Ngôi Nhà

Khi những vệt nắng cuối cùng của mùa hạ trở nên vàng óng như mật mía, cũng là lúc gió từ phía dòng sông bắt đầu thổi mạnh hơn, mang theo hơi nước mát lành và tiếng gọi mời của bầu trời cao rộng. Đối với người lớn, gió chỉ là tín hiệu của một cơn mưa sắp tới hoặc là sự dịu lại của cái nắng gắt. Nhưng đối với ba đứa trẻ chúng tôi, gió chính là "nhiên liệu" để khởi động những giấc mơ bằng giấy pơ-lu-ya.

Dưới gốc cây me già, "xưởng sản xuất hàng không" của chúng tôi đã đi vào hoạt động hết công suất. Thằng Tí Sứt đang còng lưng vót những thanh tre già lấy từ bụi tre gai đầu xóm. Nó vót khéo đến mức thanh tre trở nên mảnh dẻ và dẻo dai như một sợi lạt, có thể uốn cong mà không hề nứt vỡ.

"Con diều này tao sẽ dán bằng giấy báo," Tí Sứt dõng dạc nói, tay quệt mồ hôi trên trán. "Tao muốn nó mang theo tất cả những tin tức của xóm mình lên cho ông Trời xem. Để ông biết rằng dưới này lũ trẻ con đang thiếu kem mút trầm trọng."

Cái Tí Hin thì tỉ mẩn hơn. Nó không dùng giấy báo đen trắng khô khan như Tí Sứt. Nó lấy những mảnh giấy màu mà nó đã nhịn ăn sáng để mua, cắt thành hình những bông hoa nhỏ và dán lên cánh diều. Con diều của nó không giống một phương tiện bay, nó giống một tác phẩm nghệ thuật hơn.

"Tôi muốn diều của tôi phải là con bướm đẹp nhất," Tí Hin vừa nói vừa dùng hồ dán nấu từ bột sắn để miết vào mép giấy. "Bướm thì phải rực rỡ, để lũ chim đại bàng nhìn thấy cũng phải nể sợ mà tránh ra."

Tôi ngồi ở giữa, đảm nhận phần quan trọng nhất: làm đuôi diều và chuẩn bị dây lèo. Sợi dây lèo đối với con diều giống như cái bánh lái của con tàu, chỉ cần lệch một chút thôi là "phi thuyền" của chúng tôi sẽ đâm đầu xuống đất ngay lập tức. Tôi lấy những sợi dây dù chắc chắn mà bố tôi cho, cẩn thận thắt nút.

"Mùi này, mày nghĩ diều của mình có thể bay đến tận mặt trăng không?" Tí Sứt ngẩng đầu hỏi, đôi mắt nó lấp lánh sự tò mò.

"Mặt trăng thì hơi xa," tôi trả lời với vẻ của một chuyên gia thực thụ. "Nhưng chắc chắn nó sẽ bay qua được ngọn cây đa cổ thụ và chạm vào bụng những đám mây. Ở đó gió mạnh lắm, diều sẽ hát đấy."

Lễ hội diều của chúng tôi không có ban tổ chức, không có giải thưởng, chỉ có niềm kiêu hãnh của những đứa trẻ đứng trên triền đê lộng gió. Triền đê ấy là một dải lụa xanh mướt uốn lượn dọc theo dòng sông đang lững lờ trôi, nơi cỏ may bám đầy gấu quần và mùi hương của cỏ dại nồng nàn trong không gian.

Khi mặt trời bắt đầu lặn, để lại một quầng sáng màu tía huyền ảo phía chân trời, chúng tôi bắt đầu "cất cánh".

"Một, hai, ba... Thả!"

Tôi và Tí Hin cầm diều chạy thật nhanh dọc theo triền đê. Những bàn chân trần chạm vào cỏ mềm, cảm giác như chúng tôi cũng đang bay lên. Khi cảm thấy sợi dây trong tay bắt đầu căng ra và rung lên bần bật, tôi biết gió đã "ăn" lấy cánh diều.

Vút một cái, ba con diều vươn mình lên không trung. Con diều báo của Tí Sứt lỳ lợm, chao lượn mạnh mẽ. Con diều hoa của Tí Hin nhẹ nhàng, uyển chuyển như đang múa. Còn con diều của tôi, một con diều hình thoi đơn giản nhưng có cái đuôi dài thướt tha bằng giấy màu, đang từ từ chinh phục những tầng cao mới.

"Nhìn kìa! Diều của tao cao nhất rồi!" Tí Sứt nhảy cẫng lên, cái bóng của nó đổ dài trên mặt cỏ.

Chúng tôi đứng đó, đầu ngửa lên trời, tay giữ chặt cuộn dây như đang nắm giữ lấy vận mệnh của chính mình. Trên cao kia, những con diều trở nên nhỏ bé, chỉ còn là những chấm màu giữa bầu trời bao la. Nhưng qua sợi dây mỏng manh, chúng tôi cảm nhận được tất cả: sức mạnh của gió, sự chênh vênh của không trung và cả nhịp đập của sự tự do.

"Các cháu thả diều đấy à?"

Một giọng nói quen thuộc vang lên. Đó là ông Giáo Già. Ông đang đi bách bộ trên đê, tay cầm chiếc quạt nan quen thuộc. Ông dừng lại cạnh chúng tôi, nheo mắt nhìn lên bầu trời.

"Ông ơi, diều của cháu đẹp không ạ?" Tí Hin hớn hở khoe.

Ông Giáo gật đầu, nụ cười hiền hậu làm những nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại: "Đẹp lắm. Diều của các cháu mang theo cả tâm hồn của tuổi thơ đấy. Các cháu biết không, thả diều thực ra là một cách để chúng ta gửi gắm những ước mơ lên trời cao."

"Thế người lớn có ước mơ không ông?" tôi hỏi, khi đang nới thêm dây cho con diều bay cao hơn.

Ông Giáo lặng im một lúc, rồi ông chậm rãi ngồi xuống thảm cỏ cạnh chúng tôi. Ông nhìn về phía dòng sông đang dần chuyển sang màu chì:

"Có chứ cháu. Người lớn cũng có diều, nhưng diều của họ nặng lắm. Nó làm bằng những lo toan, bằng trách nhiệm và cả những nỗi sợ hãi. Diều của người lớn thường không có dây để thả đi, họ phải vác nó trên lưng suốt cả cuộc đời. Vì thế, họ quên mất cách nhìn lên trời để thấy gió đang thổi."

Câu nói của ông làm tôi nhớ đến bố tôi. Bố cũng thường đứng ở hiên nhà nhìn lên trời, nhưng bố không nhìn diều, bố nhìn mây để xem ngày mai trời có mưa không, có kịp đổ bê tông cho công trình không. Bố vác trên lưng một con diều mang tên "Gia đình", và con diều đó dường như chẳng bao giờ biết bay, nó chỉ biết đè nặng lên đôi vai gầy của bố.

"Cháu muốn cho bố cháu mượn con diều của cháu," tôi thầm nghĩ. "Để bố được một lần thấy nhẹ tênh giữa bầu trời."

Gió mỗi lúc một mạnh. Những con diều bắt đầu "hát". Tiếng sáo diều từ phía xa vọng lại, vi vu, trầm bổng, như tiếng khóc, tiếng cười của những linh hồn gió. Trong khoảnh khắc ấy, tôi cảm thấy thế giới này thật nhỏ bé. Những xóm làng, những con đường, những nỗi buồn vặt vãnh đều nằm lại dưới chân. Chỉ còn lại chúng tôi và bầu trời rộng lớn không giới hạn.

"Mùi ơi, nhìn kìa! Diều của thằng xóm trên đứt dây rồi!" Tí Sứt hét lên.

Tôi nhìn theo hướng tay nó chỉ. Một con diều màu đỏ rực đang lộn vòng trên không trung, đoạn dây đứt đoạn bay phất phơ phía sau. Nó không còn bị kiểm soát bởi bàn tay con người nữa. Nó hoàn toàn tự do. Nhưng sự tự do ấy thật ngắn ngủi. Không còn dây neo giữ, con diều bị gió cuốn đi vô định, chao đảo rồi mất hút sau rặng tre phía xa.

"Tội nghiệp nó quá," Tí Hin khẽ thở dài. "Nó tự do rồi mà lại sắp rơi."

Ông Giáo Già vỗ vai nó: "Đừng buồn cháu ạ. Đó là định mệnh của diều. Có lúc nó cần sợi dây để bay cao, nhưng cũng có lúc nó muốn được bay mất tích để trở về với đất mẹ. Sự tự do nào cũng có cái giá của nó cả."

Chúng tôi lặng lẽ thu dây. Khi những con diều hạ cánh xuống mặt cỏ, chúng trông thật tả tơi. Giấy báo bị rách, những bông hoa của Tí Hin bị gió quật mất vài cánh. Nhưng trên gương mặt chúng tôi là một sự thỏa mãn kỳ lạ. Chúng tôi đã chạm vào bầu trời, dù chỉ là qua một sợi dây dù.

Trên đường về, xóm nhỏ đã lên đèn. Mùi khói bếp nồng đượm len lỏi trong gió. Tôi thấy bố đang đứng đợi ở cổng, tay cầm một chiếc đèn pin soi ra đường.

"Mùi đấy à? Về muộn thế con? Mẹ chờ cơm nãy giờ rồi đấy."

Tôi chạy lại, đưa con diều đã rách cho bố cầm hộ. Bố cầm lấy thanh tre, nắn nhẹ: "Vót thanh lèo này hơi yếu, hèn gì diều bay hơi lạng. Mai bố vót lại cho cái khác chắc hơn."

Tôi ngẩng đầu nhìn bố, ngạc nhiên: "Bố cũng biết vót diều ạ?"

Bố cười, một nụ cười rạng rỡ làm tôi nhớ đến chàng thanh niên trong tấm ảnh đen trắng hôm nọ: "Bố từng là 'vua diều' của cái xóm này đấy. Hồi đó, diều của bố bay cao đến mức mây cũng phải nhường đường."

Tôi bỗng thấy lòng mình ấm áp lạ thường. Hóa ra, con diều nặng nề trên lưng bố bấy lâu nay không hề làm mất đi đứa trẻ trong bố. Nó chỉ tạm thời đi ngủ để nhường chỗ cho những lo toan mà thôi. Chỉ cần một làn gió nhẹ của sự thấu hiểu, "vua diều" trong bố sẽ lại thức giấc.

Đêm đó, nằm trong màn, tôi nghe tiếng gió rít qua khe cửa. Tôi mơ thấy mình và bố cùng đứng trên triền đê. Bố không còn vác nặng, bố cầm sợi dây diều dài vô tận. Con diều của hai bố con to bằng cả ngôi nhà, lấp lánh như bạc, bay cao đến tận những vì sao. Bố cười vang, tiếng cười trong trẻo như tiếng sáo diều.

Tôi nhận ra rằng, cuộc đời mỗi người thực chất là một lễ hội diều kéo dài. Khi còn nhỏ, chúng ta là những con diều giấy mỏng manh, háo hức muốn bay cao nhưng lại cần sợi dây tình thương của cha mẹ giữ lại để không bị gió cuốn đi. Khi lớn lên, chúng ta trở thành người giữ dây, cố gắng nới lỏng để con cái mình bay xa nhưng vẫn đủ chặt để bảo vệ chúng.

"Giá như ai cũng có một con diều để thả mỗi chiều," tôi tự nhủ trước khi chìm vào giấc ngủ. "Thì người lớn sẽ bớt cau có, và trẻ con sẽ bớt cô đơn."

Những con diều giấy rách nát nằm ở góc phòng tối nay có lẽ đang thì thầm kể chuyện về bầu trời. Chúng biết rằng, dù chỉ bay được một buổi chiều, nhưng chúng đã mang theo cả một vương quốc hy vọng của chúng tôi lên cao. Và ngày mai, dưới gốc cây me già, một "xưởng sản xuất" mới sẽ lại ra đời, với những thanh tre chắc hơn, những mảnh giấy rực rỡ hơn.

Bởi vì gió sẽ không bao giờ ngừng thổi, và những đứa trẻ sẽ không bao giờ ngừng mơ ước được chạm vào bụng những đám mây.

Tuổi thơ của tôi là một bầu trời rợp bóng diều như thế. Một bầu trời nơi những lo toan của người lớn bị gió thổi bay đi, chỉ còn lại sự gắn kết kỳ diệu giữa đất và trời, giữa cha và con, qua một sợi dây mỏng manh nhưng bền bỉ hơn mọi thứ kim loại trên đời.

Tôi nhắm mắt lại, mùi hồ dán bột sắn vẫn còn vương trên đầu ngón tay, ngọt ngào và thân thuộc. Ngày mai, tôi sẽ xin bố vót cho một con diều thật lớn, một con diều mang tên "Hạnh phúc", để cả nhà tôi có thể cùng nhau nắm dây và thấy mình nhẹ tênh giữa cuộc đời.