Ở quê tôi, chợ không chỉ là nơi mua bán, nó là một ngày hội nhỏ diễn ra vào các ngày lẻ trong tháng. Với lũ trẻ chúng tôi, chợ quê là cả một thiên đường đầy màu sắc, âm thanh và đặc biệt là những mùi vị mà chỉ cần nghĩ đến thôi, nước miếng đã chực trào ra nơi đầu lưỡi.
Sáng hôm ấy, sương mây còn giăng bảng lảng trên những ngọn tre, bà nội đã thức dậy từ sớm để sửa soạn đôi quang gánh. Bà khẽ lay tôi dậy: "Nam ơi, dậy đi con, hôm nay bà cho đi chợ phiên". Tôi bật dậy nhanh như lò xò, chẳng cần đợi nhắc đến lần thứ hai. Đi chợ với bà nghĩa là sẽ được ăn quà, và nếu may mắn, tôi sẽ được nhìn thấy món kẹo kéo huyền thoại của bác Ba Mù.
Tôi chạy vội ra cổng, đã thấy thằng Tí Sún và con Mận đứng đợi sẵn. Thằng Tí hôm nay diện cái áo may ô trắng hơi ngả vàng, còn con Mận thì thắt bím tóc gọn gàng, tay cầm chiếc giỏ nhỏ bằng mây. Cả ba đứa cùng lẽo đẽo đi theo sau đôi quang gánh nhịp nhàng trên vai bà tôi.
Chợ nằm sát bên dòng sông nhỏ, nơi có những tán bàng cổ thụ che bóng mát rượi. Vừa đến cổng chợ, một luồng âm thanh hỗn tạp nhưng vui tai đã ập vào tai: tiếng các bà, các chị mặc cả; tiếng lợn con eng éc trong lồng tre; tiếng vịt kêu cạp cạp và cả tiếng lạch cạch của những chiếc xe đạp thồ.
"Các con đi chơi quanh đây thôi nhé, đừng có chạy ra bờ sông mà bà đánh đòn," bà nội dặn dò rồi đưa cho tôi mấy tờ tiền lẻ thơm mùi lá trầu không. "Cầm lấy mà chia nhau mua quà."
Chúng tôi mừng húm, nắm chặt những đồng tiền quý giá lao thẳng vào khu bán đồ ăn vặt. Món đầu tiên đập vào mắt chúng tôi là hàng kẹo kéo. Bác Ba Mù (biệt danh thôi chứ bác nhìn vẫn tinh lắm) đang biểu diễn màn kéo kẹo điệu nghệ. Một khối kẹo trắng dẻo quánh, to bằng bắp đùi, được bác treo lên một cái móc gỗ. Bác kéo dài nó ra, rồi lại gập lại, quai đi quai lại cho đến khi khối kẹo trở nên trắng muốt và bóng bẩy.
"Kẹo kéo càng kéo càng dài, càng dai càng ngọt đây!" – Tiếng rao của bác ngân vang.
Tí Sún nhanh nhảu đưa tiền: "Bác cho cháu ba que, nhiều lạc bác nhé!". Bác Ba dùng một sợi chỉ nhỏ, thắt một cái vào thanh kẹo dài ngoằng, "phựt" một cái, thanh kẹo nhỏ xíu đã nằm gọn trong tay chúng tôi. Kẹo kéo có vị ngọt đậm của đường, bùi bùi của đậu phộng rang giòn bên trong, ăn vào dính răng nhưng đứa nào đứa nấy cứ nhe răng ra cười sung sướng.
Sau khi "thanh toán" xong túi kẹo, chúng tôi đi ngang qua sạp vải. Tôi thấy bà tôi đang đứng đó, tay sờ lên một tấm vải lụa màu hoa cà. Bà cứ nhấc lên rồi lại đặt xuống, mắt nhìn xa xăm.
"Bà ơi, bà mua áo mới đi!" – Tôi chạy lại nắm tay bà.
Bà cười hiền, nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại: "Áo bà còn lành mà, để dành tiền mua cho Nam cái cặp sách mới để chuẩn bị vào năm học chứ".
Câu nói của bà làm tôi khựng lại. Tôi nhìn xuống đôi chân mình đang đi đôi dép nhựa đã mòn vẹt gót, rồi nhìn sang chiếc áo bà đang mặc – cái áo cánh màu nâu đã bạc màu, vai áo có một mảnh vá nhỏ xíu nhưng rất khéo léo. Một cảm giác thương bà len lỏi vào tâm trí tôi. Tôi quay sang nhìn Tí Sún và Mận, dường như chúng cũng hiểu điều tôi đang nghĩ.
Chúng tôi kéo nhau ra một góc gốc cây bàng. "Tớ vẫn còn tiền tiêu vặt bố cho hôm qua," Tí Sún thì thầm, tay móc túi ra mấy đồng lẻ nhăn nhúm. "Tớ cũng có tiền bán ve chai nè," con Mận cũng xòe tay ra.
Cả ba đứa gom lại, cộng với số tiền bà vừa cho lúc nãy, vẫn còn thiếu một chút mới đủ mua tấm vải màu hoa cà kia. Tôi sực nhớ ra trong túi mình còn hai viên bi cái cực đẹp – "báu vật" mà tôi định dùng để thách đấu với bọn thằng Hùng đầu làng.
Tôi chạy lại chỗ bác Ba bán kẹo kéo: "Bác ơi, bác có đổi bi lấy tiền không bác?". Bác Ba cười khà khà: "Bi này đẹp đấy, để bác đưa cho thằng cháu bác chơi". Bác đưa cho tôi thêm mấy đồng tiền lẻ.
Chúng tôi tíu tít chạy lại sạp vải khi bà nội đã đi sang hàng tôm cá. "Cô ơi, bán cho cháu tấm vải hoa cà lúc nãy bà cháu xem với ạ!" – Tôi dõng dạc nói, tay đưa xấp tiền lẻ đủ loại mệnh giá.
Cô bán vải nhìn ba đứa trẻ mặt mũi lấm lem bùn đất, tay cầm một đống tiền lẻ, rồi nhìn sang bà tôi phía xa. Cô mỉm cười, cắt một tấm vải thật đẹp, còn cẩn thận gói vào tờ giấy báo cũ.
"Cầm lấy, cô bớt cho mấy đứa một ít để mua thêm bánh đa đấy."
Khi bà tôi quay lại, thấy tôi ôm bọc vải trên tay, bà ngạc nhiên lắm. Tôi lắp bắp: "Bà ơi... quà của bộ ba siêu quậy tặng bà... bà mặc áo mới cho đẹp bà nhé!".
Bà lặng đi một hồi lâu, đôi bàn tay gầy guộc run run chạm vào tấm vải. Tôi thấy mắt bà đỏ hoe, nhưng môi lại nở một nụ cười rạng rỡ nhất mà tôi từng thấy. Bà không mắng chúng tôi tiêu hoang, bà chỉ ôm cả ba đứa vào lòng, mùi trầu không và mùi mồ hôi của bà sao mà ấm áp thế.
Buổi chợ quê hôm ấy kết thúc với túi kẹo kéo đã hết sạch, nhưng lòng chúng tôi thì ngọt lịm. Trên đường về, nắng đã lên cao, đôi quang gánh của bà hình như nhẹ hơn thường lệ. Bà bước đi nhanh hơn, thỉnh thoảng lại nhìn bọc vải màu hoa cà trong giỏ rồi mỉm cười một mình.
Tuổi thơ tôi chẳng có những món đồ chơi đắt tiền, chỉ có những buổi chợ quê nghèo, có vị kẹo kéo ngọt bùi và có tấm áo mới thấm đượm tình yêu thương của những đứa trẻ dành cho người bà kính yêu.