2,256 từ
Ở cái làng quê nằm nép mình bên những rặng tre già này, âm thanh báo hiệu sự sung sướng nhất của chúng tôi không phải là tiếng chuông tan học, cũng chẳng phải tiếng sáo diều vi vu trên cao. Đó là tiếng "kính coong... kính coong" phát ra từ cái chuông nhỏ gắn trên ghi đông chiếc xe đạp cà tàng của ông cụ bán kem mút.
Cái âm thanh ấy có một ma lực khủng khiếp. Nó xuyên qua những bụi dâm bụt, lách qua khe cửa vách nứa, và ngay lập tức dựng đứng lỗ tai của mọi đứa trẻ đang lờ đờ vì cơn buồn ngủ trưa. Khi tiếng chuông ấy vang lên, thế giới của tôi bỗng chốc thu bé lại vừa bằng một thùng xốp màu xanh nhạt bọc sau yên xe đạp, nơi chứa đựng những "thỏi băng" ngọt lịm mang màu sắc của cầu vồng.
"Này Tí! Ông cụ kem mút tới đầu ngõ rồi! Mày có tiền không?"
Cu Tèo gào lên từ phía hàng rào cây găng, mặt nó đỏ gay vì vừa chạy một quãng dài. Tôi cuống cuồng lục lọi trong cái hũ sành giấu dưới chân giường, nơi tôi tích góp những đồng tiền lẻ từ việc bán lông vịt, vỏ chai hay thỉnh thoảng là tiền thừa mẹ cho khi đi mua hộ dầu hỏa.
"Còn đúng hai trăm đồng! Vừa đủ hai cây!"
Tôi hét lên, tay nắm chặt đồng tiền nhầu nhĩ, mồ hôi rịn ra làm tờ giấy bạc ướt đẫm. Hai đứa tôi lao ra ngõ như hai mũi tên phát ra từ một cánh cung bị dồn nén quá lâu.
Ông cụ bán kem là một người đàn ông có làn da nhăn nheo như quả táo tàu khô, đôi mắt nheo lại vì nắng và nụ cười hiền hậu chỉ còn vài chiếc răng. Ông đạp xe chậm rãi, đôi chân gầy guộc nhịp nhàng đưa chúng tôi đến gần hơn với thiên đường.
"Ông ơi! Cho con hai cây kem đậu xanh!"
Ông cụ dừng xe, thong thả mở nắp thùng xốp. Một làn hơi trắng đục, mát lạnh từ trong thùng bốc lên, mang theo mùi thơm của vani và đậu xanh, làm chúng tôi ngất ngây. Ông dùng đôi tay run rẩy lấy ra hai que kem nhỏ xíu, bọc trong lớp giấy bóng kiếng sơ sài.
Tôi cầm cây kem trên tay, cảm giác cái lạnh thấu xương lan tỏa từ lòng bàn tay lên đến tận não. Cây kem của tôi có màu xanh nhạt, lấm tấm những hạt đậu xanh nhỏ xíu như những nốt ruồi duyên.
"Ăn mau đi Tí, không nó chảy hết bây giờ!"
Tèo thúc giục, nhưng tôi lại có một triết lý khác. Với tôi, việc ăn một cây kem mút là một nghi lễ cần sự thong thả. Phải liếm nhẹ lớp đá mỏng bên ngoài, cảm nhận cái vị ngọt thanh từ từ tan chảy trên đầu lưỡi, sau đó mới đến phần "thịt" kem mềm mịn bên trong.
"Mày ăn như thế thì chỉ còn cái que gỗ thôi." – Tôi lườm Tèo khi thấy nó ngoạm một miếng lớn làm đôi má phồng lên vì lạnh.
Nhưng hỡi ôi, triết học của tôi đã vấp phải một sai lầm chết người: đó là cái nắng của mùa hè miền quê. Cái nắng không chỉ làm héo lá khoai, nứt mặt đất mà còn là kẻ thù số một của mọi loại đồ ngọt đông lạnh.
Khi tôi mới chỉ kịp nhấm nháp được một phần ba, cây kem bắt đầu "khóc". Những giọt nước màu xanh nhạt bắt đầu chảy xuống dọc theo que gỗ, lướt qua kẽ ngón tay tôi và rơi xuống mặt đất khô khốc.
"Tèo ơi! Nó chảy rồi! Làm sao bây giờ?"
Tôi hốt hoảng nhìn cây kem đang biến hình dưới cái nắng gay gắt. Nó không còn là một khối trụ vuông vức xinh đẹp nữa mà trông như một cây nến sắp tàn. Tôi cố gắng xoay tròn que gỗ, liếm xung quanh để ngăn những dòng nước ngọt lịm ấy trốn thoát, nhưng tốc độ của cái nóng luôn nhanh hơn tốc độ của đầu lưỡi tôi.
"Đã bảo rồi mà! Kem mút là thứ không bao giờ thuộc về mình mãi mãi đâu. Mày càng muốn giữ nó nguyên vẹn, nó càng biến mất nhanh hơn."
Tèo nói giọng đầy vẻ chiêm nghiệm khi nó đang gặm nhấm những mẩu gỗ cuối cùng của cái que kem đã sạch bách. Tôi nhìn cây kem trong tay mình, giờ đây chỉ còn là một khối hình thù kỳ dị, những giọt nước xanh chảy xuống khuỷu tay tôi, tạo nên một cảm giác dính dáp khó chịu.
Trong giây phút ấy, tôi chợt nhận ra một sự thật đau lòng: Cuộc đời này có những thứ đẹp đẽ đến mức ta không nỡ chạm vào, nhưng nếu ta cứ chần chừ ngắm nghía, nó sẽ tan biến ngay trước mắt ta. Cây kem mút chính là một ví dụ điển hình cho cái gọi là "hạnh phúc ngắn ngủi".
Tôi nhìn xuống mặt đất, nơi những giọt kem rơi xuống đang bị một đàn kiến bao vây. Đàn kiến hò reo, khiêng những giọt nước ngọt ngào ấy về tổ.
"Này Tèo, mày có thấy cây kem giống như tuổi thơ của tụi mình không?"
Tèo ngẩn người, nó gãi đầu:
"Mày lại bắt đầu nói mấy chuyện như ông giáo Thứ rồi đấy. Kem là kem, tuổi thơ là tuổi thơ chứ."
"Không, tao thấy giống lắm. Người lớn lúc nào cũng bảo mình phải trân trọng tuổi thơ. Nhưng mình càng lớn thì tuổi thơ càng chảy đi mất, giống như cây kem này nè. Mình không thể nào giữ nó lại trong ngăn đá mãi mãi được."
Tèo im lặng một lúc, rồi nó nhặt một cành cây nhỏ, vẽ vẩn vơ xuống đất:
"Nếu vậy thì cách tốt nhất là ăn thật nhanh, tận hưởng cái lạnh của nó ngay lập tức, thay vì ngồi nhìn nó chảy. Ít ra thì mình cũng đã biết vị của nó ngon thế nào, còn hơn là giữ được cái que gỗ nguyên vẹn mà chẳng biết vị kem ra sao."
Chúng tôi ngồi bệt xuống gốc cây đa đầu làng, nơi gió từ cánh đồng thổi về mang theo mùi rơm rạ nồng nàn. Tôi quyết định không "triết lý" nữa mà xử lý nốt phần còn lại của cây kem. Dù nó đã chảy đi mất một nửa, dù tay tôi bẩn thỉu và dính đầy bùn đất, nhưng vị ngọt cuối cùng vẫn làm tôi thấy ấm lòng.
Người lớn thường lo lắng về những thứ bị mất đi. Mẹ tôi lo lắng về việc lúa bị lép hạt, bố tôi lo lắng về chiếc xe đạp thường xuyên tuột xích. Còn chúng tôi, chúng tôi chỉ lo lắng về một cây kem mút bị chảy. Nhưng có lẽ, nỗi buồn về một cây kem cũng có sức nặng ngang bằng với nỗi buồn về một vụ mùa thất bát. Bởi vì ở thế giới của trẻ thơ, mọi thứ đều được đo bằng mức độ của trái tim, chứ không phải bằng giá trị của đồng tiền.
"Hết rồi." – Tôi thở dài, nhìn cái que gỗ nhẵn nhụi.
"Lần sau có tiền, mình lại mua cây kem khác. Ông cụ vẫn đi qua đây mỗi ngày mà."
Tèo an ủi tôi, nhưng cả hai chúng tôi đều biết rằng, mỗi cây kem là một duyên phận riêng. Cây kem ngày mai sẽ có vị khác, cái nắng ngày mai cũng sẽ khác, và chúng tôi của ngày mai cũng sẽ già thêm một chút.
Nhìn cái xe đạp của ông cụ bán kem khuất dần sau lũy tre, tiếng chuông "kính coong" nhỏ dần rồi mất hẳn trong tiếng xào xạc của lá, tôi bỗng thấy một nỗi buồn man mác len lỏi vào tâm hồn. Đó là nỗi buồn của sự kết thúc một điều gì đó tốt đẹp.
Thế giới người lớn có lẽ cũng đầy rẫy những cây kem bị chảy. Những ước mơ bị dang dở, những cơ hội bị vụt mất, những tình cảm bị phai nhạt theo thời gian... Có lẽ đó là lý do tại sao họ ít khi cười một cách sảng khoái như chúng tôi. Họ đã chứng kiến quá nhiều sự tan chảy của cuộc đời mình.
"Về thôi Tí, nắng thế này mẹ mày mà thấy mày ngồi đây là lại 'ăn' chổi lông gà đấy."
Tèo kéo tôi đứng dậy. Hai đứa lững thững đi về trên con đường đất đỏ. Những bóng râm của hàng tre ngả dài trên mặt đường như những ngón tay gầy guộc đang cố níu giữ ánh ngày.
Ở làng quê tôi, mỗi buổi chiều đều mang một vẻ đẹp tĩnh lặng đến lạ lùng. Tiếng những chú gà gọi con, tiếng khói bếp bắt đầu bay lên từ những mái nhà tranh, tạo nên một bức tranh thanh bình đến nao lòng. Mùi vị của cây kem đậu xanh vẫn còn vương vấn đâu đó nơi cuống họng, nhắc nhở tôi về một buổi trưa đầy nắng và những suy nghĩ vu vơ.
Mẹ tôi đang đứng trước sân, tay che nắng nhìn ra ngõ. Khi thấy tôi về, bà không mắng như tôi tưởng, mà chỉ nhẹ nhàng bảo:
"Vào rửa tay chân đi con, tay gì mà dính dáp toàn nước đường thế này. Lại ăn kem mút của ông cụ rồi phải không?"
Tôi lí nhí gật đầu. Mẹ mỉm cười, cái mỉm cười hiền hậu che đi những vết rạn chân chim ở khóe mắt.
"Khổ thân, có cây kem mà cũng để nó chảy hết lên người. Lần sau ăn thì nhớ tìm chỗ mát mà ngồi, đừng có phơi ra giữa nắng thế."
Tôi nhìn mẹ, chợt nhận ra rằng người lớn thực ra rất hiểu về sự tan chảy. Chỉ là họ chọn cách đối mặt với nó bằng sự bao dung thay vì sự hốt hoảng như lũ trẻ chúng tôi. Họ biết rằng mọi thứ đều có thời điểm của nó, và việc của chúng ta là tận hưởng những gì đang có, dù nó có mong manh đến đâu.
Tối hôm đó, tôi nằm trên phản gỗ, nghe tiếng dế mèn gáy râm ran ngoài vườn. Tôi nghĩ về cây kem mút và về Cu Tèo. Ngày mai, chúng tôi sẽ lại tiếp tục những trò chơi mới, sẽ lại có những nỗi lo lắng mới. Nhưng cái hương vị của buổi trưa hôm nay sẽ mãi mãi nằm lại trong một ngăn kéo nhỏ của ký ức, nơi mà thời gian không thể làm chảy đi được bất cứ thứ gì.
Làng quê tôi vẫn thế, bình dị và thầm lặng. Những con người ở đây vẫn lầm lũi với ruộng đồng, vẫn chắt chiu từng đồng tiền lẻ để mua cho con cháu một niềm vui nho nhỏ như cây kem mút. Và chính từ những điều nhỏ bé ấy, chúng tôi lớn lên, mang theo trong mình cả vị ngọt của kem, vị mặn của mồ hôi và vị nồng nàn của đất mẹ.
Cuộc đời có thể chảy trôi, tuổi thơ có thể mất đi, nhưng những chiêm nghiệm về một cây kem mút bị chảy sẽ mãi là bài học đầu đời về việc trân trọng hiện tại. Bởi vì nếu không có sự tan chảy ấy, chúng ta sẽ chẳng bao giờ biết quý trọng cái lạnh buốt của viên đá đầu tiên chạm vào đầu lưỡi.
Gió đêm thổi vào qua cửa sổ, mát rượi và thơm mùi lúa non. Tôi nhắm mắt lại, cảm thấy mình thật giàu có. Giàu có vì có một người bạn như Tèo, có một người mẹ hiền, và có cả những cây kem mút thỉnh thoảng lại "kính coong" đi qua cuộc đời mình.
Thế giới người lớn có thể phức tạp và đầy rẫy những triết lý cao siêu, nhưng với một đứa trẻ làng Gió, triết học đôi khi chỉ đơn giản là cách đối mặt với một que kem đang chảy dưới nắng hè. Và có lẽ, đó là triết lý thực tế nhất mà con người từng tạo ra.
Tôi thiếp đi, trong mơ lại thấy ông cụ bán kem với chiếc xe đạp cũ. Nhưng lần này, cây kem của tôi không bao giờ chảy. Nó cứ thế mát lạnh mãi, như trái tim của những đứa trẻ mãi mãi không muốn trưởng thành.
Trong giấc mơ ấy, tôi thấy cả làng quê hiện lên rực rỡ dưới ánh nắng bạc. Cánh đồng lúa chín vàng như một biển vàng ròng, và những đứa trẻ chúng tôi đang chạy nhảy giữa những làn sóng lúa ấy, tay mỗi đứa cầm một cây kem mút đầy màu sắc. Chúng tôi cười vang, tiếng cười bay cao hòa vào tiếng sáo diều, tạo nên một bản nhạc bất tận của niềm vui.
Mùi của đất bốc lên dịu nhẹ, mùi của gió mang theo vị ngọt của kem và vị thanh khiết của sương sớm. Tất cả quyện vào nhau, tạo thành một ký ức vĩnh cửu, một miền đất hứa mà tôi luôn có thể quay về mỗi khi mệt mỏi với thực tại.
Cuộc sống đời thường cứ thế tiếp diễn, giản đơn mà chứa đựng biết bao điều sâu sắc. Và tôi, cậu bé Tí của năm tháng ấy, vẫn luôn biết ơn những cây kem mút bị chảy, vì chúng đã dạy tôi cách yêu thương cuộc đời này từ những điều vỡ nát nhất.