Đầu xóm tôi có một cây đa cổ thụ. Nó già đến mức không ai biết nó bao nhiêu tuổi, ngay cả ông giáo già cũng bảo lúc ông còn bé tí, cây đa đã đứng đó với bộ rễ sum suê như râu của một vị thần. Dưới gốc cây đa ấy, có một khoảng đất trống phẳng lì, là nơi chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc "đàm phán hòa bình" và những "hiệp ước quân sự" của lũ trẻ chúng tôi.
Hôm nay là một ngày đặc biệt. Chúng tôi tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh để giải quyết một vấn đề sống còn: "Làm thế nào để không phải lớn lên?"
Tham gia cuộc họp gồm có: Tôi (với vai trò chủ tọa), Hải Răng Sún (chuyên gia thực tế), cái Tí (đại diện phái mộng mơ) và con chó Vện (đại diện cho... các sinh vật không biết lo lắng).
"Thưa các bạn," tôi bắt đầu bằng giọng nghiêm trang mà tôi thường thấy xã trưởng phát biểu trên loa phóng thanh, "tình hình hiện nay rất khẩn cấp. Anh trai của Hải đã lớn và đi lính, chị gái của cái Tí đã bắt đầu biết soi gương và không chơi đồ hàng nữa. Chúng ta đang đứng trước nguy cơ bị 'người lớn hóa'. Chúng ta cần một giải pháp!"
Cái Tí giơ tay phát biểu trước: "Hay là mình ăn thật ít thôi? Mẹ tao bảo ăn nhiều thì mau lớn. Nếu mình không ăn cơm, mình sẽ mãi mãi nhỏ xíu như thế này."
Hải Răng Sún phản đối ngay lập tức: "Không được! Không ăn cơm thì lấy sức đâu mà bắt ve với đá bóng? Với lại, tao thấy ba tao không ăn kẹo mà vẫn lớn đùng đấy thôi."
"Vậy thì mình phải thay đổi cách suy nghĩ," Hải tiếp tục, mắt long lanh đầy vẻ mưu mẹo. "Tao để ý thấy người lớn khác chúng mình ở chỗ họ luôn mang đồng hồ và luôn vội vàng. Nếu chúng mình đập phá hết đồng hồ trong nhà, thời gian sẽ không biết đi đâu nữa, và thế là chúng mình sẽ đứng yên một chỗ."
Tôi gật gù, một ý tưởng không tệ, dù khả năng bị ăn đòn roi mây là 100%. Nhưng người lớn không chỉ lớn lên bằng đồng hồ. Họ lớn lên từ những nỗi lo. Họ lo tiền điện, lo tiền gạo, lo trời mưa, lo trời nắng.
"Vấn đề là ở cái đầu," tôi phán xét. "Người lớn chứa quá nhiều thứ trong đầu nên nó phình to ra, kéo cả cơ thể to theo. Muốn không lớn lên, chúng ta phải giữ cho đầu óc mình luôn trống rỗng, chỉ chứa bi ve và hình dán thôi."
Cuộc họp bỗng trở nên trầm lắng. Chúng tôi nhìn nhau, rồi nhìn con chó Vện đang thản nhiên nằm ngoáy đuôi đuổi ruồi. Con Vện chẳng bao giờ lo lắng về việc ngày mai có xương để gặm không, nó cũng chẳng biết đồng hồ là cái gì. Nó cứ sống, cứ sủa và cứ vẫy đuôi.
"Tao ước mình là con Vện," cái Tí thở dài.
"Làm chó thì không được mặc váy hoa đâu Tí ạ," Hải nhắc nhở.
Chúng tôi nhận ra rằng, dù có tìm đủ mọi cách, thì cái quy luật tự nhiên kia vẫn lù lù tiến tới như một chuyến tàu không có phanh. Mỗi ngày qua đi, gấu quần của tôi lại ngắn hơn một chút, tiếng nói của thằng Hải bắt đầu có những âm thanh lạ lùng, và cái Tí đã bắt đầu biết ngượng khi bị tụi con trai trêu.
"Vậy nếu bắt buộc phải lớn lên, chúng mình sẽ làm người lớn kiểu gì?" Tôi đặt câu hỏi thứ hai cho cuộc họp.
Cái Tí nhanh nhảu: "Tao sẽ làm một người lớn chỉ chuyên đi bán kẹo. Và tao sẽ cho tất cả trẻ con kẹo miễn phí. Tao sẽ không bao giờ mắng chúng nó vì tội trốn ngủ trưa."
Hải Răng Sún thì thực tế hơn: "Tao sẽ làm thợ sửa đồng hồ. Nhưng tao sẽ chỉnh cho tất cả đồng hồ chạy chậm lại, để một giờ ra chơi dài bằng cả một ngày."
Còn tôi? Tôi nhìn lên vòm lá đa xanh ngắt, nơi những tia nắng nhảy múa như những nốt nhạc. "Tao sẽ làm một người lớn... không bao giờ quên mình từng là trẻ con. Tao sẽ vẫn đi bắt ve, vẫn chơi bi, và mỗi khi ăn cơm, tao sẽ vẫn nhìn cái mâm nhôm như một thế giới."
Người lớn trong trí tưởng tượng của chúng tôi thật tuyệt vời. Họ là những phiên bản nâng cấp của trẻ con nhưng có thêm quyền lực để bảo vệ những niềm vui nhỏ bé. Nhưng thực tế thì sao? Nhìn vào ba mẹ, chúng tôi thấy họ quá bận rộn để có thể bắt ve, quá nghiêm túc để có thể chơi bi. Họ đã đánh rơi chiếc chìa khóa dẫn vào vương quốc tuổi thơ ở đâu đó trên con đường mưu sinh đầy cát bụi.
"Này, các bạn có nghe thấy tiếng cây đa nói gì không?" Cái Tí bỗng thì thầm.
Chúng tôi im lặng lắng nghe. Chỉ có tiếng lá xào xạc và tiếng gió thổi qua những bộ rễ dài.
"Cây đa bảo là: 'Cứ lớn đi, đừng sợ. Quan trọng là cái rễ của các bạn phải cắm sâu vào đất này, giống như rễ của ta vậy'."
Cái Tí đúng là một thiên tài về tâm linh. Lời của nó làm chúng tôi thấy an lòng lạ lùng. Lớn lên không đáng sợ, đáng sợ là khi lớn lên chúng ta cắt đứt sợi dây liên kết với mảnh đất tuổi thơ của mình. Cây đa già vẫn đứng đó, trải qua bao nhiêu mùa nắng mưa, nó càng lớn thì bóng mát của nó càng rộng. Có lẽ người lớn cũng nên như vậy, càng trưởng thành thì càng phải trở thành bóng che cho những tâm hồn bé nhỏ khác.
Cuộc họp kết thúc mà không có một nghị quyết cụ thể nào được thông qua. Chúng tôi vẫn sẽ phải ăn cơm, vẫn sẽ phải học bài, và vẫn sẽ phải lớn lên. Nhưng có một thứ "hiệp ước ngầm" đã được thiết lập: dù sau này có trở thành ai, có đi đâu xa, chúng tôi vẫn sẽ giữ một chỗ ngồi dưới gốc cây đa này trong tim mình.
"Thôi, tan họp! Về đi, mẹ tao gọi rồi!" Hải Răng Sún hét lên rồi chạy biến.
Tôi và cái Tí lững thững đi về phía ngõ. Bóng cây đa dài hun hút che phủ cả con đường. Tôi nhìn thấy bóng mình trên mặt đất, nó đã dài hơn so với năm ngoái một chút. Nhưng tôi không còn thấy sợ nữa.
Người lớn là những đứa trẻ có thêm nhiều trách nhiệm, nhưng nếu họ biết giữ lại một chút ngô nghê, một chút bướng bỉnh và một chút mộng mơ, họ sẽ trở thành những người lớn hạnh phúc. Tôi tự hứa với bản thân, mình sẽ là một người lớn hạnh phúc, người sẽ luôn nhớ về cuộc họp thượng đỉnh dưới gốc cây đa vào một chiều nắng rát.
Dưới gốc cây già ấy, chúng tôi đã không tìm thấy cách để ngăn thời gian lại, nhưng chúng tôi đã tìm thấy nhau. Và đó có lẽ là thứ duy nhất không bao giờ già đi theo năm tháng.
Con chó Vện sủa văng vẳng phía sau như một lời chào tạm biệt tuổi thơ. Những tán lá đa vẫn xào xạc, kể những câu chuyện cũ cho những thế hệ trẻ con mới sắp sửa đến đây, ngồi đúng chỗ chúng tôi đã ngồi, và cũng sẽ lo lắng về việc làm sao để không phải lớn lên.
Vòng quay của cuộc đời cứ thế tiếp diễn, vừa buồn cười lại vừa thương cảm, như chính cách mà chúng tôi đã bắt đầu một ngày mới dưới bóng mát của những huyền thoại.