Đêm qua, sương rơi dày đến nỗi lối mòn từ đình ra bờ giếng cũng phủ trắng mờ như có ai trải lụa tang. Trăng bị che bởi mây đen, chỉ còn lờ mờ ánh bạc như vết móng tay cào lên trời. Cả Tầm Tang lặng như bị ai bứt hơi thở, chỉ còn tiếng côn trùng rả rích như lời than.
Giếng cổ nằm ở giữa làng, từ bao đời vẫn là nơi người ta lấy nước, rửa thóc, giặt áo. Không ai nhớ giếng có tự bao giờ, chỉ biết đá quanh miệng đã mòn, rêu mọc xanh trơn nhẫy, và nước trong lòng giếng đen ngòm, chẳng khi nào soi thấy đáy. Người già vẫn bảo: “Giếng Tầm không có nước, chỉ có hồn.”
Gần canh ba, lão tiều phu họ Lý dắt con trâu đi ngang qua. Nghe có tiếng “rọt rẹt” như vật gì đang cọ vào dây thừng, ông dừng lại nhìn xuống giếng. Giữa làn sương, ông thoáng thấy một bóng người đứng tựa miệng giếng — tóc dài phủ mặt, áo tang ướt đẫm như vừa vớt lên từ dưới nước.
Lão Lý gọi khẽ:
“Ai đó? Đêm khuya sao còn đứng nơi này?”
Bóng kia không đáp, chỉ hơi nghiêng đầu. Mái tóc ướt dính lòa xòa, rũ xuống mặt, và khi ngẩng lên, gió thổi tung, để lộ một khuôn mặt tím tái, trương phồng, đôi mắt mở trừng trừng như đang nhìn thẳng vào ông.
Lão hoảng hốt ngã nhào xuống đất, bò lùi lại, miệng ú ớ chẳng ra tiếng. Khi ngẩng nhìn lại thì giếng đã trống không, chỉ còn dây gàu đong đưa lắc lư, két két trong gió.
Sáng hôm sau, cả làng đồn ầm: lão Lý về tới nhà thì phát điên, cứ cười khanh khách rồi khóc, mồm nói lảm nhảm:
“Cô Nhụy… cô về rồi… cô còn ướt lắm… gọi ta xuống giếng rửa tay…”
Tin đến tai thầy Đoàn, ông vội sang nhà họ Lý. Lão bị trói chặt trên giường, mắt trợn ngược, cổ tím bầm. Trên bàn, thau nước mưa dùng để lau người cho lão, nước vẫn trong veo — nhưng ở đáy, có một sợi tóc dài màu đen, quấn quanh như rắn con.
Thầy Đoàn rùng mình. Ông lặng lẽ thu sợi tóc vào mảnh giấy dầu, cất vào tay áo. Rồi đêm đó, ông trở lại giếng cổ một mình.
Sương giăng dày đặc. Cây đa bên giếng gió thổi xào xạc, tán lá như nghìn bàn tay vẫy gọi. Khi ông cúi nhìn xuống lòng giếng, ánh đèn dầu soi lấp loáng — chỉ thấy bóng mình méo mó chập chờn. Nhưng giữa khoảnh khắc ấy, từ sâu thẳm giếng, một giọt nước rơi ngược lên, chạm vào má ông lạnh như băng.
Tiếng gì đó vọng lên, khe khẽ, như giọng phụ nữ rì rầm:
“Trâm… trả trâm cho ta…”
Ngọn đèn trong tay ông vụt tắt. Gió bỗng nổi dữ dội, kéo theo tiếng gàu sắt đập vào thành giếng cạch cạch — như tiếng gõ cửa từ địa ngục vọng lên.
Thầy Đoàn lùi lại, tay nắm chặt mảnh trâm gãy trong áo, lòng dấy lên một linh cảm lạnh lẽo:
Cái chết của cô Nhụy… chưa phải là kết thúc.