Nhưng mà... thỉnh thoảng ngáp một cái cho đời nó nhẹ nhõm cũng không sao."
Tôi cười khì khì. Giữa bố và tôi có một sự thấu hiểu ngầm. Đó là sự thấu hiểu giữa một người đã đi qua quá nửa cuộc đời và một kẻ chỉ mới bắt đầu bước những bước đầu tiên. Bố cho tôi hiểu rằng, sự trưởng thành không có nghĩa là bạn phải trở nên hoàn hảo. Trưởng thành là khi bạn biết gánh vác trách nhiệm trên vai nhưng vẫn giữ được cho mình một khoảng lặng để... ngủ gật.
Siêu anh hùng của tôi không có siêu năng lực thay đổi thời gian, nhưng bố có thể làm cho thời gian của tôi chậm lại bằng những câu chuyện kể trước giờ đi ngủ (mà thường là bố ngủ trước khi câu chuyện kết thúc). Bố không có sức mạnh dời non lấp bể, nhưng bố có thể dời đi nỗi sợ hãi trong tôi bằng một cái xoa đầu.
Tôi nhớ có lần tôi bị điểm kém môn toán. Tôi đã sợ đến mức không dám về nhà, cứ ngồi thẩn thờ bên bờ ao, nghĩ rằng mình là một kẻ thất bại thảm hại. Chính bố là người đã tìm thấy tôi. Bố không mắng, không hỏi về điểm số. Bố chỉ ngồi xuống cạnh tôi, ném một viên sỏi xuống nước.
"Con nhìn xem, vòng tròn nước kia lan tỏa rồi cũng sẽ biến mất. Điểm số cũng thế, nó chỉ là một vòng tròn nhỏ trên mặt nước cuộc đời con thôi. Quan trọng là con phải biết cách lặn xuống sâu hơn để tìm thấy những thứ quý giá khác."
Câu nói đó của bố đã cứu rỗi tôi. Nó khiến tôi hiểu rằng thế giới của người lớn không chỉ toàn những quy tắc và hình phạt, mà còn có sự bao dung và những góc nhìn đầy triết học.
Người ta hay viết những cuốn sách về các vĩ nhân, về những người thay đổi thế giới. Nhưng ít ai viết về những người bố hay ngủ gật trên ghế mây. Họ là những "anh hùng đời thường", những người giữ cho thế giới không bị sụp đổ bằng sự hiện diện thầm lặng của mình. Bố tôi, với chiếc áo may ô và tờ báo kinh tế, chính là người bảo vệ vương quốc tuổi thơ của tôi khỏi những cơn bão của sự trưởng thành sớm.
Bố không mặc áo choàng, vì áo choàng sẽ làm bố vướng víu khi sửa xe đạp cho tôi. Bố không đeo mặt nạ, vì bố muốn tôi nhìn thấy rõ nụ cười và cả những vết chân chim của mình. Và bố hay ngủ gật, đơn giản vì bố đã dành quá nhiều thời gian để thức và lo lắng cho những điều mà tôi chưa cần phải lo lắng.
Tối nay, bố lại ngồi trên ghế mây. Tờ báo đã rơi xuống sàn. Tiếng tivi vẫn đang phát bản tin thời sự nhưng bố đã bắt đầu cuộc viễn chinh vào cõi mộng. Tôi rón rén đi lại gần, nhặt tờ báo lên, khẽ đắp chiếc chăn mỏng qua bụng bố.
"Ngủ ngon nhé, siêu nhân của con," tôi thầm thì.
Con Vàng cũng đi lại, nằm cuộn tròn dưới chân ghế, đầu gối lên đôi dép tổ ong của bố. Cả căn phòng chìm trong sự bình yên kỳ lạ. Tôi nhận ra rằng, đây chính là chiến thắng lớn nhất của một siêu anh hùng: kiến tạo được một mái ấm nơi mà ngay cả sự im lặng cũng mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối.
Sau này, dù tôi có đi xa đến đâu, dù tôi có gặp bao nhiêu người tài giỏi và quyền lực, tôi biết mình sẽ không bao giờ tìm thấy ai "ngầu" hơn người đàn ông đang ngáy khò khò trên cái ghế mây cũ kỹ kia. Vì chỉ có bố mới có thể biến những điều tầm thường nhất thành phép màu, và biến những cú ngủ gật thành một bài học về sự tận hiến không lời.
Cuộc sống đời thường cứ thế tiếp diễn, và bố vẫn sẽ tiếp tục ngủ gật, vẫn sẽ tiếp tục làm siêu nhân trong bóng tối. Còn tôi, tôi sẽ tiếp tục lớn lên dưới bóng mát của "ngọn núi" ấy, học cách để một ngày nào đó, tôi cũng có thể trở thành một siêu anh hùng không mặc áo choàng cho những đứa trẻ của riêng mình.
Và có lẽ, lúc đó tôi cũng sẽ cho phép mình ngủ gật một chút trên ghế mây, để thấy rằng cuộc đời này thực ra rất đáng yêu, khi chúng ta biết cách mệt mỏi vì những người mình yêu thương.
Tôi ngồi xuống bên cạnh bố, nhìn những hạt bụi li ti nhảy múa trong ánh đèn vàng. Thế giới ngoài kia có thể đang quay cuồng với những tham vọng và tiền bạc, nhưng ở đây, trong căn phòng nhỏ này, chỉ có tình phụ tử đậm sâu và những giấc mơ không lời. Siêu anh hùng của tôi cuối cùng cũng đã có một kỳ nghỉ ngắn hạn trong giấc ngủ gật, và tôi sẽ là người canh gác cho giấc mơ của bố, như cách bố đã canh gác cuộc đời tôi suốt bấy lâu nay.