Trận mưa đêm qua đã gột rửa toàn bộ lớp bụi bặm bám trên những mái ngói thâm nâu của xóm Cầu Vồng. Sáng nay, bầu trời xanh ngắt như một chiếc bát sứ khổng lồ vừa được mẹ tôi đánh rửa kỹ càng. Nước mưa vẫn còn đọng lại trên những kẽ lá khế, thỉnh thoảng lại rơi “tõm” một cái xuống vũng nước dưới sân, làm vỡ tan tành hình ảnh phản chiếu của những đám mây trắng.
Trong khi người lớn đang bận rộn càu nhàu về việc đường sá lầy lội hay quần áo phơi mãi không khô, thì đối với nhóm "Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng" chúng tôi, cơn mưa chính là một cuộc tổng động viên vĩ đại.
Tôi, Tí “Điệu” và Hùng “Sứt” đang quỳ rạp dưới gốc cây khế, mông chổng lên trời, mắt dán chặt vào một vệt đen dài ngoằn ngoèo đang chuyển động trên mặt đất. Đó là một cuộc di cư. Những con kiến lửa, sau khi bị nước mưa làm ngập mất “cung điện” dưới lòng đất, đang kiên cường vận chuyển toàn bộ gia sản của mình đến một nơi cao ráo hơn.
“Cuốn ơi, nhìn kìa! Con kiến kia đang vác một cái gì đó trắng trắng to lắm, chắc là tivi của nhà nó đấy!” – Tí “Điệu” reo lên, bàn tay nhỏ xíu chỉ vào một chú kiến đang gồng mình cõng một cái kén trắng muốt.
Hùng “Sứt” lắc đầu, vẻ mặt vô cùng am tường: “Tivi cái gì mà tivi. Đó là em bé của nó đấy. Kiến không xem tivi như nhà mình đâu, chúng nó bận làm việc suốt ngày để không bị đói.”
Tôi nhìn đàn kiến, lòng dâng lên một nỗi xúc động lạ lùng. Người lớn thường bảo kiến là loài vật nhỏ bé, chẳng đáng để tâm, nếu chúng bò vào nhà thì chỉ cần một nhát chổi hay một ít thuốc xịt là xong. Nhưng dưới con mắt của tôi, mỗi con kiến là một người lính dũng cảm. Chúng không có xe tải, không có cần cẩu, cũng chẳng có những tấm bản đồ GPS, nhưng chúng biết rõ mình cần đi đâu và phải bảo vệ điều gì.
“Cậu có thấy chúng nó rất giống người lớn xóm mình không?” – Tôi bỗng nhiên hỏi.
Tí “Điệu” nghiêng đầu: “Giống chỗ nào? Kiến đâu có biết mắng trẻ con khi bị điểm kém.”
“Không,” tôi giải thích, “Giống ở chỗ chúng nó luôn mang vác những thứ nặng hơn cơ thể mình. Bố tớ mang vác nỗi lo về tiền điện tiền nước, mẹ tớ mang vác nỗi lo về giá gạo tăng. Còn những con kiến này, chúng nó mang vác tương lai của cả dòng họ trên lưng.”
Hùng “Sứt” thọc tay vào túi quần, lôi ra một mẩu bánh quy còn sót lại từ chiều qua. Nó bẻ nhỏ mẩu bánh, cung kính đặt xuống cạnh đường đi của đàn kiến.
“Này, cứu trợ đấy! Đừng có nói là bọn mình chỉ biết đứng nhìn nhé.”
Nhưng kỳ lạ thay, đàn kiến không dừng lại để ăn. Chúng chỉ chạm râu vào mẩu bánh một cái, như thể nói lời cảm ơn, rồi tiếp tục hành trình. Đối với chúng lúc này, việc tìm một nơi an toàn để trú ẩn quan trọng hơn là một bữa tiệc bất ngờ. Bài học đầu tiên của tôi về sự ưu tiên: Khi nhà đang ngập, đừng mải mê ăn bánh quy.
Trong lúc chúng tôi đang say sưa quan sát, thì bác Ba – người bán bánh mì dạo cuối xóm – lững thững đi qua. Bác Ba có một đôi mắt luôn buồn bã, ngay cả khi bác đang rao “Bánh mì đặc ruột thơm bơ đây!”. Chiếc xe đạp cũ kỹ của bác kêu cót két mỗi khi bánh xe lăn qua những ổ gà đầy nước.
Bác dừng lại cạnh chúng tôi, tháo chiếc nón lá ra quạt lấy quạt để. “Lũ trẻ này, mưa gió thế này không vào nhà học bài đi, cứ chúi mũi vào đống đất cát làm gì?”
Tí “Điệu” ngước lên, đôi mắt nó lấp lánh: “Bác Ba ơi, bác có biết đàn kiến đang đi đâu không?”
Bác Ba cười khổ: “Nó đi đâu kệ nó, lo cho cái thân mình còn chẳng xong, lo cho kiến làm gì hả cháu?”
Tôi nhìn vào giỏ bánh mì của bác, thấy nó vẫn còn khá đầy. Có lẽ vì cơn mưa buổi sáng nên người ta ít ra đường mua bánh. Tôi chợt nhớ đến danh sách khách hàng của tiệm mình. Bác Ba đang có một "lỗ thủng" trong giấc mơ. Giấc mơ của bác chắc chắn là bán hết sọt bánh này để tối về có thể mua cho đứa con nhỏ một quyển vở mới hay một cái bút màu.
Tôi nháy mắt với Hùng “Sứt” và Tí “Điệu”. Chúng tôi hiểu ý nhau ngay lập tức. Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng phải hành động.
“Bác Ba ơi, bác cho cháu mua ba cái bánh mì đi!” – Tôi dõng dạc nói, trong khi tay lôi ra những đồng tiền lẻ để dành từ việc bán giấy vụn.
Bác Ba ngạc nhiên: “Gớm, hôm nay đại gia thế cơ à? Mọi ngày chỉ thấy mua một cái chia ba mà?”
“Hôm nay khác bác ạ. Chúng cháu đang tổ chức tiệc chúc mừng đàn kiến di cư thành công,” tôi nói dối một cách tỉnh bơ.
Khi cầm ba ổ bánh mì nóng hổi trong tay, chúng tôi không ăn ngay. Tí “Điệu” lấy trong túi ra một vài sợi ruy băng màu hồng vốn dùng để buộc tóc cho búp bê. Nó tỉ mẩn buộc vào tay cầm xe đạp của bác Ba.
“Cái này là bùa may mắn đấy bác Ba. Ai nhìn thấy cái ruy băng này cũng sẽ thấy thèm bánh mì của bác cho xem.”
Bác Ba ngẩn người nhìn cái ruy băng lòe loẹt trên chiếc xe đạp cũ nát, rồi bác nhìn ba đứa trẻ đang cười híp mắt. Lần đầu tiên, tôi thấy đôi mắt bác không còn buồn nữa. Bác cười, một nụ cười thật sự, làm những nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại vào nhau một cách ấm áp.
“Cha bố các anh các chị. Khéo vẽ chuyện quá!”
Bác đạp xe đi, tiếng rao của bác dường như vang hơn, vui hơn mọi ngày. Chúng tôi đứng nhìn theo, cảm giác mình vừa vá được một mẩu nhỏ trong tâm hồn của người lớn.
Quay lại với đàn kiến, cuộc di cư vẫn chưa kết thúc. Có một con kiến nhỏ bị lạc đoàn. Nó cứ chạy vòng quanh một vũng nước nhỏ, râu quờ quạng đầy lo lắng. Có lẽ nó đang chở một vật phẩm rất quan trọng, nhưng sức lực đã cạn kiệt.
Hùng “Sứt” lấy một chiếc lá khế rụng, khéo léo đưa xuống dưới bụng con kiến, rồi nhẹ nhàng nâng nó lên, đặt vào đúng hàng ngũ đang di chuyển trên cao.
“Đấy, lên tàu cao tốc nhé bạn nhỏ!”
Tôi quan sát cảnh tượng đó và chợt nhận ra: Đôi khi, chúng ta chỉ cần một chiếc lá khế đúng lúc để vượt qua vũng nước của cuộc đời. Người lớn cũng vậy, họ thường quá kiêu hãnh để thừa nhận rằng mình đang bị lạc đường trong những vũng nước lo âu, và họ cần một đứa trẻ đưa cho họ một “chiếc lá khế” của sự hồn nhiên.
Bố tôi đi làm về giữa trưa, gương mặt vẫn còn vương chút mệt mỏi vì đống sổ sách. Bố định dắt xe vào nhà, nhưng tôi đã chặn bố lại ngay cửa.
“Bố ơi, dừng lại! Bố đang giẫm vào con đường tơ lụa đấy!”
Bố ngơ ngác: “Đường tơ lụa nào? Nhà mình làm gì có tơ lụa?”
Tôi chỉ vào đàn kiến đang băng qua sân. Bố nhìn theo tay tôi, rồi bố lặng lẽ dắt xe đi vòng qua một lối khác, dù lối đó xa hơn và đầy bùn đất. Bố không mắng tôi bày trò, bố cũng không nói lời nào, nhưng hành động của bố khiến tôi hiểu rằng: Bên trong người khổng lồ hay quên kia, vẫn còn một trái tim biết trân trọng những điều bé nhỏ.
Chiều hôm đó, chúng tôi ngồi chia nhau ba ổ bánh mì dưới gốc cây khế. Bánh mì của bác Ba hôm nay dường như thơm hơn mọi ngày, hay tại vì chúng tôi đã nêm thêm một chút gia vị của lòng tốt vào đó?
Tí “Điệu” vừa nhai bánh vừa lầm bầm: “Các cậu có nghĩ là khi chúng mình lớn lên, chúng mình sẽ trở thành những con kiến không?”
Hùng “Sứt” nuốt cái ực: “Tớ muốn làm con kiến chúa, chỉ ngồi yên một chỗ để bọn khác phục vụ.”
Tôi thì khác. Tôi nhìn lên những tán lá xanh rì của cây khế và nói: “Tớ không muốn làm kiến. Tớ muốn làm người quan sát kiến. Tớ muốn giữ lại đôi mắt này để mãi mãi nhìn thấy được những cuộc di cư vĩ đại dưới chân mình, nhìn thấy được những lỗ thủng trong giấc mơ của người khác để mà vá lại.”
Mặt trời bắt đầu lặn, đổ những bóng dài trên mặt đất. Đàn kiến đã biến mất vào một hốc cây cao trên vách tường. Cuộc di cư kết thúc tốt đẹp. Không có con kiến nào bị bỏ lại, không có cái tivi (hay em bé) nào bị rơi rớt. Chúng đã bắt đầu xây dựng một vương quốc mới, một cuộc sống mới.
Tôi chợt nhận ra rằng, người lớn luôn sợ sự thay đổi. Họ sợ mất việc, sợ chuyển nhà, sợ những điều mới mẻ. Nhưng nhìn đàn kiến mà xem, chúng chấp nhận việc ngôi nhà cũ bị phá hủy bởi cơn mưa như một lẽ đương nhiên, và chúng bắt đầu lại từ đầu với một tinh thần lạc quan đáng kinh ngạc.
Phải chăng, bí quyết của hạnh phúc không phải là giữ khư khư những gì mình có, mà là sẵn sàng cõng lấy những gì quan trọng nhất trên lưng để đi tìm một miền đất mới?
Mẹ tôi gọi vọng ra từ trong bếp: “Cuốn ơi! Vào rửa chân tay rồi ăn cơm! Suốt ngày kiến với chả cỏ!”
Tôi bật cười, đứng dậy phủi quần. Tôi nhìn vũng nước cuối cùng đang rút đi trên sân. Ngày hôm nay, Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Chúng tôi đã giúp bác Ba có thêm hy vọng, giúp đàn kiến có một con đường an toàn, và quan trọng nhất là giúp chính mình tin rằng thế giới này vẫn vô cùng đáng sống, dù có bao nhiêu trận mưa đi chăng nữa.
Tôi bước vào nhà, thấy bố đang ngồi bên bàn ăn, tay lật lật tờ báo nhưng mắt lại nhìn ra cửa sổ, nơi có dải ruy băng hồng của Tí “Điệu” đang bay phất phơ trên xe bác Ba đi ngang qua lần nữa. Bố mỉm cười một mình.
“Bố thấy cái gì đẹp hả bố?” – Tôi hỏi.
Bố quay lại, tháo cặp kính cận ra, dụi mắt: “Không, bố chỉ thấy... bầu trời sau mưa đẹp thật con ạ.”
Tôi biết, lúc đó, cái lỗ thủng trong trái tim bố về những áp lực công việc đã được khâu lại một chút. Không cần kim chỉ, không cần máy móc cao siêu, chỉ cần một bầu trời xanh và một đứa con biết nói những điều ngớ ngẩn.
Cuộc đời này, thực chất là một chuỗi những cuộc di cư. Chúng ta di cư từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành, từ nỗi buồn sang niềm vui, từ sự quên lãng sang sự ghi nhớ. Điều quan trọng không phải là chúng ta vác trên lưng bao nhiêu thứ, mà là chúng ta có còn đủ sức để mỉm cười khi nhìn thấy một mẩu bánh quy cứu trợ trên đường đi hay không.
Đêm đó, tôi nằm nghe tiếng dế mèn nỉ non ngoài vườn. Tôi tự hỏi không biết đàn kiến lửa lúc này đã ngủ say chưa? Chúng có mơ về những cánh đồng đường mía hay những kho báu bánh quy khổng lồ không?
Còn tôi, tôi mơ thấy mình là một hiệp sĩ tí hon, cưỡi trên lưng một con kiến khổng lồ, đi khắp xóm Cầu Vồng để vá lại tất cả những giấc mơ đang bị rách nát. Bởi vì tôi biết, chừng nào Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng còn mở cửa, thì xóm nhỏ này sẽ không bao giờ thiếu đi những phép màu.
Sáng mai, có thể sẽ lại có một trận mưa khác. Có thể người lớn sẽ lại lo âu và đàn kiến sẽ lại phải di cư. Nhưng điều đó có gì quan trọng đâu? Chúng tôi đã có sẵn những chiếc lá khế, những dải ruy băng hồng và cả những tâm hồn không biết sợ.
Thế giới này rộng lớn quá, nhưng cũng nhỏ bé quá. Nó nằm gọn trong lòng bàn tay của một đứa trẻ đang quỳ dưới gốc cây khế, ngắm nhìn một sinh vật nhỏ hơn mình gấp vạn lần, và học được bài học về lòng dũng cảm.
Ngủ ngon nhé, những người khổng lồ hay quên. Ngày mai, chúng tôi sẽ lại nhắc cho các bạn nhớ rằng, các bạn đã từng là những đứa trẻ tuyệt vời đến thế nào.
Tôi nhắm mắt lại, cảm nhận mùi thơm của chiếc gối thơm mùi nắng. Ngày mai chắc chắn sẽ là một ngày nắng rực rỡ, để chúng tôi có thể bắt đầu những chuyến phiêu lưu mới, với những khách hàng mới và những "vết thủng" cần được chữa lành. Và tôi biết chắc một điều: chừng nào còn trẻ con trên thế giới này, thì những giấc mơ sẽ không bao giờ bị bỏ mặc cho đến khi rách nát hoàn toàn.
Xóm Cầu Vồng vẫn nằm đó, im lìm dưới ánh trăng, chứa đựng bao nhiêu bí mật mà chỉ có chúng tôi mới có chìa khóa để mở ra. Một chương mới của cuộc đời lại chuẩn bị bắt đầu, nhẹ nhàng như cách một con kiến chạm râu vào một người bạn trên đường đời xuôi ngược.
Chiêm nghiệm của một triết gia 8 tuổi: Người lớn hay bảo "Kiến tha lâu cũng đầy tổ". Họ dùng nó để nói về việc kiếm tiền. Còn tôi, tôi nghĩ kiến tha lâu là để xây dựng một tổ ấm đầy tình thương. Nếu người lớn cũng "tha" về nhà niềm vui thay vì những sự bực dọc, thì có lẽ ngôi nhà nào cũng sẽ là một vương quốc thần tiên.
Ngày mai, tôi sẽ bảo với Tí "Điệu" rằng, chúng ta nên mở thêm một chi nhánh của tiệm ngay trong giấc mơ của mọi người. Ở đó, không có lạm phát, không có kẹt xe, chỉ có những con đường tơ lụa của đàn kiến và những ổ bánh mì thơm bơ của bác Ba luôn đầy ắp tiếng cười.
Nhưng đó là chuyện của ngày mai. Còn bây giờ, cả tôi và những chú kiến đều cần phải đi ngủ để nạp đầy năng lượng cho những phép màu sắp tới.