Ngôi Nhà

Nếu có một cuộc điều tra xã hội học quy mô lớn dành cho trẻ con về những phát minh gây phiền hà nhất trong lịch sử nhân loại, tôi tin chắc rằng "việc đi tắm" sẽ đứng đầu danh sách, vượt xa cả bài tập về nhà hay việc phải ăn rau muống luộc. Đối với một đứa trẻ đang bận rộn với hàng tá dự án quan trọng như xây đập thủy điện trên rãnh nước sau mưa hay huấn luyện đàn kiến hành quân, việc bị nhấc bổng khỏi hiện trường để đưa vào nhà tắm là một sự gián đoạn thô bạo đối với tiến trình phát triển của nền văn minh nhân loại.

Chiều nay cũng không ngoại lệ. Tôi đang cùng thằng Tí Sứt nghiên cứu một loại "động cơ vĩnh cửu" làm từ những bánh răng của chiếc đồng hồ hỏng mà ông nội vứt đi, thì tiếng mẹ tôi vang lên từ phía gian bếp, nơi làn khói lam chiều đang lảng bảng bay ra, quyện với mùi củi khô nồng đượm.

"Mùi! Vào tắm ngay! Nhìn con kìa, bùn đất bám đầy người như vừa đi đào địa đạo về không bằng!"

Tôi thở dài, chiếc bánh răng trên tay bỗng trở nên nặng nề. Tôi nhìn sang Tí Sứt, nó cũng đang nhìn tôi với ánh mắt đầy cảm thông. Tí Sứt may mắn hơn, bố mẹ nó bận đi làm đồng chưa về, nên nó vẫn còn ít nhất ba mươi phút tự do trước khi bị tống vào chậu nước.

"Mẹ ơi, con mới tắm hôm qua mà!" tôi cố gắng đưa ra một lý luận mang tính kinh tế học. "Tắm nhiều quá da sẽ mỏng đi đấy mẹ ạ, giống như cục xà phòng ấy, cứ dùng mãi là nó biến mất tiêu."

Mẹ tôi xuất hiện ở cửa, tay cầm một chiếc khăn bông trắng tinh nhưng đối với tôi nó chẳng khác nào một tấm lưới bủa vây sự tự do. Mẹ cười, nhưng đó là điệu cười không cho phép thương lượng:

"Da con không phải xà phòng, da con chỉ có dày thêm vì ghét thôi. Vào mau, mẹ đã đun sẵn một nồi nước lá sả với bưởi thơm phức rồi."

Tôi miễn cưỡng bước vào nhà tắm. Nhà tắm của chúng tôi không có những viên gạch men sáng bóng hay vòi hoa sen hiện đại. Đó là một gian phòng nhỏ xây bằng gạch trần, mái lợp ngói âm dương đã xỉn màu. Ở góc phòng là một chiếc lu sành đựng nước mát lạnh, trên mặt nước dập dềnh một chiếc gáo dừa lên nước bóng loáng. Sát tường là một cái bếp lò nhỏ, nơi nồi nước lá của mẹ đang tỏa hơi nghi ngút, mang theo mùi hương của vườn tược, của nắng gió và của đôi bàn tay tảo tần.

Khi cánh cửa gỗ khép lại, tôi thấy mình bị tách biệt khỏi thế giới sôi động ngoài kia. Tôi đứng nhìn bóng mình phản chiếu trong lu nước. Một thằng bé gầy nhom, đầu tóc bù xù đầy lá khô, và hai ống chân thì vằn vện những vết bùn đất khô khốc. Tôi tự hỏi, tại sao người lớn lại sợ bẩn đến thế? Với chúng tôi, bùn đất chính là "phấn trang điểm" của những cuộc phiêu lưu. Một cái chân sạch sẽ đồng nghĩa với một buổi chiều tẻ nhạt không có gì để kể lại.

Tôi múc một gáo nước lá sả, hương thơm xộc vào mũi, cay nồng và ấm áp. Khi dòng nước ấm áp dội từ đỉnh đầu xuống, tôi bỗng nhận ra một triết lý mới. Việc đi tắm thực ra không phải chỉ là để làm sạch da thịt, mà là một nghi lễ để tẩy rửa những "dấu vết của thực tại".

Dưới làn nước, những vết bùn từ con mương sau nhà trôi đi, mang theo cả ký ức về trận đánh giả lúc nãy. Những vệt mực viết máy trên ngón tay mờ dần, mang theo những lo âu về bài tập toán chưa giải xong. Việc đi tắm, theo một cách nào đó, chính là lúc chúng tôi "tắt máy" để chuẩn bị cho một chương mới của ngày: bữa tối và những giấc mơ.

"Này Mùi, tắm nhanh lên còn ra ăn cơm!" tiếng bố tôi từ sân vọng vào. "Tắm lâu quá là mọc vảy cá đấy nhé!"

Người lớn luôn thích dọa dẫm chúng tôi bằng những sinh vật kỳ quái. Nếu không tắm thì bị ghét đóng thành bánh, nếu tắm lâu thì mọc vảy cá, nếu không ngủ trưa thì bị ông kẹ bắt. Có vẻ như thế giới của họ được vận hành bằng sự sợ hãi, trong khi thế giới của chúng tôi vận hành bằng sự tò mò.

Tôi lấy cục xà phòng đá, bắt đầu kỳ cọ. Kỳ thật, việc đi tắm cũng có những thú vui riêng mà chỉ bọn trẻ con mới biết. Chẳng hạn như việc tạo ra những đám mây bằng bọt xà phòng trên đầu. Tôi vuốt bọt thành một chiếc sừng dài, biến mình thành con lân trong đám rước đèn Trung thu. Hoặc tôi có thể thổi ra những quả cầu bong bóng lấp lánh, nhìn chúng bay lơ lửng rồi tan biến vào hư không, giống như những ước mơ phù du của lũ trẻ con chúng tôi.

"Mẹ ơi, xà phòng có ăn được không mẹ?" tôi hét vọng ra ngoài.

"Ăn vào để bụng con nở hoa à? Lo mà kỳ cọ cái cổ đi, nhìn như đeo vòng xích ấy!" mẹ đáp lại bằng một giọng đầy hài hước.

Tôi phì cười. Mẹ tôi đôi khi cũng có những sự so sánh rất "trẻ con", dù bà luôn cố gắng tỏ ra nghiêm nghị. Tôi chợt nghĩ, có lẽ lúc mẹ đứng trong nhà tắm, mẹ cũng từng tạo ra những đám mây bọt trên đầu, cũng từng nhìn bóng mình trong lu nước và mơ về một cánh đồng đầy hoa. Chỉ là khi bước ra khỏi cánh cửa kia, mẹ phải khoác lên mình chiếc tạp dề của trách nhiệm, của việc đi chợ, nấu cơm và lo cho cái bụng của tôi.

Tắm xong, tôi cảm thấy mình nhẹ bẫng. Làn da đỏ ửng vì hơi nước nóng, và mùi sả chanh quấn quýt lấy từng thớ thịt. Bước ra khỏi nhà tắm, tôi thấy thế giới ngoài kia đã chuyển sang một gam màu khác. Ánh hoàng hôn tím thẫm đã nhường chỗ cho bóng tối mênh mông, nơi những con đom đóm bắt đầu thắp đèn đi dạo giữa các lùm cây.

Tí Sứt đã bị bố nó "áp giải" về nhà. Từ xa, tôi nghe tiếng nó kêu oai oái: "Con tắm mà bố! Con đang tìm xà phòng đây!"

Tôi ngồi xuống bậc thềm, nhìn ra khoảng sân vắng. Bố tôi đang ngồi trên chiếc chõng tre, tay cầm điếu cày, làn khói trắng bay lên mờ ảo dưới ánh trăng non. Tôi lại gần, ngồi xuống cạnh bố.

"Tắm xong thấy tỉnh táo chưa ông tướng?" bố hỏi, tay xoa đầu tôi.

"Con thấy mình vừa rụng mất một lớp da cũ bố ạ," tôi trả lời thật lòng. "Cảm giác như con vừa mới được sinh ra lần nữa ấy."

Bố tôi bật cười, một tiếng cười sảng khoái: "Thế thì tốt. Mỗi ngày con người ta đều nên được sinh ra lần nữa sau khi tắm. Để sáng mai lại có một 'bản thân mới' để mà nghịch ngợm."

Tôi ngẫm nghĩ về lời bố nói. Hóa ra đi tắm không chỉ là quy tắc vệ sinh, mà còn là một bài học về sự buông bỏ. Chúng ta buông bỏ những bụi bặm của ngày cũ, buông bỏ những hờn dỗi và thất bại, để đón nhận một ngày mới với một tâm hồn thanh sạch. Người lớn tắm để trút bỏ mệt mỏi công việc, trẻ con tắm để trút bỏ... những lớp bùn phiêu lưu.

"Bố ơi, tại sao người lớn không bao giờ tạo bọt xà phòng thành sừng lân như con?" tôi tò mò hỏi.

Bố lặng đi một chút, rồi bố nhìn vào làn khói thuốc: "Vì người lớn thường tắm vội quá. Họ tắm để xong, để còn đi làm việc khác. Họ quên mất rằng bọt xà phòng cũng có thể là một vương quốc."

Tôi thấy thương bố quá. Bố có một vương quốc trong phòng tắm nhưng bố lại không bao giờ ghé thăm. Có lẽ sau này khi tôi lớn, tôi sẽ viết một bản nội quy treo trước cửa nhà tắm cho tất cả người lớn: "Yêu cầu mọi người phải dành ít nhất năm phút để thổi bong bóng trước khi dùng nước."

Bữa cơm tối hôm đó ngon lạ thường. Mùi nước lá sả vẫn còn thoang thoảng đâu đó, quyện với mùi cá kho tộ và cơm gạo mới. Tôi ngồi giữa bố và mẹ, cảm thấy mình thật nhỏ bé nhưng cũng thật quyền lực. Tôi là đứa trẻ duy nhất trong nhà vừa được "sinh ra lần nữa" theo cách nói của bố.

Đêm nằm trên giường, tôi nghe tiếng mưa bắt đầu rơi tí tách trên mái ngói. Mưa cũng là một cách đi tắm của đất trời. Những hàng cây, những con đường mòn, và cả cây me già trước sân cũng đang được gột rửa. Ngày mai, mọi thứ sẽ lại xanh mướt, trong trẻo và đầy sức sống.

Tôi chợt nhận ra rằng, triết lý về việc đi tắm thực ra rất đơn giản: Đừng bao giờ sợ bẩn khi chơi, nhưng cũng đừng bao giờ ngại sạch khi nghỉ ngơi. Sự cân bằng giữa bùn đất và nước lá sả chính là bí mật để giữ cho trái tim chúng ta không bao giờ bị già nua hay cằn cỗi.

Trước khi chìm vào giấc ngủ, tôi tự hứa với lòng mình rằng sáng mai sẽ rủ Tí Sứt đi tìm một bãi bùn thật lớn để "làm bẩn" bản thân một lần nữa. Bởi vì nếu không có bùn đất, thì việc đi tắm sẽ chẳng còn ý nghĩa gì cả. Và nếu không có những ngày mệt nhoài vì nghịch ngợm, thì sự bình yên của nồi nước lá sả của mẹ cũng sẽ chẳng thể ngọt ngào đến thế.

Trăng ngoài cửa sổ đã lên cao, soi bóng những vòm lá me lấp lánh nước mưa. Trong giấc mơ, tôi thấy mình là một vị vua của vương quốc Bong Bóng, nơi mọi thần dân đều phải đi tắm bằng nước mắt của những đám mây và chải tóc bằng những sợi nắng cuối ngày. Ở nơi đó, người lớn và trẻ con đều có sừng lân bằng bọt xà phòng, và chẳng ai phải vội vã bước ra khỏi cánh cửa phòng tắm của chính mình.

Tôi mỉm cười trong hơi thở đều đặn, mùi hương của sả bưởi vẫn còn vương lại trên gối, đưa tôi vào một thế giới nơi sự trong sạch không nằm ở đôi bàn tay trắng muốt, mà nằm ở tâm hồn chưa bao giờ biết đến sự hoen ố của những toan tính đời thường. Tuổi thơ của tôi, đôi khi chỉ đơn giản là một gáo nước mát dội xuống giữa trưa hè, làm tan biến mọi ưu phiền và để lại một trái tim rộng mở đón lấy những điều kỳ diệu tiếp theo.