Ngôi Nhà

Đối với lũ trẻ chúng tôi, túi áo của người lớn là một trong những vùng lãnh thổ bí ẩn nhất trên hành tinh này. Nó giống như cái túi thần kỳ của chú mèo máy trong truyện tranh, nhưng thay vì chứa chổi tre bay hay cánh cửa thần kỳ, nó chứa đựng những thứ có sức mạnh định đoạt số phận của cả một gia đình. Túi áo của mẹ thường thơm mùi trầu quế hoặc mùi tiền lẻ mới rút từ gánh hàng rau, nhưng túi áo của bố thì khác. Nó có mùi của bụi đường, mùi thuốc lá nồng nồng và cả mùi của những "trách nhiệm" mà chúng tôi chưa thể gọi tên.

Sáng nay, khi bố còn đang bận rộn với việc dắt chiếc xe đạp khung sắt cũ kỹ ra khỏi cổng, tôi đã kịp liếc thấy cái túi áo sơ mi màu xanh công nhân của bố căng phồng lên. Một góc giấy trắng thò ra, trông như một góc của tấm bản đồ dẫn đến hòn đảo giấu vàng.

"Bố ơi, trong túi bố có gì mà to thế?" tôi hỏi, mắt không rời khỏi cái túi áo ấy.

Bố dừng lại, gạt chân chống xe lạch cạch trên sân gạch, cúi xuống nhìn tôi rồi cười, một nụ cười vừa mệt mỏi vừa hiền từ: "Trong này toàn là những thứ làm con nhức đầu thôi. Nào là hóa đơn tiền điện, nào là danh sách phụ tùng cần sửa ở xưởng. Con không muốn biết đâu."

"Con không tin!" tôi dõng dạc. "Con cá là bố giấu một tấm bản đồ kho báu trong đó."

Bố xoa đầu tôi, bàn tay thô ráp như vỏ cây me già: "Kho báu của bố đang đứng ngay trước mặt bố đây này. Thôi, bố đi làm đây, ở nhà đừng có nghịch dại mà làm khổ mẹ nhé."

Bố đạp xe đi, bóng bố đổ dài trên con đường mòn chạy xuyên qua những rặng phi lao rì rào. Nhưng trí tưởng tượng của tôi thì không chịu đi làm cùng bố. Tôi lập tức triệu tập một cuộc họp khẩn cấp dưới gốc cây me với thằng Tí Sứt và cái Tí Hin.

"Tao khẳng định là bố tao đang giấu một bí mật vĩ đại," tôi tuyên bố mở màn. "Tao thấy một mảnh giấy có những con số. Mà mày biết rồi đấy, những con số luôn dẫn đến những hòm vàng."

Tí Sứt gật gù, tay nó đang mân mê một cái thun cao su: "Có lý. Bố tao cũng thế. Mỗi lần bố đi làm về, túi áo bố lại nhẹ bẫng đi, nhưng vẻ mặt bố thì nặng nề hơn. Có lẽ bố đã phải đổi bản đồ lấy cơm gạo cho tụi mình rồi."

Cái Tí Hin bĩu môi: "Các ông toàn nghĩ chuyện viển vông. Mẹ tôi bảo trong túi áo đàn ông chỉ toàn là bụi và những lời hứa hão. Nhưng mà... nếu thực sự có bản đồ, tôi muốn nó dẫn đến một cửa hàng bán búp bê không bao giờ hỏng."

Chúng tôi quyết định thực hiện một cuộc "thám hiểm gián tiếp". Vì không thể lục túi áo bố lúc bố đang ở xưởng, chúng tôi sẽ đi tìm "kho báu" dựa trên những manh mối mà bố để lại trong nhà. Chúng tôi bắt đầu từ cái bàn gỗ cũ – nơi bố hay ngồi ghi chép mỗi tối dưới ánh đèn dầu.

Trên bàn là một cuốn sổ tay bìa da đã sờn rách các góc. Tôi mở ra, hy vọng thấy hình vẽ một hòn đảo có hình đầu lâu, nhưng thay vào đó là một dãy dài những con số và tên người: "Bác Năm - 50, Cô Chín - 20, Sửa máy cày - 100...".

"Đây là mật mã!" Tí Sứt reo lên. "Bác Năm năm mươi bước về phía Đông, Cô Chín hai mươi bước về phía Tây..."

Tôi nhìn kỹ những con số ấy. Chúng khô khan và vô hồn. Nhưng lạ thay, khi nhìn vào chúng, tôi bỗng nhớ đến đôi mắt nhíu lại của bố mỗi tối khi cầm chiếc bút chì gọt dở. Bố ghi chép rất cẩn thận, như thể mỗi con số là một viên gạch xây nên mái nhà che chở chúng tôi.

Bỗng nhiên, tôi cảm thấy một nỗi buồn len lỏi. Hóa ra "kho báu" của bố không phải là vàng bạc dưới lòng đất, mà là những nỗ lực để những con số này không trở thành một gánh nặng quá lớn.

"Mùi ơi, nhìn này!" Tí Hin chỉ vào một chiếc phong bì cũ kẹp trong sổ.

Trong đó không có bản đồ, mà là một tấm ảnh đen trắng đã ố vàng. Tấm ảnh chụp một chàng thanh niên trẻ măng, tóc bồng bềnh, đứng cạnh một chiếc xe đạp mới tinh. Chàng thanh niên ấy đang cười rạng rỡ, một nụ cười không có chút vướng bận nào của những hóa đơn hay danh sách sửa chữa phụ tùng.

"Đây là bố tao à?" tôi thốt lên, không tin vào mắt mình.

Trong mắt tôi, bố luôn là người đàn ông có đôi vai rộng, da sạm nắng và đôi bàn tay đầy vết chai. Tôi chưa bao giờ tưởng tượng được bố cũng từng có một thời trẻ trung, hào hoa và "trẻ con" đến thế. Trong túi áo của chàng thanh niên trong ảnh chắc chắn không có hóa đơn tiền điện, mà có lẽ chỉ có một vài bài thơ viết vội hay một chiếc gương nhỏ để chải chuốt mái tóc bồng bềnh kia.

"Hóa ra," tôi chậm rãi nói, giọng run run như vừa khám phá ra một sự thật chấn động, "bố đã đổi mái tóc bồng bềnh và nụ cười này để lấy những con số trong cuốn sổ tay kia."

Tí Sứt và Tí Hin lặng đi. Chúng tôi ngồi bệt xuống sàn nhà, xung quanh là những tia nắng chiều đang chiếu qua cửa sổ, làm nổi bật những hạt bụi li ti đang nhảy múa trong không trung. Những hạt bụi ấy có lẽ cũng đã từng nằm trong túi áo bố, chứng kiến hành trình từ một chàng trai yêu đời trở thành một người đàn ông gánh vác cả một gia đình trên vai.

Chúng tôi nhận ra rằng, bản đồ kho báu thực sự không dẫn đến một nơi có vàng. Nó dẫn ngược về quá khứ của bố. Mỗi vết nhăn trên trán bố là một con đường đã đi qua, mỗi vết chai trên tay là một hầm mỏ mà bố đã khai phá để mang về cho chúng tôi những bữa cơm ấm nóng và những bộ quần áo mới mỗi dịp Tết về.

"Tôi thấy người lớn thật đáng thương," Tí Hin khẽ nói, nó vuốt ve tấm ảnh cũ. "Họ phải giấu tất cả những thứ đẹp đẽ của mình vào túi áo để làm những việc họ không thích."

"Nhưng bố không than phiền," tôi đáp lại, lòng đầy tự hào. "Bố bảo kho báu của bố là tao. Vậy là tao còn quý hơn cả mười cái hòm vàng cộng lại rồi còn gì!"

Tí Sứt gãi gãi cái mông vẫn còn hơi xót từ trận đòn hôm trước: "Nếu tao là kho báu, thì có lẽ bố tao đang giữ kho báu theo cách hơi bạo lực một chút. Nhưng tao hiểu rồi, bố đánh tao vì bố sợ kho báu của bố bị hỏng."

Buổi chiều hôm đó, chúng tôi không đi tìm kho báu nữa. Chúng tôi ngồi dưới gốc cây me, nhìn ra con đường mòn, chờ bóng dáng quen thuộc của bố xuất hiện trên chiếc xe đạp cũ.

Khi mặt trời đã khuất sau những rặng phi lao, để lại một bầu trời màu tím thẫm như một dải lụa khổng lồ, tiếng xích xe đạp lạch cạch vang lên từ phía đầu xóm. Bố đã về.

Tôi chạy ùa ra cổng. Bố xuống xe, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, gương mặt bám đầy bụi than từ xưởng máy. Cái túi áo sơ mi màu xanh giờ đây đã bớt phồng hơn, có lẽ bố đã nộp đi tấm "bản đồ" hóa đơn kia rồi.

"Bố ơi!" tôi gọi to.

Bố mỉm cười, cái nụ cười làm những vết bụi trên mặt nứt ra, để lộ sự ấm áp bên trong: "Sao? Đã tìm thấy bản đồ kho báu chưa?"

Tôi không trả lời mà ôm chầm lấy hông bố, áp mặt vào cái túi áo thơm mùi khói bụi và mồ hôi. Tôi nghe thấy nhịp tim của bố đều đặn và mạnh mẽ bên dưới lớp vải thô ráp. Đó là nhịp điệu của một người anh hùng thầm lặng, người hằng ngày vẫn chiến đấu với "lũ quỷ" hóa đơn để bảo vệ vương quốc của tôi.

"Bố ơi, con tìm thấy rồi," tôi thì thầm. "Bản đồ nằm ngay trong tim bố ấy."

Bố hơi khựng lại, rồi bố bế bổng tôi lên, đặt tôi ngồi trên gióng xe ngang. Bố đẩy xe vào sân, trong khi mẹ đã đứng sẵn ở hiên nhà với chậu nước mát và một nụ cười chờ đợi.

"Cái thằng này hôm nay nói chuyện như người lớn ấy nhỉ?" bố cười khà khà.

Tối hôm đó, tôi giúp bố lau chùi chiếc xe đạp. Tôi cẩn thận lau sạch bụi trên khung xe, trên những nan hoa gỉ sét. Tôi nhận ra rằng, mỗi thứ trong ngôi nhà này, từ cái phích nước, cái tivi cũ cho đến cả những viên gạch lát sân, đều là những "vàng bạc" mà bố đã mang về từ cuộc viễn chinh hàng ngày của mình.

Người lớn có một cách giấu kho báu rất kỳ lạ. Họ không giấu nó trong rương khóa chặt, họ giấu nó trong những lo toan, trong những buổi đi làm sớm về muộn, và trong cả những tiếng thở dài khi nhìn vào cuốn sổ ghi chép. Họ biến bản thân mình thành một tấm bản đồ sống, chỉ đường cho chúng tôi đi về phía tương lai rực rỡ, dù con đường họ đang đi có thể đầy rẫy chông gai và bụi bặm.

Tôi nhìn vào túi áo của bố đang treo trên móc tường. Nó rỗng không, nhưng tôi biết trong không gian trống rỗng ấy chứa đựng một sức mạnh vô biên. Sức mạnh của sự hy sinh và tình yêu thương vô điều kiện.

"Tí Sứt và Tí Hin nói đúng," tôi nghĩ thầm khi nằm trên giường. "Người lớn thật đáng thương vì họ phải quên đi cách làm trẻ con. Nhưng họ cũng thật vĩ đại vì họ chấp nhận quên đi điều đó để chúng tôi được làm trẻ con lâu hơn một chút."

Mưa bắt đầu rơi trên mái ngói, tiếng mưa rầm rì như lời kể của một ông già về những chuyến đi xa. Tôi nhắm mắt lại, mơ thấy mình trưởng thành, mặc chiếc áo công nhân màu xanh như của bố. Trong túi áo tôi cũng sẽ có những mảnh giấy đầy con số, nhưng tôi sẽ luôn để một góc cho tấm ảnh cũ của bố và một quả me xanh hái dưới gốc cây già.

Tôi sẽ không để "lớp bụi lo toan" che mất nụ cười hào hoa ngày ấy. Tôi sẽ là một người lớn mang theo trái tim của một đứa trẻ, để dù có phải đi đến tận cùng của những hóa đơn, tôi vẫn luôn biết đường để trở về với vương quốc của mình.

Gió thổi qua cửa sổ, mang theo mùi của đất ẩm và hương hoa ngọc lan từ vườn nhà hàng xóm. Tôi cảm thấy bình yên và đủ đầy hơn bất cứ vị vua nào trên thế giới này. Bởi vì tôi đã hiểu được bí mật của túi áo bố, và vì tôi biết rằng, chỉ cần bố còn đạp xe đi làm mỗi sáng, thì kho báu của gia đình tôi sẽ không bao giờ cạn kiệt.

Trăng đêm nay khuất sau mây, nhưng trong lòng tôi có một ngọn đèn dầu vẫn đang cháy sáng, soi rõ con đường từ hiện tại về quá khứ và hướng đến tương lai. Một con đường mà bố đã khai phá bằng cả cuộc đời mình, một tấm bản đồ vĩ đại nhất mà một đứa trẻ có thể nhận được từ người cha của mình.

Tôi chìm vào giấc ngủ, tay vẫn nắm chặt cái túi áo tưởng tượng của mình, sẵn sàng cho những cuộc phiêu lưu của ngày mai, nơi tôi sẽ không còn đi tìm vàng nữa, mà đi tìm những nụ cười lấp lánh đằng sau những vất vả của thế giới người lớn.