Nếu gầm bàn là "văn phòng" bí mật của tôi, thì chiếc túi xách của mẹ chính là một hố đen vũ trụ phiên bản thu nhỏ. Đó là một vật thể bằng da màu nâu, luôn căng phồng và nặng trịch, thứ mà mẹ tôi xách đi khắp nơi như thể nếu thiếu nó, trái đất sẽ ngừng quay hoặc ít nhất là mẹ sẽ quên mất mình là ai.
Tôi đã dành cả một buổi chiều thứ Hai để quan sát mẹ chuẩn bị đi làm. Quy trình đó diễn ra giống hệt một buổi lễ tế thần. Mẹ sẽ đứng trước gương, tô một chút son, rồi bắt đầu nhồi nhét mọi thứ vào cái túi ấy. Điện thoại, ví tiền, chìa khóa, một cuốn sổ tay, ba cây bút (tại sao phải là ba?), một túi khăn giấy, một lọ nước rửa tay, và hàng tá những thứ nhỏ nhặt mà tôi không thể gọi tên.
"Mẹ ơi, mẹ mang cả nhà đi theo à?" Tôi hỏi khi thấy mẹ đang cố gắng kéo khóa cái túi đang rên rỉ vì quá tải.
Mẹ cười, hôn lên trán tôi một cái rõ kêu:
"Không, mẹ chỉ mang theo những thứ 'phòng hờ' thôi Bin ạ. Ở thế giới bên ngoài, con chẳng bao giờ biết mình sẽ cần đến cái gì đâu."
Cái từ "phòng hờ" của mẹ nghe thật huyền bí. Nó giống như một loại bùa chú mà người lớn dùng để chống lại nỗi sợ hãi về sự bất ngờ. Tôi tự hỏi, tại sao họ lại sợ sự bất ngờ đến thế? Với tôi, bất ngờ là khi tìm thấy một hòn bi ve trong túi quần cũ, hoặc khi trời mưa đột ngột để tôi có cớ đi chân đất lội nước. Nhưng với mẹ, bất ngờ dường như là một kẻ thù cần phải được đánh bại bằng một chiếc túi da nặng năm kilôgam.
Khi mẹ đã ra khỏi nhà, tôi ngồi xuống thảm, nhìn trân trân vào cái túi xách sơ cua mẹ để lại trên ghế (hóa ra mẹ có cả một bộ sưu tập những "hố đen" như thế). Tôi quyết định thực hiện một cuộc thám hiểm. Tôi muốn biết bên trong cái túi không đáy kia thực sự chứa đựng những gì mà lại khiến người lớn cảm thấy an tâm đến thế.
Tôi kéo khóa túi. Một mùi hương tổng hợp tràn ra: mùi phấn hoa, mùi da thuộc, mùi của những tờ hóa đơn cũ và một chút mùi kẹo bạc hà.
Thứ đầu tiên tôi lôi ra là một xấp biên lai siêu thị dài dằng dặc. Tôi bắt đầu đọc. Một cân thịt lợn, hai bó rau muống, ba hộp sữa, một túi bột giặt... Những con chữ in mờ nhạt ấy kể cho tôi nghe một câu chuyện về những bữa cơm. Người lớn không nhìn thấy vẻ đẹp của văn chương trong hóa đơn, nhưng tôi thì có. Đó là bằng chứng cho việc mẹ đã chiến đấu với đám đông ở siêu thị để mang về cho tôi món sườn xào chua ngọt. Mỗi con số trên đó đều đánh đổi bằng thời gian và những giọt mồ hôi của mẹ.
"Hóa ra mẹ mang theo cả sự lo lắng về việc tối nay Bin sẽ ăn gì," tôi lẩm bẩm.
Tiếp theo là một chiếc gương nhỏ bị nứt ở góc. Tôi nhìn vào đó và thấy một phần khuôn mặt mình bị chia làm hai. Mẹ dùng chiếc gương này để kiểm tra xem mình có ổn không trước khi bước vào văn phòng. Tôi chợt nhận ra, mẹ không chỉ mang theo gương để làm đẹp. Mẹ mang nó để chắc chắn rằng lớp mặt nạ "người lớn chuyên nghiệp" của mình không bị lệch. Người lớn rất sợ để lộ sự mệt mỏi ra ngoài, họ giấu nó sau lớp phấn phủ và những nụ cười được căn chỉnh kỹ lưỡng trước gương.
Cái Tí lại xuất hiện ở cửa sổ, nó nhảy phóc vào nhà như một con mèo.
"Bin! Mày lại nghịch đồ của mẹ à? Mẹ mày mà biết là ăn đòn đấy."
Tôi vẫy tay gọi nó lại:
"Lại đây Tí. Tao đang giải mã bộ não của mẹ thông qua cái túi này. Mày nhìn xem, đây là cái gì?"
Tôi giơ lên một chiếc cặp tóc màu hồng sứt mẻ. Cái Tí cầm lấy, mắt nó sáng lên:
"Ơ, đây là cái cặp tóc tao đánh rơi ở sân nhà mày tháng trước mà! Sao nó lại ở trong túi mẹ mày?"
Tôi ngẩn người. Đúng rồi, mẹ luôn là người nhặt những thứ vụn vặt rơi vãi trên sàn nhà. Mẹ không vứt chúng đi, mẹ cất chúng vào túi. Mẹ cất cả những mảnh vỡ của chúng tôi vào đó. Chiếc cặp tóc của Cái Tí, viên bi của tôi, hay thậm chí là một chiếc cúc áo bị đứt của bố. Cái túi của mẹ không chỉ đựng đồ đạc, nó đựng cả sự quan tâm lặng lẽ.
"Mẹ mày giống như một cái kho lưu trữ rác thải quý giá nhỉ," Cái Tí nhận xét, tay nó bắt đầu bới lục sâu hơn vào ngăn trong cùng.
Nó lôi ra một túi thuốc nhỏ. Nào là thuốc đau đầu, thuốc đau bụng, băng cá nhân và cả một lọ dầu gió.
"Người lớn hay bị đau thật Tí ạ," tôi thở dài. "Họ đau đủ thứ. Đau đầu vì công việc, đau lưng vì ngồi lâu, đau lòng vì... vì những chuyện mà họ không nói ra."
"Mẹ tao bảo, khi nào làm mẹ thì tự nhiên người ta sẽ trở thành bác sĩ," Cái Tí nói bằng giọng già dặn. "Vì nếu mẹ mà ốm thì cả nhà sẽ loạn lên, nên mẹ không được phép ốm. Thuốc này chắc là để mẹ uống để giả vờ là mình không sao đấy."
Câu nói của Cái Tí làm tôi thấy nhói ở ngực. Tôi nhớ có lần mẹ bị sốt cao, mặt đỏ bừng nhưng vẫn đứng bếp chiên trứng cho tôi. Mẹ vừa làm vừa ho, nhưng khi tôi hỏi mẹ có sao không, mẹ chỉ bảo: "Chút bụi bay vào cổ thôi, Bin ăn đi cho nóng."
Hóa ra cái túi nặng trịch kia còn chứa cả sự chịu đựng. Mẹ mang theo cả một hiệu thuốc mini để đảm bảo rằng dù thế giới có sụp đổ, mẹ vẫn có đủ băng cá nhân để dán lên những vết thương của chúng tôi, trong khi vết thương của mẹ thì chẳng ai nhìn thấy.
Chúng tôi tiếp tục cuộc tìm kiếm và tìm thấy một bức ảnh cũ ép plastic. Trong ảnh là một cô gái trẻ với mái tóc dài xõa ngang vai, đang cười rạng rỡ giữa một cánh đồng hoa.
"Ai đây Bin? Trông xinh thế," Cái Tí hỏi.
Tôi nheo mắt nhìn thật kỹ. "Đó là mẹ đấy Tí. Hồi mẹ chưa có tao, chưa có bố, và chưa có cái túi da nặng trịch này."
Hai đứa tôi im lặng. Mẹ trong ảnh trông thật nhẹ nhàng. Mẹ không xách túi, tay mẹ dang rộng như muốn ôm cả bầu trời. Tại sao cô gái trong ảnh lại biến thành người phụ nữ sáng nào cũng vội vã nhét cả thế giới vào một cái túi da? Có phải vì khi chúng tôi xuất hiện, mẹ đã phải bỏ lại cánh đồng hoa để bước vào những bức tường văn phòng chật hẹp?
"Tí này, tao nghĩ người lớn là những người đi du lịch nhưng lại mang quá nhiều hành lý," tôi chiêm nghiệm. "Họ mang theo quá khứ trong ảnh, tương lai trong hóa đơn, và hiện tại trong những vỉ thuốc giảm đau."
"Nhưng nếu không mang thì sao?" Cái Tí thắc mắc. "Nếu mẹ mày chỉ mang theo một cây son và một nụ cười như cô gái trong ảnh thì sao?"
"Thì chắc là tao sẽ không có sườn xào chua ngọt, mày sẽ không tìm lại được cặp tóc, và bố sẽ không có ai nhắc nhở việc uống nước mỗi ngày," tôi trả lời, cảm thấy một sự kính trọng trào dâng dành cho cái túi nâu cũ kỹ kia.
Bất chợt, tiếng chìa khóa lạch cạch ở cửa. Mẹ quên đồ nên quay lại! Hai đứa tôi hốt hoảng nhét mọi thứ trở lại túi. Nhưng vì quá vội, tôi nhét xấp hóa đơn vào ngăn đựng thuốc, và chiếc cặp tóc của Cái Tí thì nằm chễm chệ ngay cạnh hộp phấn của mẹ.
Mẹ bước vào, hớt hải:
"Bin, mẹ quên điện thoại dự phòng trên ghế. Con có thấy... Ơ, hai đứa đang làm gì đấy?"
Tôi và Cái Tí đứng nghiêm như hai người lính:
"Dạ, chúng con đang... nghiên cứu về hố đen ạ!"
Mẹ nhìn cái túi xách đang há miệng, rồi nhìn khuôn mặt lấm lét của tôi. Mẹ không mắng. Mẹ thở phào, cầm điện thoại lên rồi ngồi xuống ghế một lát. Mẹ lấy tay bóp bóp vai, khuôn mặt lộ rõ vẻ mệt mỏi mà mẹ thường giấu đi khi đứng trước gương.
"Cái túi này nặng quá phải không mẹ?" Tôi tiến lại gần, đặt tay lên vai mẹ, cố gắng bắt chước cách bố hay làm.
Mẹ nhìn tôi, ánh mắt dịu lại:
"Nặng chứ Bin. Nhưng có những thứ dù nặng đến mấy mình cũng không nỡ bỏ lại."
"Kể cả cái cặp tóc sứt mẻ của Cái Tí ạ?" Tôi hỏi khẽ.
Mẹ hơi giật mình, rồi mẹ cười, nụ cười làm những vết chân chim nơi khóe mắt mẹ hiện rõ hơn nhưng cũng đẹp hơn bao giờ hết:
"Ừ, kể cả những thứ sứt mẻ. Vì đó là những mảnh ký ức. Nếu bỏ đi, mẹ sợ mình sẽ trở nên nhẹ bẫng và bay mất khỏi gia đình này mất."
Tôi ôm lấy cổ mẹ. Mùi của mẹ thật lạ, nó không giống mùi nước hoa đắt tiền của những cô chú khách đến nhà, nó là mùi của sự an tâm.
"Mẹ ơi, sau này lớn lên, con sẽ không để mẹ phải xách cái túi nặng thế này nữa. Con sẽ làm một cái túi bằng bong bóng xà phòng, để mọi thứ trong đó đều nhẹ như không."
Mẹ cười khanh khách, tiếng cười vang lên trong căn phòng khách vắng lặng nghe thật trong trẻo:
"Cảm ơn triết gia của mẹ. Nhưng lúc đó chắc mẹ lại muốn xách hộ Bin một cái túi khác nặng hơn đấy."
Tôi không hiểu ý mẹ lúc đó, nhưng sau này tôi mới biết, tình yêu của mẹ chính là trọng lực. Nó giữ chúng tôi lại gần nhau, nhưng nó cũng là một gánh nặng ngọt ngào mà mẹ tình nguyện mang vác suốt đời.
Cái Tí chào mẹ tôi rồi chạy về nhà. Tôi đứng nhìn theo bóng mẹ xách túi bước ra cửa một lần nữa. Dáng mẹ hơi nghiêng về một bên vì sức nặng của cái túi da, nhưng bước chân mẹ lại cực kỳ vững chãi.
Tôi quay vào nhà, cầm cây bút chì màu vẽ lên tờ giấy một chiếc túi xách khổng lồ có đôi cánh. Trong chiếc túi đó, tôi vẽ đủ thứ: những que kem không bao giờ chảy, những buổi chiều không phải làm bài tập, và một ngăn kéo nhỏ đựng đầy những nụ cười của mẹ hồi còn ở cánh đồng hoa.
Người lớn thường nói "cuộc sống là một cuộc hành trình". Nếu đúng thế, thì mẹ chính là người khuân vác vĩ đại nhất trong cuộc hành trình của tôi. Mẹ mang theo mọi thứ để tôi có thể thong dong chạy phía trước mà không sợ vấp ngã, hoặc nếu có ngã, tôi biết chắc chắn trong cái túi kia sẽ có một miếng băng cá nhân đang đợi sẵn.
Tối đó, khi bố đi làm về, tôi thấy bố giúp mẹ xách cái túi từ cửa vào nhà. Bố khẽ nhấc nó lên rồi nói:
"Dạo này em mang cái gì mà nặng thế này?"
Mẹ chỉ mỉm cười:
"Em mang theo cả một gia đình đấy, anh không thấy sao?"
Bố lắc đầu cười, nhưng tôi thấy bố nắm lấy tay mẹ thật chặt.
Tôi nhận ra một điều: Thế giới của người lớn không chỉ được vận hành bằng tiền bạc hay các dự án. Nó được vận hành bằng những chiếc túi xách nặng trịch, bằng những sự chịu đựng âm thầm và bằng những "thứ phòng hờ" mà đôi khi cả đời họ chẳng dùng tới, nhưng họ vẫn mang theo chỉ để những người họ yêu thương được bình yên.
Tôi chui vào chăn, cảm thấy mình vừa học thêm được một bài học quan trọng hơn bất kỳ công thức toán học nào ở trường. Rằng vẻ đẹp của một người không nằm ở chỗ họ mang theo cái gì nhẹ nhàng nhất, mà nằm ở chỗ họ sẵn sàng mang theo bao nhiêu gánh nặng vì người khác.
Và tôi thầm hứa, ngày mai, tôi sẽ lén nhét vào túi của mẹ một mẩu giấy nhỏ có vẽ hình một trái tim. Để khi mẹ mệt mỏi lục tìm thuốc đau đầu, mẹ sẽ tìm thấy một thứ khác có thể chữa lành mọi cơn đau: đó là tình yêu của một đứa trẻ tám tuổi dành cho người phụ nữ có chiếc túi không đáy.
Đêm đó, tôi mơ thấy mình bay trên một chiếc túi xách khổng lồ bằng da màu nâu. Chiếc túi bay qua những đám mây, và từ trong ngăn kéo của nó, những hạt nắng rơi xuống, biến thành những bông hoa trên cánh đồng mà mẹ tôi đã từng đứng cười. Trong giấc mơ ấy, không có ai phải mệt mỏi, không có ai phải đau đầu, và mọi chiếc túi xách trên thế giới này đều nhẹ như một hơi thở.