Nếu bạn hỏi tôi rằng món đồ nào quyền năng nhất trong xóm Cầu Vồng này, tôi sẽ không trả lời là chiếc xe hơi bóng loáng của ông Giám đốc ở đầu hẻm, cũng không phải cái đài cassette to oạch của anh thanh niên thích nghe nhạc trẻ. Món đồ quyền năng nhất, đối với tôi và nhóm "Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng", chính là mảnh gương vỡ của Tí "Điệu".
Đó là một miếng gương hình tam giác, cạnh sắc đã được ông nội nó mài nhẵn bằng đá mài để không làm đứt tay con bé. Một mặt của nó bị tróc thủy ngân đôi chỗ, tạo nên những đốm đen lấm tấm như nốt ruồi duyên. Nhưng chính những khiếm khuyết đó lại làm cho thế giới nhìn qua mảnh gương trở nên kỳ ảo. Tí "Điệu" gọi đó là "Cửa sổ nhìn vào hành tinh khác".
Một buổi chiều nắng quái, khi những vệt nắng dài loang lổ trên bức tường vôi vữa bong tróc, ba đứa chúng tôi ngồi vắt vẻo trên cành cây khế – trụ sở chính của tiệm sửa chữa. Tí "Điệu" cẩn thận lôi báu vật từ trong túi váy ra.
“Cuốn nhìn này,” nó thì thầm, giọng đầy vẻ bí mật, “Nếu cậu nghiêng mảnh gương một góc 45 độ hướng lên trời, cậu sẽ thấy những đám mây đang trôi dưới lòng đất, và mọi người sẽ đi bộ trên đầu.”
Tôi cầm lấy mảnh gương, làm theo lời nó. Và bùm! Một thế giới hoàn toàn mới hiện ra. Cây khế của chúng tôi giờ đây mọc ngược từ trên trời xuống, những quả khế chín mọng trông như những ngôi sao vàng treo lơ lửng trên vực thẳm xanh ngắt. Những người lớn đi dưới đường bỗng chốc trở nên buồn cười lạ lùng; họ đi bằng đầu, đôi chân giơ lên trời như đang chèo thuyền trong không trung.
“Hay quá!” – Hùng “Sứt” thốt lên khi đến lượt nó xem. “Ở thế giới này, chắc chắn không ai bị ngã vì nếu có ngã thì họ cũng sẽ bay lên trời luôn.”
Chúng tôi say sưa ngắm nhìn cái thế giới lộn ngược ấy và nhận ra một sự thật chấn động: Khi mọi thứ bị đảo ngược, những nỗi lo toan của người lớn trông thật ngớ ngẩn. Bác hàng xóm đang nhăn nhó vì giá thịt tăng, khi nhìn qua gương, cái mặt nhăn của bác trông giống như một quả chanh héo đang cố gắng tập thể dục nhịp điệu.
“Tại sao người lớn không bao giờ thử nhìn thế giới lộn ngược một lần nhỉ?” – Tí “Điệu” thở dài, cất mảnh gương vào túi. “Nếu họ thấy mình đang đi trên mây, có lẽ họ sẽ bớt cằn nhằn về việc đôi giày bị dính bùn.”
Tôi gật đầu, suy ngẫm. Người lớn luôn muốn mọi thứ phải "ngay ngắn", "đúng quy trình" và "thực tế". Đối với họ, cái ghế là để ngồi, cái bàn là để làm việc, và gương là để soi xem cà vạt có thẳng hay môi có thắm không. Họ chưa bao giờ nghĩ rằng cái ghế có thể là một con tàu vũ trụ, cái bàn là một hầm trú ẩn, và gương là lối đi dẫn sang một chiều không gian khác.
Chính lúc đó, khách hàng tiếp theo của chúng tôi xuất hiện. Đó là cô Thắm "ế". Thực ra cô Thắm không hề già, cô chỉ mới ngoài hai mươi tư, nhưng trong mắt những bà tám trong xóm, ai chưa lấy chồng sau tuổi hai mươi đều bị dán nhãn là "ế". Cô Thắm có một cửa hàng may nhỏ xíu. Cô thường ngồi bên máy khâu suốt ngày, tiếng máy "cạch cạch cạch" đều đặn như nhịp tim của một người đang mệt mỏi.
Hôm nay, cô Thắm không ngồi may. Cô ngồi thẫn thờ trước hiên nhà, mắt nhìn vào khoảng không vô định. Có lẽ giấc mơ của cô lại vừa bị "thủng". Nghe đâu mẹ cô vừa ở dưới quê lên và lại bài ca "bao giờ cho tôi ăn trầu cau".
“Chiến dịch Vá Giấc Mơ cho cô Thắm bắt đầu!” – Tôi ra hiệu.
Chúng tôi leo xuống khỏi cây khế, nhẹ nhàng tiếp cận cô Thắm. Tí “Điệu” lân la lại gần, chìa mảnh gương vỡ ra trước mặt cô.
“Cô Thắm ơi, cô xem thử đi. Thế giới ở trong này đẹp lắm, không có ai giục cưới vợ gả chồng đâu ạ.”
Cô Thắm giật mình, nhìn mảnh gương rồi nhìn ba khuôn mặt lấm lem bùn đất của chúng tôi. Cô mỉm cười buồn bã: “Các con lại bày trò gì thế? Cô đang bận buồn, không xem gương được đâu.”
Hùng “Sứt” nhanh nhảu: “Buồn thì càng phải xem cô ạ. Cô nhìn thử bác trưởng xóm trong gương đi, bác ấy đang đi bộ bằng tai đấy!”
Sự tò mò cuối cùng cũng chiến thắng nỗi buồn. Cô Thắm cầm lấy mảnh gương, nghiêng qua nghiêng lại. Ban đầu cô chỉ nhướn mày, rồi đôi mắt cô mở to, và cuối cùng, một tiếng cười lảnh lót vang lên. Cô cười đến mức chảy cả nước mắt, tiếng cười bay qua hàng rào, tan vào không trung, làm mấy con chim sẻ đang đậu trên dây điện cũng phải giật mình bay tán loạn.
“Ôi trời đất ơi, nhìn bà nội con kìa Cuốn! Bà đang đội cái rổ trên chân chứ không phải trên đầu!”
Cô Thắm cười, và trong khoảnh khắc đó, tôi thấy khuôn mặt cô rạng rỡ hẳn lên. Những nếp nhăn lo âu biến mất. Cô nhận ra rằng những lời thúc giục của mẹ, những lời xì xào của xóm giềng cũng giống như những hình ảnh trong gương kia – chúng chỉ là một góc nhìn khác, và chúng ta hoàn toàn có quyền chọn cách nhìn chúng sao cho vui vẻ nhất.
Cô Thắm trả lại mảnh gương cho Tí, rồi cô đứng dậy, phủi bụi trên váy: “Cảm ơn các kiến trúc sư nhí nhé. Cô biết mình phải làm gì rồi.”
Chiều đó, thay vì ngồi may những bộ quần áo đen xám buồn tẻ, cô Thắm lôi ra một tấm vải màu vàng chanh rực rỡ. Cô bắt đầu cắt may một chiếc váy thật đẹp cho chính mình. Cô vừa làm vừa hát, tiếng máy khâu nghe không còn mệt mỏi nữa mà giống như tiếng gõ trống của một đoàn quân đang tiến về phía niềm vui.
Chúng tôi ngồi lại dưới gốc khế, cảm thấy vô cùng tự hào. Tiệm sửa chữa của chúng tôi vừa lập được một chiến công lớn.
“Tớ nghĩ mảnh gương này là một loại thuốc tiên,” Hùng “Sứt” nhận định khi đang gặm một quả khế chua đến nhăn mặt. “Nó chữa được bệnh ‘nghiêm túc quá mức’ của người lớn.”
Tôi nhìn mảnh gương, chợt nảy ra một ý nghĩ. Nếu thế giới có thể lộn ngược trong gương, thì liệu những nỗi buồn cũng có thể lộn ngược thành niềm vui không? Ví dụ, một bài kiểm tra điểm kém có thể là khởi đầu cho một nỗ lực lớn hơn. Một buổi chiều mưa không được đi chơi có thể là cơ hội để ngồi nghe bà kể chuyện ngày xửa ngày xưa.
“Tí này,” tôi hỏi, “Tại sao cậu lại tìm thấy mảnh gương này?”
Tí “Điệu” nhìn xa xăm: “Hôm đó mẹ tớ làm vỡ gương trang điểm. Mẹ khóc vì sợ điềm xấu. Tớ thấy mẹ buồn quá nên tớ nhặt một mảnh lên, định mang đi vứt. Nhưng khi nhìn vào nó, tớ thấy khuôn mặt mẹ đang khóc bỗng trở nên ngộ nghĩnh vì nó bị chia làm hai phần. Tớ đưa cho mẹ xem và mẹ đã bật cười. Từ đó tớ biết, cái gì bị vỡ cũng có thể tạo ra một vẻ đẹp mới, miễn là mình chịu nhìn nó khác đi.”
Triết lý của Tí “Điệu” làm tôi đứng hình một lúc. Một cô bé tám tuổi lại hiểu về sự đổ vỡ sâu sắc hơn cả những giáo sư đại học. Người lớn khi thấy cái gì vỡ, họ chỉ nghĩ đến việc mua cái mới hoặc vứt bỏ cái cũ. Họ hiếm khi dừng lại để xem những mảnh vỡ đó có thể ghép thành một bức tranh khảm tuyệt đẹp hay không.
Chiều dần muộn, xóm Cầu Vồng bắt đầu lên đèn. Những ngôi nhà tỏa ra ánh sáng ấm áp, mùi cá kho khế bay ra từ bếp nhà ai đó thơm nức mũi. Tôi về nhà, thấy bố đang hì hục sửa lại cái vòi nước bị rỉ. Bố có vẻ bực bội vì nước cứ văng tung tóe vào áo.
Tôi tiến lại gần, cầm mảnh gương của Tí (mà tôi mượn lúc nãy) đưa trước mặt bố: “Bố ơi, nhìn xem này! Bố đang tắm cho cả căn bếp đấy!”
Bố định quát tôi nhưng khi nhìn vào mảnh gương, thấy hình ảnh mình đang vật lộn với cái vòi nước một cách lóng ngóng, trông như một chú hề đang làm xiếc dưới mưa nhân tạo, bố bỗng bật cười.
“Cái thằng này, lại dùng trò của con Tí rồi!”
Bố thôi không bực nữa. Bố thong thả lau mặt, rồi dùng một miếng cao su cũ quấn lại cái vòi một cách cẩn thận. Lần này bố làm rất nhanh và chuẩn xác. Bố bảo: “Nhìn thế này thấy mình cũng giỏi đấy chứ, đâu đến nỗi nào.”
Đêm đó, tôi nằm suy nghĩ về "thế giới lộn ngược". Có lẽ đôi khi chúng ta cần phải trồng cây chuối để nhìn cuộc đời. Khi chúng ta đứng bằng đầu, trái tim sẽ cao hơn bộ não, và có lẽ lúc đó chúng ta sẽ hành động bằng sự chân thành nhiều hơn là bằng những toan tính logic.
Xóm Cầu Vồng của tôi, với những con người bình thường, những nỗi buồn bình thường, nhưng qua mảnh gương vỡ của Tí "Điệu", nó trở thành một xứ sở thần tiên đầy màu sắc. Cô Thắm không còn là "cô Thắm ế", cô là "người thợ may của ánh sáng". Bác Ba bán bánh mì không phải là người nghèo khổ, bác là "sứ giả của những ổ bánh thơm". Và bố tôi, người khổng lồ hay quên, thực chất là một "hiệp sĩ bảo vệ vòi nước".
Tôi chợt nhận ra rằng, Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng thực chất không bán gì cả, chúng tôi chỉ trao cho mọi người một "góc nhìn". Một góc nhìn đủ rộng để thấy được những điều tốt đẹp đang ẩn giấu dưới lớp bụi của cuộc sống cơm áo gạo tiền.
Ngày mai, tôi sẽ rủ Tí và Hùng đi tìm thêm những mảnh vỡ khác. Không chỉ là gương, mà có thể là một mảnh kính màu, một chiếc thấu kính cũ, hay đơn giản là một giọt sương trên lá. Chúng tôi sẽ xây dựng một bộ sưu tập "những lăng kính hạnh phúc".
Mỗi khi ai đó trong xóm cảm thấy tuyệt vọng, chúng tôi sẽ đem bộ sưu tập đó ra. Chúng tôi sẽ cho họ thấy rằng, cuộc đời này không chỉ có một mặt phẳng lì buồn tẻ. Nó là một khối đa diện, lấp lánh và đầy bất ngờ.
Tiếng dế mèn ngoài vườn vẫn kêu đều đều. Tôi cảm thấy mảnh gương vỡ trong túi quần mình tỏa ra một hơi ấm nhẹ nhàng. Nó không còn là một vật vô tri nữa, nó là một người bạn, một chứng nhân cho sự kỳ diệu của tuổi thơ.
Nếu một ngày nào đó bạn thấy mệt mỏi vì phải làm người lớn quá lâu, hãy thử tìm một mảnh gương vỡ, nghiêng nó một chút, và nhìn thế giới lộn ngược. Bạn sẽ thấy những nỗi buồn đang rơi xuống trời, và những niềm vui đang bắt rễ sâu vào lòng đất. Bạn sẽ thấy mình đang bay, dù đôi chân vẫn đang đứng trên mặt đất đầy bùn.
Và đừng quên, ở xóm Cầu Vồng này, luôn có ba đứa trẻ sẵn sàng giúp bạn "vá" lại giấc mơ, chỉ bằng một nụ cười và một mảnh thủy tinh tróc thủy ngân.
Trăng đêm nay tròn và sáng quá. Nhìn qua mảnh gương, tôi thấy có hai ông trăng đang chơi trốn tìm trên đỉnh đầu. Một ông trăng của sự thật, và một ông trăng của trí tưởng tượng. Tôi thích cả hai, nhưng có lẽ tôi thiên về ông trăng trong gương hơn, vì ông ấy biết cách làm cho đêm tối trở nên lung linh hơn gấp bội.
Ngủ ngon nhé, những giấc mơ lộn ngược. Ngủ ngon nhé, cô Thắm với chiếc váy màu vàng chanh. Ngủ ngon nhé, bố và cái vòi nước đã thôi không còn rỉ nữa. Ngày mai, chúng ta sẽ lại cùng nhau đi trên mây, đi bằng đầu, và yêu thương nhau bằng cả trái tim nguyên vẹn nhất của mình.
Bởi vì, suy cho cùng, thế giới này vốn dĩ đã rất hoàn hảo, chỉ có đôi mắt của chúng ta thỉnh thoảng bị bám bụi mà thôi. Và mảnh gương vỡ chính là chiếc khăn lau kỳ diệu nhất để ta nhìn thấy được chân lý ấy.
Tôi chìm vào giấc ngủ với nụ cười trên môi, trong túi vẫn khư khư mảnh gương nhỏ. Tôi mơ thấy mình đang dẫn đầu một đoàn quân người lớn, ai nấy đều đi lộn ngược trên con đường tơ lụa của đàn kiến lửa, tiến về phía mặt trời mọc từ hướng Tây. Một thế giới kỳ lạ, nhưng lại vô cùng hạnh phúc.
Lời tự sự của "triết gia" Cuốn: Có những thứ khi vỡ đi rồi lại có giá trị hơn cả lúc nguyên vẹn. Một trái tim từng tan vỡ sẽ biết cách thấu cảm. Một giấc mơ từng bị thủng sẽ biết cách trân trọng những miếng vá. Và một mảnh gương vỡ sẽ dạy chúng ta rằng: Sự thật không chỉ nằm ở những gì ta thấy trực diện, mà còn nằm ở những gì ta dũng cảm nhìn khác đi.
Ngày mai, tôi sẽ hỏi Tí "Điệu" xem liệu chúng ta có thể vá lại cả bầu trời không, nếu một ngày nào đó bầu trời bị rách bởi những tia chớp quá mạnh. Tí chắc chắn sẽ trả lời: "Được chứ, chỉ cần cậu có đủ ruy băng và một góc nhìn lộn ngược!".