Bản báo cáo pháp y nằm trơ trọi trên mặt bàn kính tại văn phòng đội điều tra, bên cạnh là cốc cà phê đen đã nguội ngắt. Thanh nhìn chằm chằm vào dòng chữ được tô đậm: "Thời gian tử vong ước tính: Từ 19 giờ đến 21 giờ ngày mười tháng ba."
Đó là một hằng số khoa học. Nhiệt độ cơ thể, độ co cứng cơ, tình trạng phân hủy của thức ăn trong dạ dày – tất cả những chỉ số sinh học lạnh lùng đó đều đồng thanh khẳng định nạn nhân đã tắt thở vào khung giờ đó. Không sớm hơn, không muộn hơn.
Và ở phía bên kia của cán cân, là hai tấm vé xem phim nhàu nhĩ cùng đoạn băng ghi hình mờ nhạt từ camera rạp chiếu phim.
Nguyệt Cầm và con gái đã bước vào rạp lúc 19 giờ 15 phút. Họ rời rạp lúc 21 giờ 05 phút.
Khoảng cách từ rạp chiếu phim đến bãi bồi ven sông – nơi tìm thấy xác – là 25 km. Với điều kiện giao thông buổi tối và trời mưa tầm tã hôm đó, việc di chuyển phải mất ít nhất 45 đến 60 phút bằng ô tô.
Thanh xoa thái dương, cảm thấy cơn đau đầu âm ỉ đang quay trở lại.
Nếu Nguyệt Cầm là hung thủ, cô ta phải có thuật phân thân. Cô ta không thể vừa ngồi cười khóc với bộ phim hoạt hình trong rạp, vừa cầm dây thừng siết cổ chồng cũ ở một bãi sông hoang vắng cách đó hàng chục cây số được.
"Ngoại phạm hoàn hảo," Thanh lầm bầm. "Quá hoàn hảo."
"Anh Thanh," cậu cảnh sát trẻ bước vào, vẻ mặt chán nản. "Chúng tôi đã rà soát lại toàn bộ camera xung quanh rạp chiếu phim. Không có dấu hiệu nào cho thấy Nguyệt Cầm lẻn ra ngoài trong giờ chiếu. Cửa thoát hiểm có cảm biến, không ai chạm vào. Nhân viên bán bắp nước cũng nhớ mặt cô ấy vì con gái cô ấy làm đổ bắp rang ra quầy."
"Làm đổ bắp rang?" Thanh ngẩng phắt lên.
"Vâng. Cô nhân viên nói bé gái làm đổ bắp, người mẹ đã xin lỗi rối rít và mua thêm một hộp khác. Sự việc gây chú ý nên cô ấy nhớ rất rõ. Thời gian là 19 giờ 20 phút, ngay trước khi phim bắt đầu."
Thanh ngả người ra sau ghế, nhắm mắt lại. Một chi tiết nhỏ nhặt, đời thường, nhưng lại là một chiếc đinh tán đóng chặt thêm vào tấm khiên ngoại phạm của Cầm.
Làm đổ bắp rang. Gây chú ý. Để nhân viên ghi nhớ.
Là vô tình? Hay là một dòng lệnh được lập trình sẵn trong kịch bản?
Nếu là người thường, Thanh sẽ tin đó là tai nạn. Nhưng nếu đứng sau Cầm là Vũ Ngọc Hải – con quái vật Toán học mà Bảo Nam đã cảnh báo – thì ngay cả việc làm đổ một hộp bắp rang cũng có thể là một biến số đã được tính toán xác suất.
"Triệu tập Nguyệt Cầm lên đây," Thanh mở mắt, ánh nhìn sắc lẹm. "Tôi muốn nói chuyện với cô ta. Không phải với tư cách nhân chứng nữa. Tôi sẽ dùng 'phép thử' của riêng mình."
Phòng thẩm vấn rộng chừng mười mét vuông, bốn bức tường cách âm sơn màu xám tro, tạo cảm giác ngột ngạt, tù túng. Nguyệt Cầm ngồi trên chiếc ghế sắt lạnh lẽo, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên mặt bàn.
Cô đã chuẩn bị cho khoảnh khắc này. Ngọc Hải đã dặn cô: "Họ sẽ hỏi đi hỏi lại những chi tiết vụn vặt nhất. Đừng cố gắng nhớ kịch bản. Hãy nhớ trải nghiệm thực tế. Vì tối hôm đó, em thực sự đã đi xem phim. Em không nói dối. Em chỉ đang kể lại sự thật của ngày hôm đó."
Cánh cửa mở ra. Thanh bước vào, không mang theo sổ sách ghi chép. Anh kéo ghế ngồi đối diện cô, khoảng cách giữa hai người chỉ chừng một cánh tay.
"Chào chị Cầm," Thanh nói, giọng nhẹ nhàng nhưng chứa đầy áp lực. "Chị có nhớ tôi chứ?"
"Vâng... chào cán bộ," Cầm lí nhí.
"Chúng tôi đã kiểm tra bằng chứng ngoại phạm của chị. Rất vững chắc," Thanh gật gù, quan sát từng cử động nhỏ trên cơ mặt cô. "Nhưng có một điều tôi thắc mắc. Bộ phim hoạt hình đó... 'Bí mật của những vì sao'... chị thấy thế nào?"
Cầm ngước lên, hơi ngạc nhiên. Cô tưởng anh sẽ hỏi về chồng cô, về những trận đòn, về thù hận. Nhưng anh lại hỏi về bộ phim.
"Nó... nó hay ạ. Cảm động lắm," Cầm đáp.
"Đoạn kết thế nào?" Thanh hỏi nhanh, như một cú tát bất ngờ. "Nhân vật chính, cậu bé robot ấy, cậu ta có tìm được trái tim của mình không?"
Đây là cái bẫy. Nếu Cầm chỉ mua vé rồi lẻn ra ngoài (như giả thuyết ban đầu của Thanh), cô sẽ không biết chi tiết phim. Hoặc cô sẽ trả lời chung chung.
Nhưng Cầm nhớ rõ. Vì tối hôm đó, cô đã ngồi trong rạp, khóc không phải vì bộ phim, mà vì sự đồng cảm với nhân vật robot cô độc – kẻ cũng đang tìm kiếm một trái tim, giống như Ngọc Hải.
"Có... cậu ấy tìm được," Cầm nói, giọng run run, ánh mắt ánh lên vẻ xúc động thật sự. "Nhưng không phải trái tim bằng máy. Cậu ấy nhận ra trái tim nằm ở ký ức. Cậu ấy đã hy sinh thân mình để cứu cô bạn gái loài người... Cảnh cuối cùng, cậu ấy tan biến thành những hạt bụi sao..."
Thanh im lặng. Anh nhìn sâu vào mắt cô. Không có sự lúng túng. Không có sự đảo mắt tìm kiếm câu trả lời. Cảm xúc của cô là thật. Cô thực sự đã xem bộ phim đó, đến tận những phút cuối cùng.
Thanh cảm thấy như mình vừa đấm mạnh vào một bức tường bông. Mọi lực tấn công đều bị hấp thụ và triệt tiêu.
"Chị nhớ rất kỹ," Thanh nói, giọng trầm xuống. "Vậy chị có nhớ lúc chị làm đổ bắp rang không?"
"Có ạ," Cầm gật đầu. "Lan Ngọc hậu đậu quá... Tôi đã rất ngại với cô nhân viên."
Thanh thở dài. Mọi thứ đều khớp. Logic bảo anh rằng cô vô tội. Cô ở trong rạp phim vào đúng thời điểm chồng cô bị giết (theo pháp y). Vậy thì cô không thể giết người.
Trừ khi...
Trừ khi cái "thời điểm" đó là sai.
Nhưng làm sao sai được? Cái xác nằm sờ sờ ra đó. Khoa học không biết nói dối.
"Cảm ơn chị," Thanh đứng dậy, che giấu sự thất vọng. "Chị có thể về."
Cầm đứng lên, đôi chân cô hơi run. Cô cúi đầu chào Thanh rồi bước nhanh ra cửa. Khi cánh cửa phòng thẩm vấn khép lại sau lưng, cô dựa lưng vào tường hành lang, thở hốc. Cô đã vượt qua. Logic của Hải đã bảo vệ cô.
Thanh quay trở lại văn phòng, tâm trạng rối bời. Anh gọi điện cho Bảo Nam.
"Tôi thua hiệp này rồi," Thanh nói thẳng, không vòng vo. "Cô ta thực sự đã xem phim. Cô ta có mặt ở rạp. Nhân chứng, vật chứng, và cả trắc nghiệm tâm lý đều xác nhận điều đó."
"Tôi đã bảo rồi mà," giọng Nam vang lên từ đầu dây bên kia, có chút thích thú. "Cậu đang cố giải một bài toán bằng những tiên đề sai lầm."
"Tiên đề sai lầm? Ý cậu là gì?"
"Thanh này," Nam nói chậm rãi, tiếng lật sách sột soạt làm nền. "Trong Toán học, khi cậu chứng minh một mệnh đề và đi vào ngõ cụt, điều đó có nghĩa là giả thuyết ban đầu của cậu có vấn đề. Cậu đang tin tưởng tuyệt đối vào hai điều: Một là cái xác đó là Lê Sơn Tùng. Hai là Lê Sơn Tùng chết vào tối ngày mười tháng ba."
"Pháp y đã khẳng định..."
"Pháp y chỉ khẳng định cái xác đó chết vào ngày mười. Và giấy tờ tùy thân khẳng định cái xác đó là Tùng. Nhưng nếu..." Nam bỏ lửng câu nói, để khoảng không im lặng kéo dài đầy ám ảnh.
"...Nếu có một sự đánh tráo?" Thanh tiếp lời, một luồng điện chạy dọc sống lưng. "Cậu đang nói đến việc tráo xác?"
"Đó là cách duy nhất để giải bài toán này, Thanh ạ. Một sự thay thế biến số. Nếu cái xác không phải là Tùng, nhưng lại mang mọi đặc điểm của Tùng để đánh lừa pháp y... thì Tùng thật sự chết khi nào?"
"Ngày chín," Thanh thốt lên. "Chiếc xe đạp bị mất cắp ngày chín!"
"Bingo!" Nam bật cười. "Hải không tạo ra bằng chứng ngoại phạm cho ngày vụ án xảy ra. Cậu ta tạo ra vụ án vào ngày cô ấy có bằng chứng ngoại phạm. Cậu ta đã bẻ cong thời gian, không phải bằng vật lý, mà bằng sự lừa dối nhận thức."
Thanh buông thõng tay cầm điện thoại. Anh nhìn lên tấm bảng trắng. Mọi thứ bắt đầu xoay chuyển.
Nếu cái xác không phải là Tùng... thì nó là ai? Ai đã chết thay cho Tùng vào đêm ngày mười để Cầm có thể đường hoàng ngồi xem phim?
Một sự ớn lạnh len lỏi vào tận xương tủy Thanh. Để che giấu một vụ giết người (Tùng chết ngày 9), Ngọc Hải đã thực hiện một vụ giết người khác (Người X chết ngày 10).
"Hắn ta..." Thanh nghiến răng. "Hắn ta không phải là con người. Hắn là ác quỷ."
"Không, Thanh ạ," Nam chỉnh lại, giọng nghiêm nghị. "Hắn là một kẻ si tình cực đoan. Hắn sẵn sàng nhuộm đen đôi tay mình để giữ cho đôi tay người phụ nữ kia được sạch sẽ. Đó là sự hy sinh tàn khốc nhất mà tôi từng thấy."
Cùng lúc đó, tại một quán cà phê vỉa hè đối diện trụ sở công an.
Ngọc Hải ngồi ở một góc khuất, tay cầm tờ báo che nửa mặt, nhưng đôi mắt sau cặp kính vẫn quan sát cổng ra vào. Anh thấy Nguyệt Cầm bước ra, dáng điệu mệt mỏi nhưng an toàn. Cô bắt một chiếc xe ôm để trở về.
Hải mỉm cười nhẹ. Một nụ cười hiếm hoi và thoáng qua.
Thuật toán của anh đã vận hành trơn tru. Không có lỗi (bug).
Anh nhớ lại đêm ngày mười tháng ba. Đêm anh siết cổ người đàn ông vô gia cư trong nhà kho. Cảm giác sợi dây thừng thít chặt vào da thịt, sự vùng vẫy yếu ớt của một sinh mạng bị coi là "thừa thãi". Anh không thấy tội lỗi. Anh chỉ thấy đó là một phép trừ cần thiết.
-1 Biến số rác = +1 Sự tự do cho Cầm.
Hải gập tờ báo lại, đứng dậy. Anh hòa vào dòng người đông đúc của thành phố. Không ai chú ý đến anh. Một người đàn ông gầy gò, trông có vẻ tri thức, vô hại. Nhưng bên trong cái vỏ bọc vô hại đó là một bộ óc đang điều khiển cả một vở kịch lớn, nơi cảnh sát, pháp y và cả xã hội đều là những khán giả bị đánh lừa.
Nhưng Hải biết, trò chơi chưa kết thúc. Bảo Nam đã tham gia. Và Thanh đã bắt đầu nghi ngờ về thời gian.
"Đến đây đi," Hải thì thầm trong tiếng còi xe inh ỏi. "Hãy chứng minh tôi sai đi. Nhưng các người sẽ không bao giờ tìm thấy xác của Sơn Tùng thật. Vì tôi đã chia nhỏ nó thành ngàn mảnh và gửi nó về với hư vô rồi."
Cuộc chiến bây giờ không còn là về bằng chứng ngoại phạm nữa. Nó là cuộc đua tìm kiếm danh tính của "Cái xác thứ hai".
Nếu Thanh tìm ra người vô gia cư đó là ai, thuật toán của Hải sẽ sụp đổ.
Nhưng Hải tự tin. Ai sẽ đi tìm một kẻ không nhà, không tên, không người thân? Xã hội này vốn dĩ đã lãng quên họ ngay cả khi họ còn sống.
Đó chính là điểm mù tàn nhẫn nhất mà Hải khai thác: Sự vô cảm của con người.