Trong một tiết học nọ, cô giáo yêu cầu cả lớp viết một bài văn về chủ đề: "Em muốn làm nghề gì khi lớn lên?". Trong khi cả lớp xôn xao với những ước mơ lộng lẫy như bác sĩ để cứu người, phi công để lái máy bay, hay cô giáo để được dùng phấn trắng viết lên bảng đen, thì tôi ngồi cắn bút, nhìn ra ngoài cửa sổ nơi những đám mây trắng muốt đang trôi lững lờ trên bầu trời mùa thu.
Thằng Tèo viết rất nhanh. Nó muốn làm thợ sửa xe vì "bố tớ bảo nghề này không bao giờ sợ chết đói, lúc nào cũng có xe hỏng để sửa". Con Tí "Điệu" thì muốn làm hoa hậu, mặc dù lúc đó nó vừa bị rụng một cái răng cửa và đang mang một đôi dép nhựa rách quai.
Đến lượt tôi, tôi nắn nót viết vào trang vở: "Lớn lên, em muốn làm một đám mây".
Khi cô giáo gọi tôi lên đọc bài văn trước lớp, cả phòng học im phăng phắc, rồi bỗng chốc bùng nổ trong những tiếng cười khúc khích.
"Binh này, làm mây thì làm sao mà kiếm được tiền?" Cô giáo hỏi, đôi mắt cô lấp lánh sự buồn cười xen lẫn ngạc nhiên.
"Thưa cô, mây không cần tiền ạ. Mây chỉ cần gió thôi. Làm mây để được đi khắp nơi mà không cần mua vé tàu hỏa. Em có thể bay qua nhà bà nội ở quê, rồi bay ra biển xem cá voi phun nước, tối đến em lại bay về đậu trên mái nhà mình để ngủ."
Cô giáo im lặng một lát. Cô không mắng tôi như mẹ vẫn thường mắng khi tôi nói những điều "trên trời dưới đất". Cô nhẹ nhàng bảo: "Ước mơ của Binh rất đẹp, nhưng làm mây thì khó lắm, vì mây không có hình dáng cố định, và mây cũng dễ tan biến khi mưa xuống".
Tôi về chỗ, lòng vẫn kiên định với "nghề nghiệp" của mình. Tôi đem chuyện này kể cho ông nội nghe. Ông đang ngồi đan rổ dưới gốc cây dâu tằm.
"Ông ơi, cô giáo bảo làm mây dễ tan biến lắm. Thế làm mây có khổ không ông?"
Ông nội dừng tay, nhìn lên bầu trời rộng lớn. "Con ạ, mây tan biến không có nghĩa là nó biến mất. Nó chỉ chuyển hóa thành mưa để tưới mát cho cây cối, rồi lại bốc hơi để trở về làm mây. Đó là một nghề nghiệp bận rộn và có ích nhất thế gian này đấy chứ."
Lời của ông làm tôi thấy an tâm lạ kỳ. Hóa ra, làm mây cũng là một cách để cống hiến. Người lớn luôn bắt chúng tôi phải chọn những nghề nghiệp có thể "cân, đong, đo, đếm" được. Họ muốn chúng tôi trở thành những bánh răng trong một cỗ máy khổng lồ, nơi mỗi ngày đều lặp lại những công việc giống nhau để đổi lấy những con số trong sổ tiết kiệm. Họ sợ sự tan biến, họ sợ sự không ổn định, họ sợ việc không có hình dáng cố định.
Nhưng trẻ con chúng tôi thì khác. Chúng tôi thích sự biến hóa. Hôm nay tôi có thể là một siêu nhân cứu thế giới, ngày mai tôi có thể là một con kiến chăm chỉ tha mồi, và ngày kia tôi muốn làm một đám mây tự do. Chúng tôi không sợ tan biến, vì chúng tôi biết rằng thế giới này đủ rộng lớn để chứa đựng mọi sự chuyển hóa của tâm hồn.
"Tèo này, nếu tao làm mây, tao sẽ thổi gió mát cho mày lúc mày đang sửa xe nhé." Tôi nói với thằng bạn thân khi hai đứa đang nằm ngửa trên mái tôn, nhìn lên trời xanh.
"Ừ, thế thì tốt. Nhưng mày nhớ đừng có mưa lúc tao đang tháo lốp xe đấy, hỏng hết đồ nghề của tao." Tèo đáp, giọng nó nghiêm túc như thể nó đã là một thợ sửa xe thực thụ.
Thời gian trôi qua, những bài văn "Nghề nghiệp tương lai" của chúng tôi dần bị bụi thời gian che phủ. Thằng Tèo cuối cùng không làm thợ sửa xe, nó trở thành một kế toán viên suốt ngày ngồi trong phòng máy lạnh với những con số khô khốc. Con Tí "Điệu" không làm hoa hậu, nó trở thành một bà nội trợ bận rộn với bỉm sữa và những bữa cơm gia đình. Còn tôi? Tôi cũng không thực sự trở thành một đám mây theo nghĩa đen. Tôi mang bộ vest cứng nhắc, xách cặp táp đi làm đúng giờ, và luôn lo lắng về việc lỡ chuyến xe bus vào mỗi buổi sáng.
Nhưng đôi khi, giữa những giờ làm việc căng thẳng, tôi lại bắt gặp mình đang nhìn đăm đăm ra ngoài cửa sổ văn phòng. Ở đó, một đám mây trắng đang thong dong bay qua những tòa nhà cao tầng, chẳng bận tâm đến những deadline hay những cuộc họp kéo dài vô tận.
Lúc đó, tôi nhận ra rằng cái ước mơ "làm mây" ngày nhỏ vẫn còn sống trong tôi. Nó không phải là một nghề nghiệp để kiếm sống, mà là một thái độ sống. Đó là khả năng giữ cho tâm hồn mình luôn nhẹ tênh trước những áp lực, là khả năng được "đi khắp nơi" thông qua những trang sách, và là sự can đảm để tan biến cái "tôi" cũ kỹ, để trở thành một phiên bản mới tốt đẹp hơn, giống như cách mây hóa thành mưa để nuôi dưỡng sự sống.
Hóa ra, bài văn điểm 9 năm ấy của cô giáo dành cho tôi không phải vì tính thực tế, mà vì cô muốn giữ lại cho tôi một lối thoát. Một lối thoát để khi trở thành người lớn, tôi vẫn biết cách ngước lên bầu trời và mỉm cười, nhắc nhở bản thân rằng: Đừng bao giờ để đôi chân bước đi trên đất quá nặng nề đến mức quên mất mình từng có một đôi cánh của trí tưởng tượng.
Hôm nay, tôi xin được "nghỉ việc" làm người lớn trong chốc lát, để được làm một đám mây bay về phía tuổi thơ, nơi có ông nội đang đan rổ và có thằng Tèo đang đợi tôi chia nhau một quả ổi xanh giữa trưa hè đầy nắng.