Cái nắng oi ả của những ngày săn mật ong rừng bỗng chốc bị dập tắt bởi một khối mây đen kịt, lừng lững kéo về từ phía chân trời xa tắp. Gió bắt đầu thổi mạnh, làm rặng tre già đầu xóm vặn mình kêu răng rắc, lá khô bay xoáy thành từng cụm nhỏ trên sân nhà ông Tư. Lão nông già nhìn lên bầu trời, nheo mắt rồi lầm bầm: "Mưa đầu mùa này dữ lắm đây, tụi bay về nhà mau kẻo cảm lạnh!"
Thế nhưng, dự báo của ông Tư vẫn còn là nhẹ. Chỉ mười phút sau, những hạt mưa to bằng hạt ngô bắt đầu ném rào rào xuống mái ngói. Mưa đổ xuống như trút nước, biến con đường đất đỏ trong phút chốc thành một dòng sông bùn loãng. Tiếng sấm nổ rền vang trên đỉnh đầu khiến thằng Minh "Thành phố" giật thót, mặt nó hơi tái đi vì chưa bao giờ nghe thấy tiếng thiên nhiên thịnh nộ gần đến thế.
Tôi, Tèo và Mận thì ngược lại. Với lũ trẻ quê, mưa đầu mùa là một "lễ hội". Chúng tôi cởi trần, chỉ mặc mỗi chiếc quần đùi, lao ra sân hò hét dưới làn nước mát lạnh. Thế nhưng, cuộc vui chưa kịp bắt đầu thì tiếng loa phóng thanh của xã vang lên rè rè giữa tiếng mưa:
"Thông báo! Thông báo! Nước từ thượng nguồn đổ về nhanh, đoạn đê bao phía đầm sen có nguy cơ bị sạt lở. Đề nghị thanh niên và bà con mang bao cát ra hộ đê ngay lập tức!"
Gương mặt ông Tư bỗng trở nên nghiêm trọng. Đầm sen ấy là nguồn sống của bao nhiêu hộ dân, nếu đê vỡ, toàn bộ hoa màu và lúa hè thu sắp gặt sẽ mất trắng. Ông Tư vớ lấy chiếc nón lá và cái xẻng cũ, chân trần lao ra màn mưa.
"Tụi tao đi với ông Tư!" – Tôi hét lên với đám bạn.
Minh ngần ngại một giây, rồi nó cũng vứt phắt chiếc áo thun khô ráo sang một bên, để mặc làn mưa xối xả vào người. "Cho tao đi với!"
Bốn đứa trẻ và một ông già lúp xúp chạy trong mưa. Khi ra đến đoạn đê bao, chúng tôi mới thấy cảnh tượng thật kinh hoàng. Nước dưới đầm dâng cao, đục ngầu, sóng vỗ ầm ầm vào chân đê. Người lớn trong làng đang hối hả xúc đất vào bao tải, khiêng ra chặn những chỗ nước đang rỉ qua.
"Lũ nhỏ lại đây giúp bác xúc đất!" – Chú Sáu đội trưởng dân quân hô lớn.
Nhiệm vụ của chúng tôi là giữ miệng bao cho người lớn xúc đất vào, rồi cột chặt miệng bao lại. Thằng Tèo Lì hôm nay bỗng dưng khỏe lạ thường, nó gồng mình giữ những bao tải nặng trịch mà không một tiếng kêu ca. Con Mận thì nhanh tay nhặt những viên đá hộc chèn vào khe hở.
Thằng Minh có lẽ là đứa vất vả nhất. Đôi bàn tay vốn chỉ quen bấm máy điện tử giờ đây phồng rộp vì kéo bao cát trên nền đất nhão. Bùn đất văng đầy mặt mũi, vào cả trong mắt nó cay xè, nhưng nó tuyệt nhiên không bỏ cuộc. Nó nhìn thấy cha tôi, chú Sáu và bao nhiêu người khác đang ngâm mình dưới dòng nước chảy xiết để cắm cọc tre, nên nó cứ lầm lũi làm, răng cắn chặt môi đến ứa máu.
"Cẩn thận, chỗ đó sạt rồi!" – Ông Tư hét lên.
Một đoạn đê nhỏ bắt đầu lở loét, nước luồn qua chân đê như một con rắn dữ. Nếu không chặn kịp, cả đoạn đê sẽ đổ sập. Chú Sáu hô hào mọi người khiêng một tảng đá lớn ra, nhưng bùn trơn trượt khiến mọi người khó di chuyển.
"Tụi con lại đây, đẩy phụ các chú!" – Tôi gọi cả nhóm.
Bốn đứa trẻ lao vào, tám bàn tay nhỏ bé áp chặt vào bao cát khổng lồ, dùng hết sức bình sinh đẩy cùng người lớn.
"Một, hai, ba... Hò dô ta nào! Một, hai, ba... Hò dô ta nào!"
Tiếng hô của chúng tôi hòa cùng tiếng mưa, tiếng sóng. Trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy thằng Minh không còn là một "vị khách" nữa. Nó đang gào thét, đang nỗ lực như thể ngôi nhà của chính nó cũng đang nằm sau đoạn đê này. Sức mạnh của sự đoàn kết thật kỳ diệu, bao cát cuối cùng cũng nằm gọn vào vị trí, ngăn dòng nước hung hãn lại.
Đến chập choạng tối, cơn mưa ngớt dần. Đoạn đê đã tạm thời được giữ vững. Cả làng mệt nhoài, ai nấy đều ướt sũng và bẩn thỉu từ đầu đến chân. Chúng tôi ngồi bệt ngay trên mặt đê, thở không ra hơi.
Ông Tư bước lại, lấy vạt áo khô hiếm hoi lau mặt cho từng đứa. Khi đến lượt Minh, ông đặt tay lên vai nó, giọng run run cảm động: "Khá lắm cháu của nội. Cháu đã thực sự là người của làng Hạ rồi."
Minh nhìn xuống đôi bàn tay trầy xước, rồi nhìn sang ba đứa tôi. Nó cười, một nụ cười mệt mỏi nhưng đầy tự hào. "Cuội ơi, cảm giác cứu được cái đê... nó 'đã' hơn thắng game nhiều mày ạ."
Đêm đó, làng Hạ yên bình dưới ánh trăng mờ sau cơn mưa. Bốn đứa chúng tôi nằm trên chõng tre nhà ông Tư, nghe tiếng ếch nhái kêu ran khắp cánh đồng. Thằng Tèo ngủ khì từ lúc nào, miệng vẫn còn lẩm bẩm "hò dô ta". Tôi, Mận và Minh vẫn thức, nhìn lên những vì sao vừa lộ ra sau đám mây.
Cơn mưa đầu mùa không chỉ mang nước về cho đồng ruộng, mà còn gột rửa đi những khoảng cách cuối cùng giữa chúng tôi. Chúng tôi hiểu rằng, quê hương không chỉ là nơi có ổi ngọt, mật thơm, mà còn là nơi người ta cùng nhau đứng vững trong bão tố để bảo vệ những gì mình yêu thương.
"Ngày mai mình ra đầm sen xem hoa có bị dập không nha?" – Con Mận khẽ hỏi.
"Ừ, mai đi sớm." – Tôi trả lời, rồi chìm dần vào giấc ngủ sâu, trong lòng nhẹ nhõm lạ thường.