Mùi của đất và gió

Trong vương quốc của một đứa trẻ, những thần dân trung thành nhất đôi khi không phải là những quân lính nắp chai hay những con dế mèn ẩn mình dưới gốc cỏ gấu. Đối với tôi, người bạn đồng hành tận tụy nhất chính là Vàng. Vàng là một chú chó có bộ lông màu rơm khô, đôi tai luôn dỏng lên như đang nghe ngóng những lời thì thầm của gió và cái đuôi thì chẳng bao giờ chịu đứng yên mỗi khi thấy tôi xuất hiện ở đầu ngõ. Vàng không biết nói, nhưng đôi mắt nâu sẫm của nó chứa đựng một sự thấu hiểu mà đôi khi tôi chẳng tìm thấy ở những người lớn xung quanh.

Vàng đến với gia đình tôi vào một buổi chiều mưa dầm dề, khi bố tôi mang nó về trong cái giỏ tre nhỏ xíu. Lúc đó, nó chỉ là một cục bông run rẩy, miệng phát ra những tiếng kêu ư ử yếu ớt. Nhưng dưới sự chăm sóc của mẹ và những bát cơm trộn mắm mặn mòi, Vàng lớn nhanh như thổi. Nó trở thành một phần không thể thiếu trong mọi cuộc phiêu lưu của tôi và Cu Tèo. Nó là kẻ canh gác gầm giường khi chúng tôi ngủ trưa, là vị tướng tiên phong trong những trận chiến trên cánh đồng gặt, và là người giữ bí mật tuyệt vời nhất khi tôi lỡ làm vỡ cái bát sứt của bà nội.

Thế nhưng, buổi sáng hôm ấy, sự bình yên của làng quê bỗng bị xé toạc bởi một khoảng không vắng lặng. Tôi thức dậy, theo thói quen đưa chân xuống gầm giường để tìm cái đầu xù của Vàng, nhưng chỉ chạm vào lớp đất khô lạnh lẽo.

"Vàng ơi! Vàng!"

Tôi gọi khản cả giọng, chạy khắp sân, ngó nghiêng vào chuồng lợn, lục tung cả bụi chuối sau nhà nhưng tuyệt nhiên không thấy bóng dáng cái đuôi vàng rực ấy đâu. Mẹ tôi đang quét sân, nét mặt bà bỗng trở nên ưu tư khi thấy tôi hốt hoảng.

"Mẹ ơi, Vàng đâu rồi mẹ? Con tìm khắp nơi mà không thấy."

Mẹ dừng chổi, thở dài một tiếng thật khẽ, cái tiếng thở dài mà tôi vẫn thường nghe mỗi khi mùa màng thất bát.

"Sáng nay mẹ mở cửa đã không thấy nó đâu. Hay là đêm qua nó mải đuổi theo con mèo rừng rồi lạc mất vào phía rừng tràm?"

Lòng tôi thắt lại. Phía rừng tràm là nơi hoang vu, nơi mà người già thường kể về những con thú lạ và những cái bẫy chết người. Tôi lao ra ngõ, thấy Cu Tèo đang đứng đợi sẵn với vẻ mặt nghiêm trọng không kém.

"Tí! Tao nghe nói sáng sớm nay có một chiếc xe máy lạ chạy qua làng mình, trên xe có cái lồng sắt to lắm."

Tin tức của Tèo giống như một nhát dao chém vào hy vọng mong manh của tôi. Ở cái thời buổi này, những kẻ trộm chó là nỗi ám ảnh của mọi gia đình. Với người lớn, con chó là vật giữ nhà, nhưng với chúng tôi, đó là một thành viên của gia đình, là đứa em nhỏ chưa bao giờ biết đòi hỏi.

"Không đâu Tèo! Vàng thông minh lắm, nó không để ai bắt dễ dàng thế đâu. Chắc chắn là nó đang ở đâu đó quanh đây thôi."

Tôi và Tèo bắt đầu hành trình tìm kiếm vĩ đại nhất từ trước đến nay. Chúng tôi không còn tâm trí đâu mà nghĩ đến những viên bi ve hay những thanh kẹo kéo. Hai đứa băng qua những con đường đất đỏ bụi mù, men theo những bờ mương nước chảy rì rào, gọi tên Vàng đến lạc cả giọng.

Nắng trưa bắt đầu dội xuống mảnh đất nghèo. Gió thổi qua những rặng tre, tiếng lá xào xạc nghe như tiếng rên rỉ của một linh hồn đang đau đớn. Chúng tôi đi sâu vào phía bìa rừng, nơi những tán cây tràm rủ bóng xuống mặt đất đầy lá khô. Mỗi khi có tiếng động nhỏ của con sóc hay một chú chim nhảy nhót, tim tôi lại nhảy lên một nhịp vì hy vọng.

"Vàng ơi! Nếu mày nghe thấy tao gọi, mày hãy sủa lên một tiếng đi!"

Nhưng đáp lại tôi chỉ là sự im lặng đáng sợ của rừng già và tiếng ve sầu kêu ran rát. Chúng tôi đi mãi, đi mãi cho đến khi đôi chân trần đã rớm máu vì gai dứa dại và bùn đất bám đầy móng chân.

Chiều dần buông, ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả cánh đồng xa tít tắp. Màu đỏ ấy hôm nay trông thật đáng sợ, nó giống như màu của sự mất mát. Chúng tôi quay về làng khi cái bóng đổ dài trên mặt đất. Tôi thấy mẹ đang đứng tựa cửa, tay che nắng nhìn ra phía ngõ.

"Có thấy không con?" – Giọng mẹ run run.

Tôi lắc đầu, nước mắt bắt đầu rơi xuống, hòa lẫn với bụi đất trên mặt thành những vệt nhem nhuốc. Đêm đó, lần đầu tiên trong đời, tôi cảm thấy cái gầm giường của mình rộng lớn và đáng sợ đến thế. Không còn tiếng thở đều đặn của Vàng, không còn mùi lông chó nồng nàn, không còn cảm giác an tâm khi biết có một người bạn đang canh giữ giấc ngủ cho mình.

"Bố ơi, có phải Vàng sẽ không bao giờ về nữa không?" – Tôi hỏi bố khi ông vừa đi làm về, đôi vai còn vương bụi công trường.

Bố ngồi xuống cạnh tôi, đôi bàn tay thô ráp xoa nhẹ lên mái tóc tôi. Ánh mắt bố buồn thâm trầm, nhìn ra khoảng sân tối mịt.

"Đời là vậy con ạ. Có những thứ mình yêu thương rất nhiều, nhưng đôi khi mình phải học cách buông tay. Có thể Vàng đã đi đến một nơi nào đó xanh tốt hơn, nơi nó không phải ăn cơm trộn mắm nữa."

Tôi không tin lời bố. Tôi không cần nơi nào xanh tốt, tôi chỉ cần Vàng ở đây, trong cái gầm giường chật hẹp này. Bài học đầu đời về sự mất mát đến với tôi thật tàn nhẫn và đột ngột. Nó không êm đềm như những câu chuyện cổ tích, mà nó mang vị mặn của nước mắt và vị đắng của sự bất lực.

Những ngày sau đó, làng quê đối với tôi bỗng trở nên nhạt nhẽo. Cánh đồng vẫn rộng, gió vẫn thổi, nhưng thiếu đi một cái đuôi vẫy rối rít, mọi thứ đều trở nên vô nghĩa. Tôi ngồi bên hiên nhà, nhìn cái bát sành đựng cơm của Vàng vẫn nằm nguyên chỗ cũ, lòng đau nhói.

Cu Tèo cũng buồn hẳn. Nó không còn rủ tôi đi đánh trận giả hay bắt dế nữa. Hai đứa thường ngồi im lặng dưới gốc cây đa, nhìn những đám mây trôi qua mà không buồn đoán hình thù.

"Tí này, mày có nghĩ là Vàng đang nhớ tụi mình không?"

"Có chứ. Tao chắc chắn là nó đang tìm đường về. Vàng khôn lắm, nó sẽ nhớ mùi đất của làng mình mà quay lại thôi."

Đến ngày thứ ba, khi hy vọng của tôi đã cạn khô như ruộng lúa mùa hạn, thì một âm thanh lạ vang lên từ phía cổng. Đó là một tiếng kêu yếu ớt, rất nhỏ, giống như tiếng gió rít qua khe vách nứa. Tôi bật dậy, lao ra sân nhanh hơn cả một cơn lốc.

Ở góc cổng, một hình hài gầy gò, bộ lông vàng rực ngày nào giờ đây xơ xác và đầy vết thương, đang nằm gục xuống đất. Là Vàng!

"Vàng! Vàng ơi!"

Tôi ôm chầm lấy nó, không màng đến mùi máu và bùn đất hôi hám tỏa ra từ cơ thể nó. Vàng cố gắng hé đôi mắt mệt mỏi nhìn tôi, cái đuôi yếu ớt khẽ đập xuống đất một cái như muốn nói: "Tao về rồi đây".

Mẹ tôi chạy ra, bà cũng nghẹn ngào không nói nên lời. Bác hàng xóm và cả bố tôi cũng chạy lại. Mọi người xúm quanh chú chó nhỏ như thể nó vừa từ cõi chết trở về. Vàng bị một vết cắt sâu ở chân, chắc là do dính bẫy hoặc bị kẻ trộm đánh đập, nhưng bằng một phép màu nào đó, bằng một tình yêu mãnh liệt với mảnh đất này, nó đã bò về được đến nhà.

Chiều hôm đó, làng quê như mở hội. Mẹ tôi nấu một bát cháo thật ngon cho Vàng, bố tôi cẩn thận rửa vết thương cho nó bằng nước muối. Cu Tèo mang sang một miếng xương to đùng mà nó vừa xin được ở chợ. Chúng tôi ngồi vây quanh Vàng dưới gốc cây khế, cảm nhận niềm hạnh phúc vỡ òa.

"Mày thấy chưa Tèo? Tao đã bảo là Vàng sẽ về mà!"

Tèo cười tươi, cái răng sún lộ ra lấp lánh dưới nắng chiều:

"Đúng là dũng sĩ Vàng của làng Gió. Sau này tao sẽ kể cho con cháu tao nghe về một con chó đã vượt qua cả rừng tràm để về nhà."

Vàng liếm nhẹ vào tay tôi, cái lưỡi nham nhám và ấm nóng làm tôi thấy bình yên lạ kỳ. Tôi hiểu ra rằng, nhà không chỉ là một mái ấm, nhà còn là nơi mà dù có bị tổn thương đến đâu, người ta cũng tìm mọi cách để quay về. Và tình yêu, dù là của con người hay vật nuôi, đều có một sức mạnh phi thường để chiến thắng mọi nghịch cảnh.

Người lớn nhìn thấy sự trở về của Vàng và mỉm cười, nhưng trong đôi mắt họ, tôi thấy một sự thấu cảm sâu sắc. Có lẽ họ cũng đã từng có những "Vàng" của riêng mình, những thứ tình cảm thuần khiết đã bị thất lạc trong dòng đời xô bồ, và sự trở về của chú chó nhỏ như một lời nhắc nhở về những giá trị nguyên sơ nhất của mảnh đất này.

Làng quê tôi những ngày ấy, sự sống và cái chết, sự mất mát và đoàn tụ luôn đan xen vào nhau như những sợi nan trên một chiếc giỏ tre. Nhưng chính sự khắc nghiệt của thiên nhiên và những thiếu thốn của cuộc sống đã làm cho sợi dây liên kết giữa con người và vạn vật trở nên bền chặt hơn bao giờ hết.

Mùi đất bốc lên dịu dàng sau cơn mưa bóng mây, quyện với mùi lá tràm khô và mùi nồng nàn của chú chó vừa trở về. Không gian lúc này tràn ngập sự chữa lành. Tôi nằm xuống cạnh Vàng, tay gác lên cái đầu xù của nó, nghe tiếng gió thổi qua rặng tre như một bài hát ru êm ái.

"Đừng đi đâu nữa nhé Vàng. Ở đây có tao, có Tèo, có mùi đất của làng mình."

Vàng nhắm mắt lại, thở một hơi dài thanh thản. Nó đã về đến nhà, nơi có vương quốc dưới gầm giường đang đợi nó, nơi có những đứa trẻ sẽ luôn bảo vệ nó bằng tất cả sự hồn nhiên của mình.

Bài học về sự mất mát mà tôi vừa trải qua, hóa ra lại kết thúc bằng một bài học vĩ đại hơn về lòng trung thành. Tôi biết rằng sau này, cuộc đời sẽ còn mang đi của tôi nhiều thứ quý giá hơn thế nữa, nhưng hình ảnh chú chó Vàng lê lết từng bước chân rướm máu để quay về cổng nhà sẽ luôn là nguồn sức mạnh giúp tôi không bao giờ bỏ cuộc.

Trời đêm dần buông, ánh sao bắt đầu thắp lên trên bầu trời xanh thẳm. Làng quê chìm vào giấc ngủ yên bình, nhưng trong mỗi ngôi nhà, những trái tim đang đập nhịp nhàng với tình yêu thương và sự bao dung của đất mẹ.

Tôi thiếp đi, trong mơ thấy mình và Vàng đang chạy nhảy trên một cánh đồng lúa chín vàng vô tận, nơi không có bẫy rập, không có kẻ trộm, chỉ có gió, có nắng và tiếng cười vang vọng khắp không gian. Mùi của đất và gió hôm nay thật ngọt ngào, giống như vị của một giấc mơ có thật.

Cuộc sống đời thường cứ thế tiếp diễn, giản đơn mà chứa đựng biết bao điều kỳ diệu. Và tôi, cậu bé Tí của làng Gió, vẫn mãi là người canh giữ những giá trị chân phương ấy, bên cạnh người bạn bốn chân trung thành của mình.

Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên chạm vào bậu cửa, tôi thấy Vàng đã có thể đứng dậy, cái đuôi khẽ vẫy một nhịp nhỏ nhưng đầy sức sống. Tôi mỉm cười, bước ra sân. Một ngày mới bắt đầu, và tôi biết, dù có chuyện gì xảy ra, chúng tôi vẫn sẽ cùng nhau đi qua mọi giông bão trên mảnh đất thân thương này.

Bởi vì đất mẹ luôn bao dung đón nhận những kẻ lạc lối trở về, và tình yêu sẽ luôn tìm thấy đường về nhà, dù con đường đó có mịt mù bụi đỏ hay gai góc đến đâu.