Con Lu là một thành viên không chính thức của gia đình tôi. Nó là một con chó lai không rõ nguồn gốc, lông vàng cháy nắng và có một cái đuôi luôn ngoáy tít mù như một chiếc quạt điện bị hỏng số. Điều khiến tôi trăn trở nhất suốt những năm tháng tuổi thơ không phải là việc làm sao để giải bài toán tìm x, mà là một câu hỏi mang tính triết học sâu sắc: Tại sao con Lu không biết nói?
Nếu con Lu biết nói, tôi tin chắc nó sẽ là đứa bạn thú vị nhất trần đời. Nó không bao giờ phán xét tôi khi tôi bị điểm kém, không bao giờ bắt tôi phải đi tắm đúng giờ và chắc chắn là nó sẽ không bao giờ mách lẻo với mẹ khi tôi lén đổ bát canh rau ngót vào bồn cầu. Nhưng con Lu chỉ biết sủa "gâu gâu" và nhìn tôi bằng đôi mắt nâu ươn ướt, chứa đựng một sự thấu cảm mà đôi khi những người lớn tự xưng là thông thái nhất cũng không có được.
"Lu này, mày có thấy bố tao hôm nay lạ không?" Tôi ngồi trên bậc thềm, vừa gặm một mẩu bánh mì khô, vừa chia cho con Lu một nửa. "Bố bảo bố không thích rượu, nhưng tối nào bố cũng uống một ly rồi bảo là 'để cho tiêu cơm'. Người lớn thật lạ, họ thích làm những việc họ nói là họ không thích."
Con Lu nghiêng đầu, đôi tai nó vểnh lên. Nó liếm môi sau khi nuốt gọn mẩu bánh, rồi khẽ rên ư ử trong cổ họng. Tôi đồ rằng đó là cách nó đồng tình với tôi. Nó đang muốn nói: "Đúng đấy Mùi ạ, người lớn là giống loài mâu thuẫn nhất hành tinh này."
Thế giới của con Lu chỉ có hai màu: yêu và ghét. Nó yêu tôi vì tôi là Mùi, không phải vì tôi là học sinh giỏi hay vì tôi ngoan ngoãn. Nó ghét kẻ trộm và những con mèo hay trêu chọc nó. Trong khi đó, thế giới của người lớn là một bảng pha màu hỗn loạn. Họ có thể yêu một người nhưng lại nói những lời làm người đó tổn thương. Họ có thể ghét một công việc nhưng vẫn làm nó từ sáng đến tối với một vẻ mặt cam chịu.
"Mùi! Đừng có vừa ăn vừa cho chó ăn thế, sán nó bò vào bụng bây giờ!" Tiếng mẹ vọng ra từ trong nhà.
Tôi thở dài, thì thầm với con Lu: "Mày thấy chưa? Mẹ tao lại lo lắng về những thứ chưa xảy ra. Mẹ không thấy là mày đang rất hạnh phúc khi được ăn bánh mì sao? Tại sao người lớn luôn để nỗi sợ hãi về tương lai làm hỏng mất niềm vui của hiện tại nhỉ?"
Một lần, tôi quyết định thực hiện một cuộc thí nghiệm để kiểm tra xem liệu con Lu có thực sự hiểu tiếng người hay không. Tôi dắt nó ra góc vườn, nơi có cây khế ngọt lịm. Tôi ngồi xuống, nghiêm túc nhìn vào mắt nó và bắt đầu kể về nỗi khổ của mình khi phải học thuộc lòng bài thơ "Lượm".
"Chú bé loắt choắt, cái xắc xinh xinh... Lu ơi, mày có thấy cái xắc đó xinh thật không? Hay đó chỉ là cách nhà thơ nói giảm nói tránh cho một cái túi đựng đầy những thứ nguy hiểm?"
Con Lu bỗng nhiên đứng dậy, nó sủa vang rồi chạy vòng quanh cây khế. Nó cào vào gốc cây, mắt nhìn lên những chùm khế chín mọng. Tôi chợt nhận ra, con Lu không cần biết "Lượm" là ai, nó cũng không quan tâm đến cái xắc. Thứ nó quan tâm là cảm xúc của tôi. Khi tôi thao thao bất tuyệt, nó cảm nhận được sự hào hứng (hoặc sự bế tắc) của tôi, và nó đáp lại bằng năng lượng của nó.
Hóa ra, ngôn ngữ không phải là phương tiện duy nhất để giao tiếp. Người lớn dùng ngôn ngữ để che giấu sự thật, để xây dựng những rào cản và để điều khiển lẫn nhau. Còn con chó, nó dùng sự im lặng và những cái vẫy đuôi để thể hiện sự chân thành tuyệt đối.
"Mùi ơi, ra đây tao bảo!" Thằng Hải "Còi" đứng bên ngoài cổng, gọi với vào.
"Gì đấy? Tao đang bận thảo luận với con Lu."
Hải "Còi" chạy vào, mặt nó đầy vẻ nghiêm trọng. Nó thì thầm: "Mày biết không, bác bán kem đầu ngõ vừa bảo con chó nhà bác ấy biết nói đấy. Nó nói rằng nó thèm ăn kem socola!"
Tôi nhìn Hải bằng ánh mắt nghi ngờ. Thằng này vốn dĩ có trí tưởng tượng bay cao hơn cả những con diều vào mùa gió chướng.
"Mày tin bác ấy à? Người lớn hay lừa trẻ con để mình mua kem cho chó, rồi bác ấy lại bán được thêm kem thôi."
"Nhưng nếu con Lu biết nói, mày muốn nó nói gì đầu tiên?" Hải "Còi" hỏi, ngồi thụp xuống bên cạnh con chó vàng.
Tôi nhìn con Lu. Nó đang lim dim mắt, tận hưởng cơn gió mát lành buổi chiều. Tôi nghĩ về tất cả những bí mật mà tôi đã kể cho nó nghe. Về việc tôi từng lén ăn vụng mứt tết, về việc tôi thích con Tủn nhưng lại giả vờ ghét, về cả những lần tôi khóc thầm vì bị bố mắng oan.
"Tao nghĩ tao muốn nó nói rằng: 'Mùi ơi, mày không cô đơn đâu'."
Hải "Còi" im lặng một lúc, rồi nó cũng vuốt ve cái đầu của con Lu. "Tao thì muốn nó nói: 'Hải ơi, mày đừng có buồn vì bị điểm kém nữa, vì tao cũng chẳng biết bảng cửu chương là cái gì'."
Hai đứa chúng tôi ngồi đó, giữa một buổi chiều nắng nhạt, bên cạnh một con chó không biết nói nhưng lại hiểu hết tâm can của những đứa trẻ. Chúng tôi nhận ra rằng, chó không biết nói có lẽ là một đặc ân của tạo hóa. Nếu chúng biết nói, chúng sẽ bắt đầu biết nói dối, biết nịnh nọt và biết đòi hỏi như con người. Sự im lặng của con Lu là một khoảng không gian an toàn, nơi những bí mật của tuổi thơ được cất giữ mãi mãi mà không bao giờ bị phản bội.
Khi người lớn nói quá nhiều, thế giới trở nên ồn ào và rắc rối. Khi con Lu im lặng, thế giới trở nên bình yên. Tôi tự nhủ, có lẽ khi lớn lên, tôi cũng sẽ học cách im lặng nhiều hơn. Để lắng nghe tiếng gió, tiếng lá rơi và tiếng lòng của chính mình, thay vì cứ mải mê dùng ngôn ngữ để ngụy tạo cho một sự trống rỗng bên trong.
"Gâu!" Con Lu bỗng nhiên sủa một tiếng thật dõng dạc, rồi nó liếm vào tay tôi một cái thật dài.
"Nó bảo gì thế Mùi?" Hải "Còi" tò mò.
"Nó bảo là... hai thằng bay dở hơi vừa thôi, đi đá bóng đi!"
Chúng tôi cười vang rồi kéo nhau ra bãi đất trống. Con Lu chạy theo sau, cái đuôi ngoáy tít. Nó không cần nói, vì niềm vui của nó đã lan tỏa khắp không gian bằng chính sự hiện diện thuần khiết của nó rồi.