Thanh Nam đi rồi.
Chuyến bay cất cánh vào một buổi chiều muộn, khi bầu trời thành phố bị nhuộm bởi một màu tím thẫm buồn bã. Diệp An đã giữ đúng lời hứa, cô không ra sân bay. Cô ngồi trong thư viện, đối diện với cuốn sách kiến trúc Paris vẫn còn nằm trên kệ, bịt chặt tai lại để không nghe thấy tiếng động cơ máy bay gầm rú xé toạc tầng mây. Nhưng ngay cả khi không nghe thấy, cô vẫn cảm nhận được một phần linh hồn mình đã theo chuyến bay ấy bay vút lên cao, để lại một cái xác không hồn giữa lòng thành phố ngột ngạt.
Những tuần đầu tiên trôi qua trong sự ngơ ngác. Nhưng cuộc đời không cho phép Diệp An chìm đắm trong nỗi buồn quá lâu. Khi người đàn ông từng che chở cho cô rời đi, thực tế khắc nghiệt của cuộc sống sinh viên bắt đầu lộ ra những nanh vuốt tàn nhẫn của nó.
Đầu tháng Chín, Diệp An nhận được tin sét đánh: cha cô ở quê bị tai nạn lao động, mất khả năng làm việc nặng. Khoản trợ cấp hàng tháng vốn đã ít ỏi nay hoàn toàn bị cắt đứt. Gia đình không những không thể gửi tiền cho cô, mà còn cần cô gửi tiền về để lo thuốc thang cho cha và việc học cho đứa em nhỏ.
"Cơm áo gạo tiền" – cụm từ mà Thanh Nam vẫn thường nhắc đến với vẻ mặt cay đắng – giờ đây đã chính thức gõ cửa cuộc đời Diệp An.
Sáng thứ Hai, Diệp An đứng trước gương, tháo chiếc kẹp nơ điệu đà trên tóc xuống. Cô mặc chiếc áo khoác gió mà Thanh Nam để lại, kéo khóa kín cổ như để tìm kiếm một chút can đảm. Cô cần việc làm. Ngay lập tức.
"Cậu điên rồi à An? Đồ án kỳ này rất nặng, cậu định vừa học vừa làm thêm mười tiếng một ngày sao?" Quốc Bảo ngăn cô lại ở hành lang khoa.
Diệp An cười khổ, nụ cười đã mất đi vẻ rạng rỡ của "Mặt trời nhỏ" năm nào: "Tớ không có lựa chọn nào khác, Bảo ạ. Nếu không làm, tớ sẽ phải bảo lưu kết quả để về quê. Tớ không muốn khi Nam về, tớ vẫn chỉ là một cô sinh viên chưa tốt nghiệp."
Quốc Bảo nhìn cô, đôi mắt anh tràn đầy sự xót xa. Anh lấy ra một xấp tiền, định nhét vào tay cô: "Tớ cho cậu mượn, khi nào có thì trả..."
Diệp An lùi lại, lắc đầu dứt khoát: "Không được. Tớ đã hứa với Nam, và cũng hứa với bản thân mình là sẽ tự đứng vững. Tớ không thể dựa vào cậu mãi được."
Cô bắt đầu chuỗi ngày hành xác. Sáng lên lớp, chiều đi vẽ thuê cho các văn phòng thiết kế nhỏ, tối muộn lại chạy đến một quán cà phê phục vụ xuyên đêm để làm thêm. Diệp An của ngày xưa vốn chỉ biết đến màu sắc và cái đẹp, nay phải học cách thương lượng từng đồng tiền công, học cách chịu đựng những lời mắng nhiếc của khách hàng khó tính.
Có những đêm, cô trở về ký túc xá khi đôi chân đã rã rời, đôi bàn tay tê cứng vì cầm chuột và bút vẽ quá lâu. Cô nằm vật xuống giường, chiếc áo khoác của Thanh Nam vẫn đắp trên người, nhưng hơi ấm của nó dường như đang nhạt dần. Cô lấy điện thoại ra, nhìn vào màn hình đen ngòm. Paris và Việt Nam lệch nhau sáu múi giờ. Khi cô mệt mỏi nhất, anh đang bắt đầu một ngày học tập bận rộn.
Những cuộc gọi video dần thưa thớt hơn. Không phải vì họ bớt yêu nhau, mà vì cả hai đều quá mệt mỏi để duy trì sự lãng mạn.
"Anh Nam, hôm nay em vẽ xong bản phối cảnh đầu tiên cho một shop quần áo, em kiếm được 500 ngàn đấy!" Diệp An cố gắng khoe với vẻ hào hứng trong một cuộc gọi lúc 1 giờ sáng.
Đầu dây bên kia, giọng Thanh Nam khàn đặc vì thiếu ngủ: "Giỏi lắm. Nhưng đừng làm quá sức, anh lo cho em. Bên này anh cũng vừa xin được việc rửa bát ở một nhà hàng Việt Nam, lương khá ổn, anh sẽ cố gắng gửi về cho em..."
"Không! Anh giữ lấy mà lo học phí. Em lo được mà!" Diệp An cắt ngang, nước mắt chực trào.
Hóa ra, dù ở Paris hoa lệ hay ở Sài Gòn tấp nập, họ vẫn đang phải vật lộn với cùng một con quái vật mang tên "nghèo khó". Tình yêu của họ, từng được thêu dệt bằng những giấc mơ kiến trúc vĩ đại, giờ đây bị bóp nghẹt bởi giá thuê phòng trọ và hóa đơn tiền điện.
Một buổi chiều mưa tầm tã, Diệp An đang đứng chờ xe buýt sau giờ làm thêm. Cô đói đến mức lả đi. Cô nhìn vào ví, chỉ còn đúng mười ngàn đồng – chỉ đủ tiền vé xe buýt. Bên cạnh trạm chờ là một tiệm bánh mì thơm phức, mùi bơ tỏi quyến rũ khiến bụng cô thắt lại. Cô nuốt nước miếng, rồi quay mặt đi. Cô tự nhủ mình phải tiết kiệm số tiền này để mua thêm một tập giấy can cho bài tập thiết kế ngày mai.
Đúng lúc đó, một chiếc xe hơi sang trọng đỗ lại ngay trước mặt cô. Cửa kính hạ xuống, gương mặt của Quốc Bảo hiện ra.
"Lên xe đi, tớ đưa cậu đi ăn."
Diệp An định từ chối theo bản năng, nhưng cơ thể cô không còn sức lực nữa. Cô bước lên xe, hơi ấm từ điều hòa và mùi tinh dầu thơm dịu trong xe khiến cô thấy choáng váng. Quốc Bảo không đưa cô đi ăn ở những nhà hàng sang trọng, anh chỉ ghé vào một quán cháo sườn bình dân ven đường.
"Ăn đi, đừng cãi tớ. Cậu nhìn lại mình trong gương đi, An Diệp của tớ đâu rồi?" Quốc Bảo vừa nói vừa đặt bát cháo nóng hổi trước mặt cô.
Diệp An nhìn vào gương chiếu hậu của xe. Cô không nhận ra mình nữa. Đôi mắt thâm quầng, làn da nhợt nhạt, mái tóc xơ xác. "Cơm áo gạo tiền" không chỉ lấy đi thời gian, nó còn lấy đi cả vẻ rạng rỡ của một cô gái.
"Bảo này... cậu có thấy tớ thảm hại không?" Diệp An vừa ăn vừa khóc, nước mắt rơi lã chã vào bát cháo.
Quốc Bảo im lặng, bàn tay anh siết chặt vô lăng. Anh muốn nói rằng cô không hề thảm hại, cô là người con gái dũng cảm nhất mà anh từng biết. Nhưng anh cũng muốn mắng Thanh Nam, muốn hỏi tại sao anh ta lại bỏ lại một cô gái như thế này để đi tìm giấc mơ xa vời kia.
"Cậu không thảm hại. Cậu chỉ đang trưởng thành thôi," Quốc Bảo nói, giọng anh trầm xuống, "Nhưng trưởng thành theo cách này... đau lòng quá."
Tối hôm đó, Diệp An nhận được email của Thanh Nam. Anh gửi cho cô một bức ảnh chụp tháp Eiffel dưới ánh đèn vàng rực rỡ. Trong thư anh viết: "An ơi, Paris đẹp lắm, nhưng mỗi lần nhìn tháp Eiffel, anh lại thấy mình thật nhỏ bé và cô độc. Anh đang cố gắng từng ngày để sớm thành công, để em không bao giờ phải chịu khổ nữa. Hãy đợi anh nhé."
Diệp An áp điện thoại vào ngực, khóc không thành tiếng. Cô muốn nói với anh rằng cô không cần Paris, cô không cần anh thành công vĩ đại, cô chỉ cần anh ở đây, cùng cô chia đôi ổ bánh mì khô khốc này cũng được. Nhưng cô không thể. Cô biết sự kiêu hãnh của Thanh Nam lớn hơn cả tình yêu của anh. Nếu cô nói ra sự thật về sự vất vả của mình, anh sẽ gục ngã vì tội lỗi.
Tháng Chín kết thúc trong những cơn mưa dầm và những hóa đơn chồng chất. Diệp An đã học được bài học đầu tiên của người trưởng thành: Tình yêu không phải là oxy, nó không thể giúp bạn thở được khi bụng đang đói và tương lai thì mờ mịt.
Cô lấy sợi dây chuyền hình ngôi sao ra, lau sạch vết bụi. Ngôi sao vẫn sáng, nhưng Paris thì quá xa. Cơm áo gạo tiền đã bắt đầu gõ cửa, và nó đang dần nghiền nát những giấc mơ lãng mạn dưới ánh nến của đêm sinh nhật năm 21 tuổi.
Diệp An của hiện tại đã biết rằng, để bảo vệ một tình yêu, đôi khi người ta phải học cách bán đi những phần ngây thơ nhất của chính mình.