Thế giới của người lớn rộng lớn vô cùng, nó bao gồm những con đường nhựa dài dằng dặc, những văn phòng cao tầng và cả những nỗi lo toan to bằng quả núi. Nhưng trong vương quốc của trẻ con, chúng tôi không cần diện tích rộng đến thế. Chúng tôi có một lãnh địa riêng, một nơi mà bóng tối không hề đáng sợ, trái lại, nó bao bọc và che chở cho những bí mật vĩ đại nhất.
Nơi đó chính là gầm giường nhà tôi.
Gầm giường không chỉ là nơi chứa những đôi dép cũ, những cái hòm tôn rỉ sét hay những lớp bụi mỏng mà mẹ thường bỏ quên mỗi khi quét dọn. Đối với tôi, Thằng Tủn và Cái Tí, đó là "Phòng họp chiến lược của Hội đồng Xóm Cầu Vồng".
Để vào được đây, bạn phải có một cơ thể đủ gầy để chui lọt qua cái khe hẹp giữa sàn nhà và thành giường, một cái mũi đủ khỏe để không hắt hơi vì mùi gỗ cũ, và quan trọng nhất là một trái tim đủ can đảm để đối diện với sự im lặng của thế giới bên trên.
Cuộc họp "thượng đỉnh" hôm nay diễn ra vào một buổi chiều thứ Bảy, khi mẹ tôi đang mải mê buôn chuyện với bà Sáu ngoài ngõ và bố thì đang ngủ say trên ghế sofa ngoài phòng khách, tiếng ngáy của bố thỉnh thoảng lại vang lên như tiếng sấm từ một hành tinh khác.
Tôi thắp một mẩu nến nhỏ đặt vào trong cái nắp chai bia. Ánh sáng vàng vọt nhảy múa trên những thanh nan giường phía trên, tạo thành những hình thù kỳ quái.
"Tất cả đã có mặt đầy đủ chưa?" tôi thì thầm, giọng trịnh trọng như một vị tổng thống.
"Có mặt!" Cái Tí đáp, nó đang loay hoay sắp xếp lại mấy cái gối ôm để làm chỗ ngồi. "Nhưng tớ đề nghị lần sau phải quét bụi đi nhé. Công chúa Tuyết của tớ sắp biến thành Công chúa Nhọ Nồi rồi."
"Vấn đề vệ sinh chỉ là thứ yếu," Thằng Tủn lên tiếng, tay nó cầm một mảnh giấy lượm được từ vở bài tập toán. "Chúng ta đang đứng trước một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn nhiều. Đó là 'Chính sách áp bức giấc ngủ trưa' và 'Dự luật cấm đi chân đất' mà người lớn vừa ban hành sáng nay."
Thằng Tủn luôn như thế, nó biến những lời cằn nhằn của mẹ tôi thành những thuật ngữ nghe rất kinh khủng. Sáng nay, mẹ tôi đã tuyên bố: "Từ nay đứa nào không đi dép trong nhà thì đừng có trách mẹ." Đối với chúng tôi, đó không chỉ là chuyện đôi dép, đó là sự tước đoạt quyền tự do được cảm nhận độ mát lạnh của sàn xi măng dưới lòng bàn chân.
"Tớ có một ý kiến," Cái Tí giơ tay. "Chúng ta nên đình công. Chúng ta sẽ không ăn cơm nếu mẹ không cho phép chúng ta đi chân đất trên cỏ."
"Đình công là một giải pháp lỗi thời," Tủn phản bác ngay, mắt nó sáng lên sau gọng kính dưới ánh nến. "Người lớn nắm giữ nguồn cung cấp thực phẩm và đồ chơi. Nếu chúng ta đình công, họ sẽ dùng vũ khí tối thượng: cắt tiền tiêu vặt và thu hồi truyện tranh. Chúng ta cần một chiến thuật du kích hơn."
Tôi gật đầu tán thành: "Đúng thế. Chúng ta cần phải hiểu tại sao người lớn lại sợ việc chúng ta đi chân đất hay trốn ngủ trưa đến thế. Theo tớ nghiên cứu, người lớn mắc một hội chứng gọi là 'Hội chứng sợ vi trùng'. Họ tin rằng mọi thứ trên mặt đất đều đang âm mưu tấn công chúng ta."
Tôi nhớ lại vẻ mặt hoảng hốt của mẹ mỗi khi thấy tôi lấm lem bùn đất. Mẹ cứ làm như thể bùn đất là thuốc độc, trong khi đối với tôi, bùn đất chính là chất liệu để xây dựng nên những thành phố huy hoàng nhất trong trí tưởng tượng.
Cuộc họp nóng lên khi chúng tôi bàn đến vấn đề "Trốn ngủ trưa". Đây là cuộc đấu trí cam go nhất giữa hai thế hệ. Người lớn coi giấc ngủ trưa là liều thuốc bổ, còn chúng tôi coi đó là một hình phạt giam lỏng.
"Tại sao họ lại bắt chúng ta ngủ vào lúc đẹp nhất trong ngày?" Tí "Điệu" thắc mắc, tay nó vân vê một con kiến đang lạc đường dưới gầm giường. "Lúc đó nắng rất đẹp, chim hót rất hay, và chú bán kem thì vừa mới đến."
"Bởi vì họ muốn chúng ta... biến mất," Tủn đưa ra một giả thuyết rùng rợn. "Khi chúng ta ngủ, họ có thể tự do làm những việc bí mật mà họ không muốn chúng ta thấy. Ví dụ như chia nhau những chiếc bánh ngon, hoặc bàn cách để bắt chúng ta đi học thêm nhiều hơn."
Tôi rùng mình. Giả thuyết của Tủn nghe thật hợp lý. Đã bao nhiêu lần tôi giả vờ ngủ và nghe thấy tiếng xé giấy gói bánh lạch cạch từ phía nhà bếp? Đã bao nhiêu lần tôi thấy bố mẹ thì thầm với nhau về một cái "quỹ đen" nào đó mà chắc chắn không dùng để mua kẹo cho tôi?
"Vậy chúng ta sẽ làm gì?" tôi hỏi.
"Chúng ta sẽ thực hiện chiến dịch 'Giấc ngủ giả vờ'," Tủn dõng dạc nói. "Tất cả phải luyện tập cách hít thở đều đặn, mắt nhắm nghiền nhưng tai phải mở hết cỡ. Chúng ta sẽ là những điệp viên nằm vùng dưới lớp chăn mỏng. Một khi người lớn tin rằng chúng ta đã chìm vào cõi mộng, chúng ta sẽ bắt đầu thu thập thông tin."
Kế hoạch nghe thật hấp dẫn. Chúng tôi bắt đầu phân công nhiệm vụ. Tí sẽ theo dõi các ngăn tủ trong bếp để xem có dấu hiệu của bánh kẹo mới không. Tủn sẽ lắng nghe các cuộc điện thoại của bố về chuyện "họp hành" (mà chúng tôi nghi là đi nhậu). Còn tôi, tôi sẽ chịu trách nhiệm thám thính gầm giường nhà bác Bảo "Khùng" – nơi mà theo lời đồn là có cất giấu một kho báu từ thời thượng cổ.
Trong cái không gian chật hẹp và ấm sực mùi gỗ cũ ấy, chúng tôi thấy mình thật lớn lao. Dưới gầm giường, không có ai bắt chúng tôi phải rửa tay trước khi ăn, không có ai nhắc chúng tôi phải ngồi ngay ngắn, và tuyệt nhiên không có sự phân biệt giàu nghèo.
Ở đây, một hòn bi ve đẹp có giá trị hơn cả một tờ tiền mệnh giá lớn. Một cái nắp chai bia lấp lánh có thể đổi được ba quả ổi xanh. Chúng tôi tự thiết lập một hệ thống tiền tệ và luật pháp riêng. Luật số 1: Không được phản bội bạn bè. Luật số 2: Mọi thứ lượm được trên đường đều thuộc về người nhìn thấy đầu tiên, trừ khi người đó đồng ý chia sẻ.
"Này, các cậu có bao giờ nghĩ mình sẽ trở thành người lớn không?" Cái Tí bất chợt hỏi, giọng nó nhỏ lại, pha chút lo lắng.
Tôi im lặng. Câu hỏi này nặng nề hơn cả cái giường gỗ lim đang đè phía trên đầu chúng tôi.
"Tớ sẽ không bao giờ trở thành loại người lớn hay quát mắng," Tủn khẳng định chắc nịch. "Tớ sẽ là một người lớn chuyên đi thu gom đồ chơi hỏng để sửa lại cho trẻ con. Và tớ sẽ cho phép con tớ đi chân đất cả ngày, miễn là nó không dẫm vào mảnh chai."
"Còn tớ," Tí mơ màng nhìn ánh nến, "tớ sẽ mở một cửa hàng quần áo mà tất cả váy đều có cánh như tiên nữ. Và tớ sẽ không bao giờ bắt con tớ phải học thêu nếu nó thích đá bóng."
Tôi nhìn vào mẩu nến đang cháy dở, cảm nhận hơi ấm của nó trên đầu ngón tay: "Tớ chỉ muốn trở thành một người lớn có trí nhớ tốt. Tớ không muốn quên mất cảm giác khi ngồi dưới gầm giường này. Tớ sợ rằng khi mình cao lên, đầu mình sẽ chạm vào thành giường, và rồi mình sẽ không chui vào đây được nữa. Lúc đó, có lẽ tớ sẽ bắt đầu quan tâm đến giá xăng và tiền điện hơn là những con kiến."
Một nỗi buồn man mác xâm chiếm không gian chật hẹp. Chúng tôi nhận ra rằng thời gian chính là kẻ thù lớn nhất. Nó đang âm thầm làm cho đôi chân chúng tôi dài ra, làm cho cái gầm giường ngày càng hẹp lại. Một ngày nào đó, "Phòng họp chiến lược" này sẽ chỉ còn là một kỷ niệm bám bụi.
Đúng lúc đó, một sự cố xảy ra. Bố tôi, người nãy giờ vẫn đang ngáy o o ngoài phòng khách, bỗng nhiên thức dậy. Tiếng bước chân của bố đi vào phòng ngủ.
"Suỵt!" tôi ra hiệu.
Ba đứa nín thở, nằm ép mình xuống sàn nhà. Qua khe hẹp, tôi thấy đôi bàn chân to lớn của bố đang tiến lại gần giường. Bố ngồi xuống mép giường, tiếng lò xo kêu "ken két" phía trên đầu chúng tôi.
Cái giường võng xuống một chút khiến không gian dưới gầm càng thêm chật chội. Tôi cảm thấy lồng ngực mình đập thình thịch. Nếu bố cúi xuống tìm dép, chúng tôi sẽ bị tóm gọn. Và một cuộc họp thượng đỉnh dưới gầm giường chắc chắn sẽ kết thúc bằng một cuộc "thẩm vấn" gay gắt về tội trốn ngủ và nghịch nến.
Bố ngồi đó khá lâu. Tôi thấy đôi chân bố đung đưa. Một điều kỳ lạ là bố không đi dép. Bố cũng đang để đôi chân trần tiếp xúc với mặt sàn xi măng mát lạnh. Bố khẽ thở dài, một tiếng thở dài nghe rất nặng nề nhưng cũng rất nhẹ nhàng, giống như tiếng gió thổi qua kẽ lá.
Rồi bố làm một việc khiến cả ba chúng tôi sững sờ. Bố khẽ ngân nga một giai điệu cổ xưa, một bài hát ru mà lâu lắm rồi bố không hát cho tôi nghe. Giọng bố trầm đục, hơi khàn, nhưng nó mang theo một nỗi niềm gì đó rất đỗi dịu dàng.
"Người lớn cũng biết hát ru à?" Tí thì thầm cực khẽ vào tai tôi.
Tôi không trả lời, nhưng trong lòng trào dâng một cảm giác khó tả. Hóa ra, đằng sau vẻ nghiêm khắc, đằng sau cái cà vạt và những nỗi lo chạy công trình, bố vẫn giữ một góc nhỏ nào đó của sự hồn nhiên. Có lẽ bố cũng đang có một "gầm giường" trong tâm hồn mình, nơi bố chui vào để trốn tránh thế giới ồn ào ngoài kia.
Một lúc sau, bố đứng dậy và đi ra ngoài. Chúng tôi thở phào nhẹ nhõm. Mẩu nến cũng vừa lúc lụi tắt, để lại mùi khói bấc thơm nồng.
Cuộc họp kết thúc mà không có nghị quyết nào được thông qua, nhưng chúng tôi cảm thấy mình đã chiến thắng. Chúng tôi đã thấy được một mặt khác của "kẻ thù".
Khi chui ra khỏi gầm giường, người tôi đầy bụi bặm và mạng nhện, nhưng tôi thấy mình nhẹ bẫm. Tôi chạy ra phòng khách, thấy bố đang ngồi hút thuốc bên cửa sổ.
"Mận đấy à? Sao mặt mũi lấm lem thế kia?" Bố hỏi, nheo mắt nhìn tôi.
Tôi cười hì hì: "Con vừa đi thám hiểm thế giới dưới lòng đất về bố ạ."
Bố nhìn tôi một hồi, rồi bỗng nhiên mỉm cười, một nụ cười không có chút gì là nghiêm nghị của một người cha: "Thế giới dưới đó có gì vui không?"
"Có nhiều bí mật lắm bố. Và có cả những bài hát ru nữa."
Bố lặng đi một chút, rồi xoa đầu tôi: "Đi rửa mặt đi, gã thám hiểm. Sắp đến giờ ăn cơm rồi."
Tối hôm đó, tôi nằm trên chính cái giường ấy, nhưng không phải ở dưới gầm mà là ở trên nệm. Tôi nhìn lên trần nhà và nghĩ về cuộc họp chiều nay. Có lẽ người lớn không phải là những kẻ độc tài hay quên, họ chỉ là những đứa trẻ bị lạc đường trong mê cung của sự trưởng thành.
Và nhiệm vụ của chúng tôi – những điệp viên của xóm Cầu Vồng – không phải là chống lại họ, mà là thỉnh thoảng dẫn họ trở lại gầm giường, để họ nhớ lại rằng sàn nhà thực ra rất mát, và một mẩu nến nhỏ có thể thắp sáng cả một vương quốc.
Thằng Tủn nói đúng, trí tưởng tượng là vũ khí duy nhất chống lại sự cô đơn. Nhưng tôi bổ sung thêm: gầm giường là pháo đài cuối cùng của sự thật. Bởi vì ở đó, không có ai phải đóng kịch, kể cả là những gã khổng lồ hay quên như bố tôi.
Sáng mai, tôi sẽ rủ bố cùng đi chân đất ra vườn. Tôi sẽ bảo bố rằng đó là một bài tập "kết nối với trái đất" mà thằng Tủn đã nghiên cứu được. Chắc chắn bố sẽ không từ chối, vì bố cũng đã từng hát ru cho chính mình nghe dưới chân cái giường này.
Dưới gầm giường vẫn còn đó mẩu nến tắt lịm và những hình vẽ bằng gạch non của chúng tôi. Chúng nằm đó, đợi chờ cuộc họp tiếp theo, đợi chờ những bước chân nhỏ bé chui vào để giữ cho ngọn lửa của tuổi thơ không bao giờ tàn lụi giữa cái thế giới người lớn đầy gió bão ngoài kia.