Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên xuyên qua kẽ hở của gầm cầu thang, Trần Gia Bảo bừng tỉnh với một tinh thần phấn chấn lạ kỳ. Bát cháo lòng của Đào tối qua không chỉ làm ấm bụng mà còn thổi bùng ngọn lửa tự tin của một cựu sinh viên kinh tế.
"Thất bại của ngày hôm qua chỉ là do mình chưa khảo sát thị trường kỹ lưỡng!" Bảo lẩm bẩm, vừa thắt lại chiếc cà vạt Hermes (thứ duy nhất anh kịp giật lại từ tay bà thím hôm qua). "Hôm nay, mình sẽ áp dụng mô hình nhượng quyền và tối ưu hóa chuỗi cung ứng."
Với số vốn 260 nghìn đồng (gồm 160 nghìn bán đồ si và 100 nghìn tiền công quét rác), Bảo quyết định thực hiện một cú "tất tay". Anh chạy chiếc Honda Dream "cởi chuồng" ra đầu phố, gom sạch số tiền để mua 50 chiếc ô che nắng loại nhỏ và 100 chai nước suối ướp lạnh.
Chiến lược của Bảo rất rõ ràng: Trời Sài Gòn đang vào mùa nắng nóng đỉnh điểm, lối vào khu chợ lại không có mái che. Anh sẽ bán combo "Trải nghiệm mua sắm mát mẻ": Khách hàng thuê ô đi chợ với giá 5 nghìn đồng, được tặng kèm một chai nước khoáng lạnh.
Anh dựng một tấm bảng mới bằng tiếng Việt hẳn hoi (rút kinh nghiệm từ Đào): "DỊCH VỤ GIẢI NHIỆT MUA SẮM – CHUẨN 5 SAO".
"Quý bà, quý cô! Đừng để ánh nắng tàn phá làn da ngọc ngà. Chỉ với 5 nghìn đồng, các chị sẽ có ngay một 'vệ sĩ' che nắng và một nguồn năng lượng tinh khiết!" Bảo bắt đầu rao, giọng điệu chuyên nghiệp như đang thuyết trình dự án trước hội đồng quản trị.
Lúc đầu, mọi chuyện có vẻ khả quan. Mấy bà nội trợ thấy lạ, lại thêm cái nắng gay gắt nên tò mò rút tiền thuê. Trong vòng một tiếng đồng hồ, Bảo đã cho thuê được 20 chiếc ô. Anh hí hửng ghi chép vào cuốn sổ tay nhỏ: Tỷ suất lợi nhuận dự kiến: 300%. Khả năng mở rộng: Toàn bộ khu vực chợ Xóm Củi.
Nhưng, thực tế của cái chợ này luôn có cách "vả" vào mặt Bảo những cú đau đớn nhất.
Đầu tiên là vấn đề "Logistics vỉa hè". Những con hẻm trong chợ vốn đã hẹp, nay lại thêm 20 cái ô bung ra lù lù khiến lối đi hoàn toàn tắc nghẽn.
"Cái thằng kia! Mày cho người ta che ô thế này thì xe cá của tao đi đường nào?" Một ông chú đẩy xe thét lên. "Ô với chả dù! Quẹt trúng cái sạp rau của bà rồi nè!" Cô Bảy Hàm Rồng bắt đầu chống nạnh chuẩn bị "phát loa".
Chưa kịp giải quyết ùn tắc, thảm họa thứ hai ập đến: "Rủi ro thất thoát tài sản". Các bà nội trợ sau khi thuê ô đi một vòng chợ, thay vì quay lại trả ô cho Bảo, họ... tiện tay cầm về nhà luôn hoặc để quên ở một sạp thịt nào đó tận cuối khu D.
"Cô ơi! Ô của con đâu ạ?" Bảo hớt hải chạy theo một bà khách. "Ô gì? Tao trả cho thằng nhóc nào đứng đằng kia rồi mà?" Bà khách trả lời ráo hoảnh rồi biến mất vào đám đông.
Đến giữa trưa, Bảo kiểm kê lại: 50 chiếc ô chỉ còn lại... 5 chiếc gãy gọng. Nước suối thì bị mấy đứa nhỏ chạy việc vặt (đám đàn em của Tí Mắt Ma) "mượn" uống sạch lúc anh đang mải cãi nhau với ông chú xe cá.
Tệ hơn nữa, chú Ba Loa Phường xuất hiện, mặt hầm hầm: "Bảo! Mày bày trò làm tắc nghẽn trật tự công cộng. Thu phí quản lý đô thị chợ 100 nghìn. Đưa đây nhanh!"
Bảo đứng hình. Tính toán trên giấy tờ của anh là một đường, nhưng thực tế ở chợ lại là một nẻo. Anh quên mất rằng ở đây không có hệ thống định vị GPS để theo dõi ô, không có bảo vệ kiểm soát lối ra vào, và quan trọng nhất là "ý thức tiêu dùng" ở chợ Xóm Củi vận hành theo quy luật: Cái gì rời tay là cái đó của trời.
"Thế là... trắng tay?" Bảo thẫn thờ nhìn 5 chiếc ô nát và cái túi rỗng tuếch. Sau khi trả 100 nghìn cho chú Ba, anh chỉ còn đúng 15 nghìn đồng trong túi. Không đủ mua một bát bún riêu rẻ nhất.
Phá sản. Lần thứ hai trong vòng ba ngày.
Anh ngồi sụp xuống cạnh đống ô gãy, bộ vest Tom Ford giờ đây đã mất sạch vẻ hào nhoáng, phủ đầy bụi đường và mồ hôi. Đúng lúc đó, một bóng hồng lướt qua, bóng mát của một chiếc nón lá che khuất ánh nắng trên đầu anh.
Đào "Cắt Tiết" đứng đó, tay cầm một xiên cá viên chiên đang bốc khói, thản nhiên nhìn anh: "Học thuyết Harvard hôm nay giá bao nhiêu một ký thế anh Bảo?"
Bảo ngước lên, mặt méo xệch: "Tôi đã tính toán mọi rủi ro... trừ rủi ro con người."
"Ở đây, con người là biến số duy nhất anh cần tính." Đào đưa xiên cá viên lên miệng cắn một miếng, mùi thơm của cá chiên và tương ớt xộc vào mũi Bảo làm anh nuốt nước bọt cái ực. Cô nhìn đống ô rồi tặc lưỡi: "Anh định làm ông chủ, nhưng lại quên mất mình đang ở dưới đáy xã hội. Muốn kiếm tiền ở đây, anh phải bắt đầu từ thứ gì đó nhỏ thôi, rẻ thôi, và... không ai muốn ăn cắp."
Nói rồi, cô chỉ vào sạp hàng cũ nát cạnh lối đi, nơi có một chiếc xe đẩy cá viên chiên cũ kỹ, rỉ sét, đang bám đầy bụi bặm. "Chỗ đó của một ông cụ vừa về quê. Muốn thử không? Tôi thuê lại cho, trả tiền sau khi có lãi."
Bảo nhìn chiếc xe đẩy đầy mỡ màng, rồi nhìn xuống đôi bàn tay trắng trẻo của mình. Anh chợt nhớ lại lời cha: "Kiếm tiền ở Việt Nam dễ như trở bàn tay". Hóa ra cái bàn tay ấy phải nhúng vào dầu mỡ, phải chịu mắng, và phải vứt bỏ cái tôi triệu đô đi.
"Được. Tôi làm!" Bảo đứng dậy, phủi mông áo.
Đào nhếch môi cười, ném cho anh xiên cá viên còn lại một nửa: "Ăn đi lấy sức. Từ mai, anh không còn là 'Bảo Công Tử' nữa đâu. Chuẩn bị làm 'Thằng Bảo Cá Viên' đi."
Giai đoạn 1 khép lại bằng một bài học đắt giá: Lý thuyết suông chỉ là rác rưởi nếu không biết lội bùn. Trần Gia Bảo chính thức bước vào cuộc chiến sinh tồn mới với một chiếc xe đẩy và mùi dầu mỡ kinh điển.