Trần Gia Bảo chưa bao giờ nghĩ rằng có một ngày, bộ vest Tom Ford được đặt may riêng tại London, món quà sinh nhật năm ngoái có giá bằng cả thu nhập một năm của một gia đình bình dân, lại trở thành "đồ bảo hộ lao động" trong đống rác của chợ Xóm Củi.
Cái nắng mười giờ sáng của Sài Gòn bắt đầu hun đúc mái tôn khu chợ, tạo ra một thứ nhiệt độ hầm hập, kích thích mùi xú uế từ đống rác bốc lên nồng nặc. Bảo cầm chiếc chổi tre dài ngoằng, vụng về lùa những vỏ trái cây thối, bao nilon đen ngòm và cả xác tôm cá vương vãi vào chiếc xẻng sắt hoen gỉ.
"Cẩn thận cái tay công tử ơi! Rác nó không biết nể hàng hiệu đâu!" Tí Mắt Ma ngồi trên chồng sọt nhựa gần đó, vừa gặm mẩu bánh mì vừa khoái chí nhìn Bảo "biểu diễn".
Bảo không đáp, anh đang mím môi chặt đến mức tím tái. Mỗi lần cúi xuống là một lần chiếc cà vạt (mà anh tiếc rẻ không nỡ vứt đi sau vụ 'bán hớ' hôm qua) lại đung đưa, suýt chạm vào bãi nước thải đen ngòm. Mồ hôi chảy ròng ròng từ trán, luồn vào mắt cay xè, rồi thấm đẫm tấm lưng áo sơ mi đắt đỏ, biến nó thành một lớp màng bết dính kinh khủng.
"Này, thằng kia! Quét cho sạch cái vũng đó đi, nhìn ngứa mắt quá!" Cô Bảy Hàm Rồng từ sạp mắm nói vọng ra, tay vẫn không ngừng múc mắm nhưng mắt thì giám sát Bảo như cai ngục giám sát tù nhân.
Bảo hít một hơi thật sâu, cố ngăn cơn buồn nôn đang dâng lên tận cổ họng. Anh tự nhủ trong đầu: 'Phân tích SWOT cho tình huống này: Điểm mạnh: Mình có sức trẻ. Điểm yếu: Rác quá thối. Cơ hội: 100 nghìn đồng và giữ được chỗ ngủ. Thách thức: Danh dự bị chà đạp.'
Nhưng khi anh vừa dùng tay không định nhặt một chiếc túi nilon mắc kẹt dưới gầm sạp, một tiếng cười lạnh lùng vang lên:
"Đừng có dùng tay không, trong đó có mảnh sành với xương cá đấy. Muốn đứt tay rồi đi bệnh viện tốn thêm triệu bạc nữa hả?"
Là Đào "Cắt Tiết". Cô đang đứng dựa lưng vào cột sạp, tay cầm chai nước suối ướp lạnh. Ánh mắt cô nhìn Bảo không còn vẻ gắt gỏng như sáng sớm, mà pha chút gì đó... khó hiểu. Cô ném cho anh một chiếc bao tay cao su màu vàng chóe, loại mà mấy bà bán cá hay dùng.
"Mang vào đi, công tử. Ở đây danh dự không quý bằng cái bàn tay để kiếm cơm đâu."
Bảo nhìn chiếc bao tay dính đầy vảy cá, rồi nhìn Đào. Anh không nói lời cảm ơn, chỉ lặng lẽ xỏ tay vào. Cảm giác nhựa cao su nóng hầm hập thật khó chịu, nhưng đúng như Đào nói, nó an toàn hơn.
Được khoảng hai tiếng, đôi giày Tây bóng loáng của Bảo đã hoàn toàn biến dạng dưới lớp bùn đất và nước thải. Đầu gối anh run rẩy, lưng đau như muốn gãy đôi. Mỗi nhịp quét là một lần danh dự của thiếu gia tập đoàn Trần Thị bị bào mòn. Những người đi chợ ngang qua bắt đầu dừng lại chỉ trỏ.
"Nhìn kìa, thằng đó mặc vest đi hốt rác thật kìa!" "Chắc bị khùng rồi, hay là đóng phim quay lén?" "Tội nghiệp, nhìn mặt mũi khôi ngô mà chắc thần kinh có vấn đề."
Những lời bàn tán như những cái tát nảy lửa vào mặt Bảo. Anh muốn vứt chổi, muốn gào lên rằng anh là người thừa kế Harvard, rằng cha anh có thể mua cả cái khu chợ này. Nhưng rồi, hình ảnh cái tát của cha trong đêm sinh nhật và tờ 100 nghìn đồng "tiền công" hiện lên. Cái bụng đói cồn cào từ sáng đến giờ đang gào thét đòi quyền lợi.
Danh dự hay là cái bụng đói?
Bảo nghiến răng, cúi thấp người hơn nữa. Anh bắt đầu quét nhanh hơn, dứt khoát hơn. Anh không còn quan tâm đến bộ vest triệu đô bị vấy bẩn, không quan tâm đến những ánh mắt giễu cợt. Anh chỉ quan tâm đến việc làm sao để cái lối đi khu C này sạch bóng trước mười hai giờ.
Đến mười một giờ rưỡi, đống rác cao như núi đã được đóng vào bao tải gọn gàng. Bảo dùng vòi nước máy bơm công cộng để dội sạch những vũng nước đọng. Sàn xi măng khu C lộ ra lớp mặt sạch sẽ nhất sau nhiều tháng trời.
Chú Ba Loa Phường bước lại, cầm chiếc loa gõ gõ vào lòng bàn tay, mắt nhìn khắp lượt chiến tích của Bảo.
"Khá! Tao tưởng mày làm màu được mười phút là chạy, không ngờ trụ được đến cuối." Chú Ba rút từ túi áo ra hai tờ 50 nghìn đồng còn mới, đưa cho Bảo. "Tiền công của mày đây. Và nhớ, hôm nay mày thắng được cái tôi của mày, chứ không phải thắng tao đâu."
Bảo đón lấy hai tờ tiền bằng đôi tay còn đang run rẩy trong lớp bao tay cao su. 100 nghìn đồng đầu tiên do chính sức lao động chân tay làm ra. Nó không thơm mùi nước hoa đắt tiền, nó sực mùi rác rưởi và mồ hôi, nhưng nó nặng trịch một giá trị mà Bảo chưa từng hiểu được.
Anh lảo đảo đi về phía vòi nước, cởi bao tay, vốc nước lạnh dội thẳng lên mặt. Cảm giác mát lạnh khiến anh tỉnh táo lại đôi chút. Khi anh ngẩng đầu lên, thấy Đào vẫn đứng đó, cô đặt một hộp cơm bụi và một túi nước mía lên bàn gỗ.
"Ăn đi. Cô Bảy gửi đấy, chứ tôi không có thừa hơi đâu nhé." Đào nói xong rồi quay lưng đi thẳng, nhưng Bảo kịp thấy một thoáng nụ cười thấp thoáng trên môi cô.
Bảo nhìn hộp cơm sườn rẻ tiền, nhìn bộ vest rách nát của mình qua hình phản chiếu dưới vũng nước. Anh mỉm cười, một nụ cười chua chát nhưng đầy nghị lực. Đêm nay, anh sẽ không khóc nữa. Đêm nay, anh đã hiểu: Để vươn tới đỉnh cao mới, đôi khi người ta phải học cách đứng dậy từ vũng bùn sâu nhất.