Buổi sáng hôm nay, bầu trời thị trấn ven biển dường như được gột rửa bởi một trận mưa rào đêm qua, trong vắt và cao vợi. Những đám mây trắng xốp như bông gòn trôi lững lờ trên nền xanh ngọc, phản chiếu xuống mặt biển phẳng lặng tạo nên một khung cảnh kỳ ảo. Lâm Hiểu dắt chiếc xe đạp khung sắt cũ kỹ ra khỏi cổng, tiếng xích xe kêu lên những âm thanh khô khốc quen thuộc. Cậu đã tra dầu vào tối qua, nhưng cái mặn mòi của gió biển dường như có một sức mạnh tàn phá khủng khiếp, luôn chực chờ ăn mòn mọi thứ bằng kim loại ở thị trấn này.
Cánh cổng nhà bên cạnh bật mở, Trần Phong lao ra như một cơn lốc nhỏ trên chiếc xe địa hình sáng bóng. Cậu ấy vẫn thế, luôn tràn đầy năng lượng dù tối qua cả hai đã thức đến tận khuya để đánh vật với mớ công thức vật lý. Trần Phong phanh gấp ngay sát bên cạnh Lâm Hiểu, lốp xe miết xuống đường nhựa tạo nên một vệt đen mờ.
“Chào buổi sáng, họa sĩ nhỏ! Hôm nay trông cậu có vẻ hào hứng nhỉ? Có phải vì sắp được gặp thầy giáo ‘nghệ sĩ’ của cậu không?”
Trần Phong nheo mắt cười, giọng nói có chút trêu chọc nhưng vẫn không giấu được sự quan tâm thường trực. Lâm Hiểu khẽ đẩy gọng kính, chỉnh lại quai cặp sách trên vai.
“Tớ chỉ tò mò về phương pháp giảng dạy của thầy thôi. Với lại, chẳng phải cậu cũng nói là tớ cần người định hướng sao? Đi thôi, đừng có ở đó mà nói nhảm nữa.”
Hai chiếc xe bắt đầu lăn bánh. Con đường từ khu phố nhỏ đến trường trung học là một hành trình đầy thử thách đối với những đôi chân học trò. Thị trấn này được xây dựng trên những sườn đồi thoai thoải, vì vậy mà đường sá cứ hết dốc lên lại đến dốc xuống. Có những đoạn dốc cao đến mức người ta phải đứng hẳn lên bàn đạp, dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể để đẩy chiếc xe nhích từng chút một.
“Lên dốc này, chuẩn bị tinh thần chưa?” Trần Phong hô lớn rồi bắt đầu tăng tốc.
Lâm Hiểu hít một hơi sâu, đôi chân gầy guộc của cậu cố gắng giữ nhịp. Chiếc xe đạp cũ của cậu không có bộ chuyển số như của Trần Phong, mỗi lần lên dốc đều là một cực hình. Mồ hôi bắt đầu lấm tấm trên trán và sống mũi. Trần Phong đi phía trước một đoạn, chợt ngoái đầu lại thấy Lâm Hiểu đang tụt lại phía sau với gương mặt đỏ bừng vì gắng sức. Cậu ấy liền giảm tốc độ, thong thả quay xe lại rồi đi song song với Lâm Hiểu.
“Đã bảo để tớ chở cho mà không nghe. Cứ thích tự làm khổ mình cơ.”
“Tớ tự đi được. Cậu cứ đi trước đi, đừng có lượn lờ xung quanh làm tớ mất tập trung.” Lâm Hiểu hổn hển đáp, ánh mắt vẫn kiên định nhìn thẳng về phía đỉnh dốc.
Trần Phong không nói gì thêm, nhưng cậu ấy đột ngột đưa một tay ra, đặt lên sau yên xe của Lâm Hiểu rồi dùng sức đẩy mạnh. Một lực đẩy từ phía sau khiến chiếc xe của Lâm Hiểu nhẹ bẫng đi, như thể có một luồng gió mạnh vừa nâng cậu lên.
“Cậu làm gì thế? Nguy hiểm lắm, buông ra đi!” Lâm Hiểu hốt hoảng.
“Nguy hiểm cái gì mà nguy hiểm? Tay lái tớ vững nhất cái thị trấn này đấy. Cậu cứ việc đạp nhẹ nhàng thôi, phần còn lại cứ để đại ca lo.” Trần Phong vừa đẩy vừa cười sảng khoái, tiếng cười tan vào trong gió biển.
Khoảnh khắc ấy, Lâm Hiểu cảm thấy một luồng điện nhẹ chạy dọc sống lưng. Sự bảo bọc của Trần Phong luôn trực diện và nồng nhiệt như thế. Cậu ấy không bao giờ dùng những lời lẽ hoa mỹ, chỉ dùng hành động để chứng minh rằng mình sẽ luôn ở phía sau hỗ trợ. Lâm Hiểu thôi không phản kháng nữa, cậu thả lỏng cơ thể, cảm nhận sự vững chãi từ bàn tay to lớn của Trần Phong truyền qua khung xe. Đỉnh dốc bỗng chốc chẳng còn xa xôi, và cái nóng của buổi sớm cũng dường như dịu lại.
Khi đã lên đến đỉnh, cả hai cùng thả dốc. Gió lồng lộng thổi qua tai, làm vạt áo đồng phục trắng tinh bay phần phật. Đó là cảm giác tự do nhất mà tuổi trẻ có thể cảm nhận được – cảm giác như mình có thể bay vút lên khỏi mặt đất và chạm vào những đám mây.
“Sướng không Lâm Hiểu?” Trần Phong buông cả hai tay ra khỏi ghi đông, giang rộng đôi tay như muốn ôm trọn cả biển trời vào lòng.
“Cầm lái vào đi! Cậu đúng là đồ điên!” Lâm Hiểu hét lên, nhưng trong giọng nói lại chứa đựng niềm vui sướng không thể giấu giếm.
Họ đến trường vừa kịp lúc tiếng chuông vào lớp vang lên. Tiết học đầu tiên hôm nay chính là tiết Mỹ thuật của thầy Hoàng. Căn phòng mỹ thuật nằm ở cuối dãy hành lang tầng ba, một không gian rộng rãi với những cửa sổ lớn nhìn thẳng ra đại dương. Trong phòng bày la liệt những bức tượng thạch cao, những giá vẽ gỗ và mùi màu dầu nồng đậm – một mùi hương mà Lâm Hiểu luôn cảm thấy thân thuộc hơn bất cứ thứ gì trên đời.
Thầy Hoàng bước vào lớp với phong thái ung dung. Thầy không nhìn vào sổ điểm, cũng không yêu cầu học sinh mở sách giáo khoa. Thầy cầm một viên phấn, vẽ một đường thẳng tắp chia đôi bảng đen rồi viết hai chữ: “Cảm” và “Thức”.
“Hôm nay, chúng ta sẽ không học cách vẽ sao cho đúng kỹ thuật,” Thầy Hoàng trầm giọng nói, đôi mắt sắc sảo lướt qua một lượt cả lớp. “Tôi muốn các em học cách quan sát thế giới bằng trái tim. Vẽ một cái cây không khó, nhưng vẽ sao cho người ta thấy được cái cây đó đang run rẩy trước gió hay đang tận hưởng ánh nắng, đó mới là nghệ thuật.”
Cả lớp im lặng phăng phắc. Trần Phong ngồi phía sau Lâm Hiểu, vốn dĩ đang nghịch ngợm quả bóng cao su nhỏ, cũng bỗng chốc dừng lại và lắng nghe. Thầy Hoàng đi xuống phía dưới, dừng lại trước bàn của Lâm Hiểu. Thầy cầm bức vẽ mà Lâm Hiểu đang thực hiện dở – bức tranh về bến cảng lúc bình minh.
“Nét vẽ của em rất có chiều sâu, nhưng em đang quá chú trọng vào việc sao chép hiện thực. Tại sao em không thử đặt vào đó một chút ‘nổi loạn’? Hãy để màu sắc nói lên tâm trạng của em, chứ không phải chỉ là phản chiếu những gì mắt thấy.”
Thầy Hoàng quay lại phía bảng, mỉm cười nói tiếp: “Để thay đổi không khí, hôm nay chúng ta sẽ làm một bài tập nhỏ. Các em hãy vẽ người ngồi cạnh mình. Không cần vẽ đẹp, chỉ cần vẽ điều em ấn tượng nhất ở họ.”
Tiếng xì xào bắt đầu nổi lên. Trần Phong ngay lập tức chồm lên, đập nhẹ vào vai Lâm Hiểu:
“Này, nhớ vẽ tớ cho đẹp trai vào đấy nhé. Nhất là cái cơ bắp này này, đừng có bỏ sót.”
Lâm Hiểu khẽ cười, quay lại nhìn Trần Phong. Cậu bắt đầu quan sát người bạn của mình dưới một lăng kính khác. Thường ngày cậu nhìn Trần Phong bằng sự thân thuộc của mười mấy năm gắn bó, nhưng giờ đây, dưới yêu cầu của thầy Hoàng, cậu nhận ra những chi tiết mà mình thường bỏ lỡ. Đó là vết sẹo nhỏ mờ nhạt nơi đuôi chân mày của Trần Phong – dấu vết của một lần cậu ấy đánh nhau với đám trẻ xóm trên để đòi lại bộ màu cho Lâm Hiểu. Đó là đôi mắt luôn lấp lánh sự tự tin và một chút hoang dại của sóng biển.
Lâm Hiểu đặt bút. Cậu không vẽ toàn bộ gương mặt Trần Phong. Cậu vẽ một đôi mắt đang cười, rực rỡ như chứa đựng cả mùa hè trong đó, và một bàn tay đang nắm chặt quả bóng rổ. Những nét vẽ của Lâm Hiểu hôm nay phóng khoáng hơn hẳn. Cậu không còn gò bó trong việc tạo khối chính xác, mà để mặc cho cảm xúc dẫn dắt ngòi bút. Màu vàng của nắng và màu xanh của biển được cậu trộn lẫn một cách ngẫu hứng, tạo nên một phông nền đầy sức sống cho nhân vật.
Trong khi đó, ở phía sau, Trần Phong đang vò đầu bứt tai với tờ giấy của mình. Cậu ấy cầm bút chì như cầm một cây gậy, vẻ mặt cực kỳ nghiêm trọng. Thỉnh thoảng cậu lại nhòm sang nhìn nghiêng khuôn mặt của Lâm Hiểu rồi hí hoáy vẽ gì đó, miệng thì lẩm bẩm.
Thầy Hoàng đi vòng quanh lớp, thỉnh thoảng lại đưa ra vài lời nhận xét ngắn gọn. Khi thầy dừng lại ở chỗ Lâm Hiểu và Trần Phong, thầy khẽ nhướng mày.
“Thú vị đấy. Một người vẽ bằng tâm hồn, một người vẽ bằng... bản năng.”
Cuối giờ, thầy yêu cầu mọi người nộp bài. Trần Phong tỏ vẻ hơi lúng túng, cậu cố tình giấu tờ giấy xuống dưới đống vở nhưng không kịp trước đôi bàn tay nhanh nhẹn của Lâm Hiểu.
“Cho tớ xem cậu vẽ tớ thế nào nào!”
Lâm Hiểu giật lấy tờ giấy và rồi đứng hình mất vài giây. Trên tờ giấy trắng, Trần Phong không vẽ chân dung cậu theo cách thông thường. Cậu ấy vẽ một hình người que gầy nhom đang ngồi bên cửa sổ, nhưng điểm nhấn lại là một vầng hào quang rực rỡ bao quanh đầu hình người đó, kèm theo rất nhiều bông hoa nhỏ xíu bay lơ lửng xung quanh.
“Cái gì đây? Tớ là thánh nhân phương nào à?” Lâm Hiểu dở khóc dở cười hỏi.
Trần Phong đỏ mặt, giật lại tờ giấy: “Thì... thì lúc cậu vẽ tranh, tớ thấy cậu cứ như phát sáng ấy. Với lại trông cậu cứ hiền hiền, thanh thản kiểu gì ấy nên tớ vẽ hoa vào cho nó hợp cảnh. Cậu chê thì trả đây!”
Lâm Hiểu không chê, ngược lại, cậu cảm thấy một luồng hơi ấm tràn ngập lồng ngực. Hóa ra trong mắt một người khô khan như Trần Phong, mình lại hiện lên một cách rực rỡ và bình yên đến thế. Sự thấu hiểu không cần đến ngôn từ đôi khi lại đến từ những nét vẽ nguệch ngoạc nhất.
Tan học, cái nắng của buổi trưa thị trấn ven biển đã trở nên gắt gao hơn. Con đường về nhà lúc này toàn là dốc xuống, một phần thưởng xứng đáng cho công sức leo dốc buổi sáng.
“Cẩn thận nhé, dốc này trơn lắm đấy!” Lâm Hiểu dặn dò khi thấy Trần Phong bắt đầu lao dốc với tốc độ chóng mặt.
“Lo cho cậu trước đi!” Trần Phong hét vọng lại từ phía xa.
Lâm Hiểu bóp nhẹ phanh, để chiếc xe từ từ lăn bánh. Cậu nhìn bóng lưng Trần Phong đang dần xa, rồi lại gần khi cậu ấy chủ động đi chậm lại chờ mình. Trong khoảnh khắc ấy, Lâm Hiểu bỗng nhận ra rằng cuộc đời mình cũng giống như những con dốc của thị trấn này vậy. Sẽ có những lúc khó khăn, mệt mỏi khiến cậu muốn bỏ cuộc, nhưng chỉ cần có một lực đẩy âm thầm từ phía sau, hay một bóng lưng vững chãi dẫn lối phía trước, cậu sẽ có đủ can đảm để bước tiếp.
Về đến cổng nhà, Trần Phong đột ngột dừng lại, nhìn Lâm Hiểu với vẻ mặt nghiêm túc hiếm thấy.
“Lâm Hiểu này, bức tranh cậu vẽ tớ lúc nãy... tớ thích lắm. Cảm ơn nhé.”
“Cậu đã thấy đâu mà biết thích hay không?” Lâm Hiểu ngạc nhiên.
“Tớ liếc trộm lúc cậu đang vẽ rồi. Tớ không biết gì về nghệ thuật, nhưng tớ biết cái người trong tranh đó... chính là người mà tớ muốn trở thành trong mắt cậu.”
Nói xong, Trần Phong nhanh chóng quay xe đi thẳng vào nhà, để lại Lâm Hiểu đứng ngẩn ngơ giữa cái nắng trưa. Tim cậu đập thình thịch, một loại cảm xúc ngọt ngào pha lẫn bối rối bắt đầu kết tinh lại thành một hình thù rõ rệt hơn bao giờ hết.
Buổi chiều hôm đó, Lâm Hiểu không lên gác vẽ tranh như mọi khi. Cậu ngồi dưới sân, tự tay cọ rửa chiếc xe đạp cũ kỹ của mình. Cậu nhận ra rằng, dù là chiếc xe đạp cũ hay là chính bản thân cậu, nếu muốn đi cùng Trần Phong qua những con dốc cao của cuộc đời, cậu cần phải trở nên bền bỉ hơn, vững vàng hơn.
Chiếc xe đạp sau khi được lau chùi trông sáng sủa hẳn lên. Lâm Hiểu nhìn bóng mình phản chiếu trên khung sắt, thầm hứa với lòng mình. Những con dốc phía trước có thể cao hơn, kỳ thi đại học có thể khắc nghiệt hơn, nhưng chỉ cần họ vẫn còn cùng nhau đi chung một con đường, thì không có đỉnh cao nào là không thể vượt qua.
Tối muộn, tiếng bóng lại vang lên từ sân nhà bên cạnh. Lâm Hiểu mỉm cười, mở tung cửa sổ. Ánh trăng từ biển tràn vào, rọi sáng căn phòng đầy ắp những bức vẽ. Cậu cầm bút lên, bắt đầu một bức tranh mới. Lần này, cậu không vẽ một mình Trần Phong, cũng không vẽ một mình mình. Cậu vẽ hai bóng người đang cùng nhau đạp xe hướng về phía ngọn hải đăng xa xa, nơi ánh sáng không bao giờ tắt.
Đó chính là màu sắc của hy vọng, là màu sắc của một tình yêu đang lặng lẽ nảy mầm giữa những dốc cao và gió biển mặn mòi của thị trấn này. Mùa hè năm mười bảy tuổi, với chiếc xe đạp cũ và những lời hứa không tên, đã thực sự bắt đầu như thế.