Phòng giám sát an ninh của rạp chiếu phim chìm trong ánh sáng xanh nhợt nhạt phát ra từ hàng chục màn hình LCD. Tiếng quạt tản nhiệt của hệ thống máy chủ kêu vo ve đều đều, tạo nên một thứ âm thanh nền đơn điệu, gây buồn ngủ.
Thanh đứng khoanh tay, đôi mắt nheo lại, dán chặt vào màn hình số 4. Bên cạnh anh, người quản lý rạp đang thao tác chuột với vẻ mặt căng thẳng.
"Đây rồi," người quản lý nói, chỉ tay vào màn hình. "Camera sảnh chính. Thời gian: 19 giờ 10 phút ngày mười tháng ba."
Trên màn hình, dòng người qua lại tấp nập. Nhưng Thanh nhanh chóng nhận ra hai dáng người quen thuộc. Một phụ nữ mặc váy hoa nhí, dắt tay một bé gái tóc tết hai bím. Nguyệt Cầm và Lan Ngọc.
Họ dừng lại ở quầy vé. Cầm nói gì đó với nhân viên, mỉm cười, rồi nhận lấy vé. Sau đó họ sang quầy bắp nước. Lan Ngọc chỉ trỏ vào tủ kính, vẻ háo hức của một đứa trẻ được đi chơi thể hiện rõ mồn một qua từng cử chỉ nhảy chân sáo. Cầm mua một hộp bắp lớn. Cô cúi xuống lau miệng cho con, ánh mắt dịu dàng.
"Chuyển sang camera cửa phòng chiếu," Thanh ra lệnh ngắn gọn.
Hình ảnh thay đổi. 19 giờ 18 phút. Hai mẹ con đưa vé cho nhân viên soát vé và bước vào hành lang tối dẫn đến phòng chiếu phim hoạt hình.
"Tua nhanh đến lúc hết phim," Thanh nói tiếp.
21 giờ 05 phút. Cánh cửa phòng chiếu mở ra. Dòng người ùa ra. Cầm và Lan Ngọc xuất hiện trở lại. Trông họ vẫn bình thường, dù khuôn mặt Cầm có vẻ hơi mệt mỏi, nhưng điều đó dễ hiểu với một người mẹ đơn thân sau một ngày làm việc vất vả.
"Họ có thực sự xem phim không? Hay vào đó rồi lẻn ra cửa thoát hiểm?" Thanh hỏi, giọng đầy nghi hoặc.
"Không thể nào," người quản lý lắc đầu quả quyết. "Cửa thoát hiểm của rạp có gắn chốt báo động. Nếu mở ra trong giờ chiếu, chuông sẽ kêu inh ỏi. Hơn nữa, camera hành lang thoát hiểm không ghi nhận ai đi ra vào giờ đó cả."
Thanh im lặng. Anh bảo người quản lý tua lại đoạn Cầm mua vé. Anh tua đi tua lại khoảnh khắc đó đến mười lần.
"Sếp thấy gì lạ không?" Cậu cảnh sát trẻ đi cùng sốt ruột hỏi.
"Không," Thanh thở hắt ra, quay người bước ra khỏi phòng. "Chính vì không thấy gì lạ, nên nó mới lạ."
Ngồi trong xe ô tô trên đường trở về trụ sở, Thanh mân mê đồng xu bạc trong tay, trán nhăn lại thành những nếp gấp sâu hoắm.
Mọi thứ khớp nhau đến mức hoàn hảo.
Thời gian tử vong của cái xác (được cho là Sơn Tùng) là từ 18 giờ đến 22 giờ ngày mười tháng ba. Thời gian đó, Nguyệt Cầm đang ở rạp chiếu phim, dưới sự giám sát của hàng chục camera và nhân chứng. Từ rạp phim đến hiện trường vứt xác mất 45 phút lái xe. Cô ấy không có xe ô tô, chỉ có chiếc xe máy cũ. Không thể nào cô ấy vừa xem phim, vừa chạy ra ngoại ô giết người, đốt xác rồi quay về ngủ ngon lành được.
"Bằng chứng ngoại phạm thép," cậu cảnh sát trẻ cầm lái nhận xét. "Có lẽ chúng ta đã sai hướng. Có thể là giang hồ thanh toán thật. Cô vợ chỉ là trùng hợp thôi."
"Cậu có tin vào sự trùng hợp không?" Thanh hỏi, mắt nhìn xa xăm ra ngoài cửa kính xe.
"Đôi khi..."
"Tôi thì không. Trong nghề này, sự trùng hợp là kẻ thù của sự thật," Thanh nói, giọng đanh lại. "Cậu có để ý tấm vé xem phim không? Nó được kẹp trong cuốn truyện tranh. Nó quá mới. Nó quá... sẵn sàng. Giống như cô ấy biết chúng ta sẽ đến và chuẩn bị sẵn câu trả lời."
"Nhưng camera không biết nói dối, sếp ạ."
"Đúng, camera không nói dối. Nhưng con người có thể điều khiển được những gì camera nhìn thấy," Thanh lầm bầm.
Đột nhiên, hình ảnh người đàn ông ở căn hộ số 4 hiện lên trong đầu Thanh. Cái dáng vẻ gầy gò, đôi mắt lạnh lẽo sau cặp kính cận, và câu nói rợn người: "Nếu hắn chết, thì khu này sẽ yên tĩnh hơn để tôi làm việc."
"Cậu đã điều tra về gã hàng xóm chưa?" Thanh hỏi đột ngột.
"À, cái anh chàng đeo kính hôm qua ấy ạ? Em đã cho người check sơ bộ. Tên là Vũ Ngọc Hải. 35 tuổi. Độc thân."
"Làm nghề gì?"
"Giáo viên cấp 3. Dạy Toán. À không, đã từng dạy. Anh ta nghỉ dạy cách đây 3 năm rồi. Giờ làm lập trình viên tự do hay gì đó đại loại thế. Sống khép kín, không tiền án tiền sự. Lý lịch sạch như tờ giấy trắng."
"Giáo viên Toán..." Thanh lặp lại, ngón tay cái miết mạnh lên mặt đồng xu. "Một giáo viên Toán bỏ nghề, sống ẩn dật cạnh một người phụ nữ đơn thân. Và khi vụ án xảy ra, hắn ta bình thản đến mức vô cảm."
"Sếp nghi ngờ anh ta là đồng phạm? Hay là nhân tình?"
"Tôi không biết. Nhưng tôi ngửi thấy mùi của sự tính toán. Vụ án này... cái xác bị hủy hoại, bằng chứng ngoại phạm hoàn hảo, mọi thứ đều được sắp xếp theo một trật tự logic đáng sợ. Nó không giống hành động bộc phát của một người đàn bà bị bạo hành. Nó giống một bài toán đã được giải sẵn đáp án."
Thanh im lặng một lúc, rồi ra lệnh: "Đưa tôi đến trường Đại học Tổng hợp."
"Đến đó làm gì ạ?"
"Tôi cần gặp một người. Một người có thể hiểu được suy nghĩ của những kẻ cuồng tín với những con số."
Trường Đại học Tổng hợp nằm yên bình dưới những tán cây cổ thụ rợp bóng mát. Dãy giảng đường kiến trúc Pháp cổ kính vang vọng tiếng giảng bài đều đều qua micro.
Thanh đi dọc theo hành lang của Khoa Vật lý. Anh dừng lại trước cửa phòng thí nghiệm số 13. Bên trong, một người đàn ông trạc tuổi anh, nhưng trông phong độ và trẻ trung hơn nhiều, đang đứng trước tấm bảng đen chi chít những công thức vật lý lượng tử.
Người đàn ông đó mặc áo sơ mi trắng phẳng phiu, tay áo xắn cao, để lộ chiếc đồng hồ dây da đắt tiền. Mái tóc chải chuốt gọn gàng, khuôn mặt toát lên vẻ thông minh sắc sảo và một chút ngạo nghễ của người biết mình tài giỏi.
Đó là Bảo Nam Phó giáo sư Vật lý, một thiên tài được giới khoa học trọng vọng, và cũng là bạn học cũ thời đại học của Thanh (dù Thanh học Cảnh sát, Nam học Tự nhiên, nhưng họ quen nhau qua câu lạc bộ cờ vây).
"Ái chà, cơn gió độc nào đưa vị thám tử lừng danh đến cái ổ mọt sách này thế?" Nam quay lại, mỉm cười khi thấy Thanh đứng ở cửa. Nụ cười của anh ta sáng lóa, đầy tự tin.
"Cơn gió mang tên 'Bế tắc'," Thanh bước vào, ngồi xuống chiếc ghế dựa dành cho sinh viên. "Lâu không gặp, cậu vẫn thích hành hạ sinh viên bằng mấy cái mớ bòng bong trên bảng kia à?"
"Đây là nghệ thuật của vũ trụ, ông bạn già ạ. Cảnh sát các cậu chỉ nhìn thấy tội phạm, còn chúng tôi nhìn thấy quy luật," Nam lau phấn trên tay, đi tới rót hai cốc cà phê hòa tan. "Sao nào? Vụ án cái xác không đầu ở bờ sông à?"
"Không đầu đâu mà không đầu. Nát mặt thôi," Thanh chỉnh lại, đón lấy cốc cà phê nóng hổi. "Cậu cập nhật tin tức nhanh đấy."
"Cả thành phố đang bàn tán mà. Sao? Gặp khó khăn à?"
"Ừ. Một bài toán khó," Thanh nhấp một ngụm cà phê, vị đắng chát lan tỏa nơi đầu lưỡi. "Tôi gặp một nghi phạm. Mọi trực giác của tôi đều gào lên là cô ta dính líu. Nhưng logic và bằng chứng thì lại bảo vệ cô ta tuyệt đối. Cô ta có bằng chứng ngoại phạm không thể phá vỡ."
"Không có bằng chứng nào là không thể phá vỡ," Nam cười nhạt, ngồi xuống mép bàn làm việc. "Chỉ có những quan sát viên chưa đủ tinh tường thôi. Trong vật lý, người quan sát quyết định trạng thái của vật chất. Trong điều tra cũng vậy."
"Vấn đề là ở chỗ..." Thanh ngập ngừng, rồi quyết định nói ra điều đang ám ảnh mình. "Cạnh nhà cô ta có một gã hàng xóm. Tên là Vũ Ngọc Hải. Dạy Toán cấp 3, đã bỏ nghề."
Nụ cười trên môi Bảo Nam chợt tắt ngấm. Chiếc cốc cà phê trên tay anh ta khựng lại giữa không trung.
"Cậu vừa nói tên ai?" Nam hỏi lại, giọng trầm xuống hẳn.
"Vũ Ngọc Hải. Tại sao? Cậu biết hắn à?"
Nam đặt cốc cà phê xuống bàn. Anh ta đứng dậy, đi về phía cửa sổ, nhìn ra sân trường ngập nắng. Vẻ cợt nhả ban đầu biến mất hoàn toàn, thay vào đó là một sự trầm tư hiếm thấy.
"Biết. Sao lại không biết," Nam nói, giọng xa xăm. "Nếu tôi là thiên tài Vật lý như người ta vẫn tâng bốc, thì Hải là một con quái vật của Toán học. Chúng tôi học cùng khóa. Cậu ta là người duy nhất khiến tôi cảm thấy mình chỉ là một đứa trẻ đang tập đếm."
Thanh ngạc nhiên tột độ. Anh chưa bao giờ thấy Nam thừa nhận ai giỏi hơn mình.
"Giỏi đến thế sao? Vậy tại sao hắn lại đi dạy cấp 3 rồi bỏ nghề sống ẩn dật?"
"Đó là bi kịch của những bộ óc vĩ đại," Nam quay lại, ánh mắt sắc lẹm. "Hải không quan tâm đến danh vọng, tiền bạc hay địa vị. Cậu ta chỉ quan tâm đến vẻ đẹp của các định lý. Với Hải, giải một bài toán khó quan trọng hơn là ăn hay thở. Cậu ta sống trong một thế giới của logic thuần túy, nơi cảm xúc là thứ tạp chất cần loại bỏ."
Nam bước tới gần Thanh, nhìn thẳng vào mắt người bạn thám tử.
"Thanh này, nếu thực sự Vũ Ngọc Hải dính líu đến vụ án này... nếu cậu ta là người đứng sau thiết kế cái 'bằng chứng ngoại phạm' mà cậu đang đau đầu ấy..."
"Thì sao?" Thanh hỏi, cảm thấy sống lưng lạnh toát.
"Thì cậu đang đối đầu với một đối thủ đáng sợ nhất trong sự nghiệp của mình đấy," Nam nói chậm rãi từng từ. "Hải sẽ không tạo ra một kế hoạch có lỗ hổng đâu. Cậu ta sẽ tạo ra một mê cung. Và khi cậu nghĩ mình đã tìm ra lối ra, đó thực chất là lúc cậu đã bị nhốt chặt vào cái lồng mà cậu ta dựng sẵn."
Thanh im lặng. Anh nhớ lại ánh mắt lạnh lùng của Hải ở hành lang. Hắn coi cái chết của người khác là 'tin tốt' vì sự yên tĩnh.
"Cậu có muốn gặp hắn không?" Thanh hỏi. "Gặp lại cố nhân?"
Bảo Nam mỉm cười, nhưng nụ cười lần này mang sắc thái của sự thách thức.
"Tại sao không? Lâu lắm rồi tôi chưa tìm được bài toán nào xứng tầm để giải. Nếu Hải đã bước ra khỏi thế giới Toán học để chơi trò trinh thám với cậu... thì tôi cũng nên tham gia một chút. Xem xem sau bao nhiêu năm, bộ não của cậu ta đã rỉ sét hay còn sắc bén hơn dao."
Thanh đứng dậy, gật đầu.
"Được. Ngày mai tôi sẽ quay lại khu tập thể đó. Cậu đi cùng tôi. Hãy dùng con mắt Vật lý của cậu để xem hắn đang giấu cái gì sau vẻ mặt tượng sáp đó."
Ngoài cửa sổ, gió thổi mạnh làm những tán cây xào xạc. Cuộc đấu trí không còn là song mã nữa. Nó đã trở thành thế chân vạc. Một bên là tình yêu mù quáng được bảo vệ bởi logic sắt đá. Một bên là công lý được dẫn dắt bởi trực giác. Và người thứ ba – Bảo Nam – bước vào cuộc chơi với tâm thế của kẻ muốn giải mã một bài toán hóc búa nhất đời mình: Bài toán về con người.