Mùa gió chướng năm nay đến sớm hơn thường lệ. Nó không gõ cửa mà tràn vào xóm Cầu Vồng như một binh đoàn tinh nghịch, thổi tung những chiếc lá khế vàng rực và làm những sợi dây phơi quần áo của các bà nội trợ nhảy múa điên cuồng. Đối với người lớn, gió là một kẻ phiền phức mang theo bụi bặm và làm khô nẻ làn da; nhưng với chúng tôi, gió chính là "động cơ" của những giấc mơ biết bay.
Tại trụ sở cây khế, "Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng" đang tất bật với dự án lớn nhất từ đầu mùa: Chế tạo những con diều. Nhưng đây không phải là những con diều phượng hoàng rực rỡ hay diều cá mập oai vệ bán ngoài cửa hàng đồ chơi. Chúng tôi quyết định tạo ra những "con diều ký ức" từ mọi thứ vụn vặt nhất mà chúng tôi tìm thấy.
Hùng "Sứt" mang đến những thanh tre già lấy từ chiếc rổ hỏng của bà. Tí "Điệu" đóng góp những tờ báo cũ mà bố nó đã đọc xong, còn tôi thì phụ trách phần dây kéo—những sợi dây nilon đủ màu sắc được nhặt nhạnh từ các gói quà Tết năm ngoái.
“Cuốn này,” Tí “Điệu” vừa dán hồ lên mặt báo vừa hỏi, “Cậu có nghĩ là nếu chúng mình viết nỗi buồn lên cánh diều rồi thả nó đi, nỗi buồn sẽ tan thành mây không?”
Tôi gật đầu, ra vẻ một chuyên gia tâm lý: “Chắc chắn rồi. Người lớn buồn là vì họ cứ giữ nỗi buồn trong túi quần hoặc trong ví tiền. Nếu họ biết buộc nó vào dây diều và nhờ gió mang đi, thì đầu óc họ đã nhẹ bẫng như bông gòn.”
Và thế là, chúng tôi không chỉ làm diều cho mình. Chúng tôi bắt đầu thu thập "nỗi buồn" của xóm Cầu Vồng để đưa lên bầu trời. Khách hàng lần này là chị Lan, con gái bà cụ Bốn. Chị Lan vừa trượt kỳ thi đại học và cả tuần nay chị chỉ ngồi bó gối trong phòng, nhìn ra cửa sổ với đôi mắt sưng mọng.
Chúng tôi làm cho chị một con diều đặc biệt nhất. Nó không cân đối, một bên cánh hơi lệch vì tre bị mọt, nhưng trên mặt diều, chúng tôi vẽ một hình mặt cười to tướng với cái răng sứt giống hệt thằng Hùng.
“Chị Lan ơi!” – Chúng tôi gọi với qua hàng rào hoa dâm bụt. “Chị ra đây giúp bọn em thả con diều này với. Nó nặng quá, bọn em không kéo nổi!”
Đó là một lời nói dối trắng trợn, vì con diều làm bằng báo cũ thì nhẹ như hơi thở. Nhưng người lớn thường chỉ chịu bước ra khỏi bóng tối khi họ thấy mình "được cần đến". Chị Lan chậm chạp bước ra sân, gương mặt phờ phạc. Chị nhìn con diều kỳ quặc rồi nhìn ba đứa trẻ đang mồ hôi nhễ nhại.
“Diều gì mà xấu thế này?” – Chị khẽ mỉm cười, một nụ cười còn yếu ớt hơn cả nắng chiều.
“Nó xấu vì nó đang chở rất nhiều thứ nặng nề đấy chị ạ,” Hùng “Sứt” nhanh nhảu, “Chị cầm dây đi, chị chạy thật nhanh nhé, khi nào chị thấy tay mình nhẹ đi nghĩa là những điều không vui đã bay mất rồi.”
Chị Lan cầm lấy cuộn dây. Gió bắt đầu thổi mạnh. Chị chạy, ban đầu là những bước chân ngập ngừng, rồi dần dần chị chạy nhanh hơn. Con diều báo cũ lảo đảo một hồi rồi bỗng nhiên bắt được mạch gió, nó vút thẳng lên cao. Hình vẽ mặt cười trên diều chao lượn giữa tầng không, trông như đang đùa giỡn với những đám mây.
Chị Lan đứng khựng lại, ngước nhìn con diều. Trong khoảnh khắc đó, tôi thấy mái tóc chị bay trong gió, và cái vẻ u sầu trên khuôn mặt chị dường như đã được gió cuốn đi thật xa. Chị không còn là một người vừa thất bại, chị lại là một cô gái đang nắm giữ bầu trời trong tầm tay.
“Cảm ơn các em,” chị nói, giọng chị đã có lại hơi ấm, “Hóa ra bầu trời rộng đến thế, mà chị lại cứ nhốt mình trong cái phòng nhỏ xíu.”
Tiệm chúng tôi lại vừa thực hiện một ca "phẫu thuật" thành công nữa. Chúng tôi nhận ra rằng, đôi khi giấc mơ của người lớn không phải bị thủng vì thiếu tiền hay thiếu thành công, mà nó bị thủng vì thiếu khoảng không để thở. Họ cứ mải mê nhìn xuống mặt đất để tìm vàng, mà quên mất rằng kim cương lại đang tỏa sáng trên bầu trời miễn phí mỗi ngày.
Chiều hôm đó, bãi đất trống phía sau xóm Cầu Vồng trở thành một sân khấu vĩ đại của "Đại hội những con diều lỗi nhịp". Có con diều của bác Tư "Cụt" làm từ bao tải dứa, có con diều của chú Hạnh sửa xe làm từ giấy lót lốp xe, và cả con diều của bố tôi nữa.
Phải, bố tôi cũng đã gia nhập cuộc chơi. Sau khi thấy tôi hì hục cả buổi, bố đã tháo cặp kính cận xuống, xắn tay áo và bảo: “Để bố cho con thấy thế nào là kỹ thuật khí động học của thế kỷ trước.”
Bố làm một con diều hình thoi đơn giản nhưng cực kỳ cân đối. Khi diều của bố bay lên, nó ổn định và cao hơn tất cả. Bố đứng đó, tay giữ dây, mắt nhìn theo con diều với vẻ mặt say mê mà tôi chưa từng thấy khi bố nhìn vào bảng báo cáo doanh số.
“Bố ơi, bố đang nghĩ gì thế?” – Tôi hỏi, nép vào bên cạnh bố.
Bố im lặng hồi lâu, rồi khẽ nói: “Bố đang nghĩ... ngày xưa ông nội cũng từng dạy bố thả diều như thế này. Hồi đó bố cũng nghĩ mình có thể bay lên cùng nó. Rồi lớn lên, bố cứ tưởng mình đã đánh mất cánh diều đó rồi.”
Tôi nắm lấy bàn tay to lớn và thô ráp của bố. Tôi hiểu rằng, con diều này không chỉ là một món đồ chơi bằng giấy và tre. Nó là sợi dây liên kết bố với cậu bé con của ba mươi năm trước—đứa trẻ vẫn đang trốn chạy đâu đó trong ngăn kéo ký ức của bố và chỉ chờ một cơn gió đủ mạnh để hiện hình.
Tí “Điệu” ngồi trên một tảng đá, nó không thả diều mà dùng mảnh gương vỡ của mình để bắt những tia nắng phản chiếu lên những con diều đang bay.
“Nhìn kìa Cuốn! Bầu trời bây giờ giống như một tấm thảm được vá bằng nhiều mảnh vải màu sắc khác nhau vậy. Những con diều chính là những miếng vá cho cái bầu trời đang bị rách vì sự im lặng của mọi người.”
Triết lý của Tí “Điệu” luôn làm tôi thấy mình thật nhỏ bé. Bầu trời vốn dĩ không có biên giới, nhưng con người lại tự xây nên những bức tường trong lòng mình. Và những con diều chính là những kẻ vượt biên dũng cảm nhất, chúng băng qua mọi rào cản để chứng minh rằng tự do là một thứ luôn tồn tại, miễn là ta còn đủ sức để chạy và đủ lòng tin để buông dây.
Nhưng cuộc chơi nào cũng có những lúc "lỗi nhịp". Con diều của Hùng "Sứt" vì tre quá giòn nên đã bị gãy cánh giữa chừng. Nó rơi xuống một bụi cây tầm xuân đầy gai. Hùng chạy lại, nhìn con diều rách nát của mình, mắt nó rưng rưng.
“Đừng khóc Hùng ạ,” tôi an ủi, “Cánh diều gãy cánh là vì nó đã mang quá nhiều nỗi buồn của người khác lên trời đấy. Nó đã hoàn thành nhiệm vụ rồi.”
Hùng quệt nước mũi, cười hì: “Ừ nhỉ, tớ thấy bác Ba bán bánh mì vừa nãy cười to lắm khi thấy diều của tớ lộn nhào. Chắc bác ấy thấy vui vì có thứ còn... tệ hơn cả sọt bánh mì ế của bác.”
Chúng tôi bật cười. Đó chính là sự tử tế của trẻ con: chúng tôi sẵn sàng hy sinh "vẻ đẹp" của món đồ chơi để đổi lấy một tiếng cười của người lớn. Người lớn thì ngược lại, họ thường hy sinh tiếng cười của mình để tích trữ những món đồ chơi đắt tiền nhưng vô hồn.
Khi mặt trời bắt đầu lặn xuống sau những rặng tre, nhuộm hồng cả một vùng mây khói, đại hội diều cũng đến hồi kết. Mọi người bắt đầu thu dây. Những con diều từ từ hạ cánh, mang theo mùi hương của gió và mây về lại với mặt đất bụi bặm.
Tôi thấy chú Hạnh sửa xe đạp đi về, tay cầm con diều giấy lấm lem dầu mỡ nhưng miệng thì huýt sáo vang trời. Chị Lan đi cạnh mẹ, hai mẹ con nói chuyện gì đó và tôi nghe thấy tiếng chị cười—một tiếng cười giòn tan như nắng mới. Bố tôi dắt tay tôi, bước đi thong thả trên con đường mòn.
“Cuốn này,” bố nói, “Ngày mai bố sẽ mua cho con một cuộn dây dù thật xịn. Chúng ta sẽ làm một con diều to hơn, để nó có thể bay cao đến mức không còn nhìn thấy những nỗi lo dưới đất nữa.”
Tôi lắc đầu, nhìn bố và mỉm cười: “Không cần đâu bố. Con diều báo cũ này là đủ rồi. Vì quan trọng không phải là nó bay cao bao nhiêu, mà là nó đã kéo bố ra ngoài này với con.”
Bố khựng lại, xoa đầu tôi. Tôi thấy mắt bố lấp lánh dưới ánh hoàng hôn. Có lẽ bố vừa nhận ra một điều mà các chuyên gia kinh tế không bao giờ dạy: Tài sản lớn nhất của một con người không nằm trong tài khoản ngân hàng, mà nằm trong những buổi chiều được đứng cạnh con mình và nhìn về cùng một hướng.
Đêm đó, xóm Cầu Vồng bình yên lạ thường. Những con diều được treo trang trọng trên tường nhà hoặc gác bếp, giống như những vị tướng vừa trở về từ một trận chiến thắng lợi chống lại nỗi buồn.
Tôi nằm trong mùng, nghe tiếng gió vẫn rì rào ngoài vách lá. Tôi tự hỏi, liệu trên bầu trời kia có còn những mẩu nỗi buồn nào bị kẹt lại không? Chắc là không đâu, vì gió chướng vốn rất hào phóng, nó sẽ mang tất cả đi thật xa, đến một nơi nào đó nơi nỗi buồn hóa thành những cơn mưa rào tưới mát cho những cánh đồng xa lạ.
“Tiệm sửa chữa những giấc mơ thủng” tối nay có một ghi chú mới trong cuốn sổ tưởng tượng của tôi: Cách tốt nhất để vá một giấc mơ bị rách là buộc nó vào một thanh tre, dán lên đó một nụ cười, và ném nó vào lòng gió.
Ngày mai, gió sẽ vẫn thổi. Người lớn có thể sẽ lại quên mất buổi chiều hôm nay và quay lại với những gương mặt hình chữ nhật của những tờ hóa đơn. Nhưng không sao cả. Chúng tôi đã ở đây, những người thợ vá nhí, luôn sẵn sàng với những thanh tre và những tờ báo cũ.
Cuộc sống thường nhật giống như một cuộn dây diều. Đôi khi nó bị rối, đôi khi nó bị đứt, nhưng chừng nào ta còn giữ được cái lõi gỗ trong tay, ta vẫn có thể nối lại và tiếp tục thả lên những hy vọng mới.
Tí “Điệu” lúc nãy trước khi về đã thì thầm vào tai tôi: “Cuốn ơi, tớ ước gì mỗi người lớn đều có một con diều trong túi áo. Khi nào thấy mệt quá, họ chỉ cần lôi ra và tung lên trời.”
Tôi cũng ước như vậy. Nhưng cho đến khi điều đó thành sự thật, chúng tôi sẽ vẫn là những "trạm tiếp năng lượng" nhỏ bé của xóm nhỏ này. Chúng tôi sẽ dạy họ cách chạy đua với gió, cách nhìn lên cao mà không sợ mỏi cổ, và cách mỉm cười trước một con diều bị gãy cánh.
Hùng “Sứt” ngủ say bên cạnh, miệng vẫn còn lầm bầm: “Bay lên... bay lên... cầu vồng kìa...”. Cái răng sứt của nó dường như cũng đang cười trong giấc mơ.
Tôi nhắm mắt lại, cảm thấy mình như một cánh diều đang lơ lửng giữa không trung. Không có dây ràng buộc, không có trọng lực, chỉ có sự tự do thuần khiết của tuổi thơ. Bầu trời không có biên giới, và tình yêu thương cũng vậy. Chỉ cần chúng ta dám buông mình theo những cơn gió của lòng trắc ẩn, chúng ta sẽ thấy thế giới này đẹp đến nhường nào.
Ngày mai sẽ là một ngày bận rộn. Tôi nghe nói bác Ba bán bánh mì đang định sửa lại cái sọt tre để nó trông "khí động học" hơn. Có lẽ bác ấy muốn mỗi ổ bánh mì của mình cũng mang theo một chút hơi thở của bầu trời.
Ngủ ngon nhé, xóm nhỏ của tôi. Ngủ ngon nhé, những giấc mơ vừa được vá bằng gió và nắng. Ngày mai, chúng ta lại cùng nhau bay, dù đôi chân vẫn còn lấm láp bùn đất quê nghèo.
Chiêm nghiệm của một triết gia 8 tuổi: Người lớn hay bảo "Đừng có mơ mộng hão huyền, hãy đặt chân xuống đất đi". Nhưng tôi thấy chân họ ở dưới đất mà lòng họ thì lại bị chôn dưới đất luôn. Trẻ con chúng tôi đặt chân dưới đất nhưng tâm trí thì lúc nào cũng bay bổng trên mây. Có lẽ đó là lý do tại sao chúng tôi không bao giờ bị "nặng nề" như họ. Hãy nhớ nhé, mặt đất chỉ là nơi để chúng ta lấy đà, còn bầu trời mới là nơi chúng ta thực sự thuộc về.
Ngày mai, tôi sẽ xin mẹ một ít hồ dán nữa. Vì tôi biết chắc chắn rằng, vẫn còn rất nhiều cánh diều ngoài kia đang đợi chúng tôi đến để chữa lành những vết rách sau một mùa giông bão.