1,340 từ · ~7 phút đọc
Chiếc xe bán tải ỳ ạch bò lên một con dốc vắng vẻ thuộc địa phận giáp ranh giữa Ninh Thuận và Lâm Đồng. Kim xăng đã nằm dưới vạch đỏ từ lâu, run rẩy như đôi chân của Phan Hoàng sau ca rửa bát định mệnh. Bầu không khí trong cabin "Văn phòng điều hành di động" đặc quánh sự căng thẳng.
Thành "Cân Đối" ngồi ở ghế phụ, hai tay ôm khư khư chiếc túi vải bạt chứa 850.000 đồng tiền mặt và tờ 10.000 đồng lẻ mà bà Sáu quán cơm vừa tặng. Với Thành, đây không phải là tiền, đây là "Quỹ dự phòng sinh tồn khẩn cấp".
"Chủ tịch, tôi vừa thực hiện một phép tính phân tích dòng tiền dựa trên kịch bản xấu nhất," Thành lên tiếng, giọng run rẩy sau mặt kính cận dày cộm. "Nếu chúng ta đổ hết số tiền này vào xăng, chúng ta có thể chạm đến cao nguyên. Nhưng theo định luật bảo toàn năng lượng, nếu không nạp calo vào bụng, hệ thống sinh học của bốn người sẽ sập nguồn trước khi xe kịp lên đến đỉnh đèo. Ngược lại, nếu chúng ta ăn một bữa ra trò để lấy sức, chúng ta sẽ chết khát và chết nóng trong chiếc hộp sắt này khi nó hết xăng giữa rừng già."
"Thành, anh bớt bi quan đi được không?" Mỹ Linh thò đầu từ thùng xe phía sau vào, gương mặt phờ phạc. "Chúng ta vừa ăn cơm gà của anh Hoàng 'thầu' mà."
"Đó là bữa ăn của quá khứ, Mỹ Linh ạ!" Thành gắt lên, sự trung thực đến mức cực đoan của gã bắt đầu trỗi dậy. "Về mặt kế toán, dạ dày các người đã khấu hao hết số cơm đó từ hai tiếng trước rồi. Hiện tại, chúng ta đang hoạt động bằng nợ vay năng lượng. Bài toán bây giờ là: Ăn hay là Chết?"
Hoàng đang cầm lái, đôi tay rát bỏng vì nước rửa chén siết chặt vô lăng. Gã nhìn con đường đèo uốn lượn phía trước, rồi nhìn vào gương chiếu hậu thấy Lão Quàng đang ngủ gật bên cạnh đống ô không cán.
"Thành, đưa tiền đây. Chúng ta cần đổ xăng," Hoàng ra lệnh.
"Không được!" Thành ôm chặt cái túi như ôm đứa con đầu lòng. "Lương tâm của một kế toán không cho phép tôi ký duyệt một khoản chi tiêu tự sát. Anh đổ xăng xong, xe chạy, nhưng anh ngất xỉu vì hạ đường huyết thì xe cũng xuống vực. Tôi đề xuất: Dùng 200.000 mua bánh mì và nước lọc, số còn lại mới đổ xăng."
"Bánh mì không giúp chúng ta vượt qua 50 cây số đèo dốc này đâu Thành," Hoàng gằn giọng, cái khí chất thiếu gia ngang ngạnh trỗi dậy. "Đưa tiền đây, đó là lệnh của Chủ tịch!"
"Chủ tịch không có quyền phủ quyết khi công ty đã phá sản!" Thành hét lại, mắt đỏ hoe. "Anh có biết 10.000 đồng này quý giá thế nào không? Nó là tiền mồ hôi thật sự của anh đấy! Tôi không thể để anh đốt sạch nó vào cái bình xăng thủng của lão Quàng một cách vô tội vạ được!"
Cuộc tranh cãi bị cắt ngang bởi một tiếng Khục... khục... èn... khô khốc. Chiếc xe bán tải rùng mình một cái, lịm dần rồi im bặt ngay giữa lưng chừng dốc. Lão Quàng giật mình tỉnh giấc, vớ ngay cái cờ-lê theo phản xạ: "Gì thế? Địch bắn à?"
"Hết xăng rồi," Hoàng đập tay vào vô lăng, bất lực.
Không gian bỗng trở nên im lặng đến đáng sợ, chỉ còn tiếng gió rít qua những khe hở của cửa xe. Cả bốn người bước xuống đường. Cái nóng hầm hập của mặt đường nhựa bốc lên như muốn thiêu cháy những đôi giày gãy gót. Thành "Cân Đối" lững thững đi đến bên vệ đường, ngồi thụp xuống bãi cỏ khô, lôi đống tiền ra đếm đi đếm lại như một kẻ tâm thần.
"Tất cả là tại tôi," Thành lẩm bẩm. "Tôi đã quá cân đối... tôi đã tính toán quá kỹ đến mức đánh mất cơ hội. Lẽ ra lúc nãy đi ngang trạm xăng tôi nên đưa tiền cho anh."
Hoàng đi đến bên cạnh Thành, nhìn vị kế toán đang run rẩy. Gã chợt nhận ra Thành không phải đang bủn xỉn. Thành đang sợ. Gã sợ rằng nếu số tiền cuối cùng này mất đi mà họ vẫn không thoát khỏi đây, thì niềm hy vọng mỏng manh về việc làm lại cuộc đời cũng sẽ tan biến.
"Thành," Hoàng ngồi xuống cạnh gã, giọng dịu lại. "Anh nhớ ngày đầu tôi gặp anh không? Anh bị đuổi việc vì báo cáo vụ sếp biển thủ tiền đi nuôi 'em nuôi'. Lúc đó anh có tính toán thiệt hơn không?"
Thành ngước lên, lắc đầu: "Không. Lúc đó tôi chỉ nghĩ... sai là sai, đúng là đúng."
"Vậy bây giờ cũng thế," Hoàng vỗ vai Thành. "Đúng là chúng ta đang ở trong một tình thế tệ hại. Nhưng bài toán của anh thiếu một biến số: Đó là sự liều mạng của những kẻ không còn gì để mất. Đưa tiền cho Lão Quàng đi, lão ấy có cách."
Lão Quàng nãy giờ vẫn im lặng nhìn vào bình xăng, bỗng lên tiếng: "Đưa 500.000 thôi. Giữ lại chỗ còn lại."
"Làm gì có trạm xăng nào ở đây mà mua hả lão?" Mỹ Linh mếu máo.
Lão Quàng không trả lời, lão lôi từ trong thùng xe ra một cái can nhựa cũ và một trong những chiếc loa tay chỉ phát tiếng Tèn ten ten. Lão lộc cộc đi ngược lại phía chân dốc, nơi có một đoàn xe tải chở gỗ đang dừng lại nghỉ ngơi.
Mười lăm phút sau, tiếng loa Tèn ten ten vang vọng khắp thung lũng. Phan Hoàng và Thành chạy ra xem thì thấy một cảnh tượng không tưởng: Lão Quàng đang đứng giữa đám tài xế xe tải, tay cầm cái loa phát nhạc hiệu, tay kia đang... diễn trò. Lão dùng kỹ năng thợ máy của mình, chỉ cho một gã tài xế cách chỉnh lại bộ chế hòa khí của chiếc xe tải đang hỏng, đổi lại là một can xăng đầy.
Thành "Cân Đối" đứng hình. Gã nhìn xấp tiền vẫn còn gần như nguyên vẹn trong tay mình, rồi nhìn can xăng "miễn phí" mà Lão Quàng vừa đổi được bằng kỹ năng thật sự.
"Thấy chưa Thành?" Hoàng mỉm cười, một nụ cười không còn sự kiêu ngạo mà đầy sự thấu hiểu. "Bài toán của anh chỉ đúng trên sổ sách. Còn ở ngoài đời, giá trị thặng dư đôi khi không nằm ở tiền mặt, mà nằm ở chỗ chúng ta có dám dùng những gì mình có để đổi lấy thứ mình cần hay không."
Thành lẳng lặng cất tiền vào túi, gã rút cây bút bi ra, gạch chéo dòng chữ "Ăn hay là Chết" trong cuốn sổ nát. Gã viết đè lên đó bằng một dòng chữ nắn nót: "Giá trị của sự thấu cảm: Vô giá."
Bình xăng được nạp đầy bằng sự tử tế của những người lao động xa lạ. Chiếc xe bán tải nổ máy trở lại, âm thanh giòn giã hơn hẳn. Họ tiếp tục hành trình lên cao nguyên, cái bụng vẫn đói, nhưng lòng Thành bỗng nhẹ tênh. Gã nhận ra, trong cái thế giới của "Biệt đội dọn rác" này, 10.000 đồng có thể mua được bánh mì, nhưng sự tin tưởng lẫn nhau mới là thứ đưa họ đi xa hơn.
"Hoàng này," Thành nói khi xe bắt đầu lăn bánh. "Lát nữa gặp quán cơm nào rẻ nhất, tôi sẽ ký duyệt chi 200.000 đồng. Chúng ta sẽ ăn... vì chúng ta xứng đáng."
Phan Hoàng gật đầu, gã nhìn về phía đỉnh đèo mờ sương, nơi thực tại đang chờ đợi họ với những thử thách mới, nhưng có lẽ, cú tát lần này sẽ không còn đau như trước nữa.