Ngày hôm sau là chủ nhật. Tiệm Vá Chữ thường đóng cửa vào ngày này, nhưng không có nghĩa là tôi nghỉ ngơi. Đó là ngày tôi đi "săn" nguyên liệu.
Để phục chế sách cổ, tôi không thể dùng những loại giấy trắng tinh khôi bán ở hiệu sách hiện đại. Tôi cần những tờ giấy có tuổi thọ tương đương với cuốn sách tôi đang sửa. Vì vậy, tôi thường lui tới những khu chợ đồ cũ ở rìa thành phố M, nơi người ta bán đủ thứ từ bát đĩa mẻ đến những xấp giấy lộn.
Tôi đạp chiếc xe đạp cũ đi qua những con phố sầm uất. Sự đối lập ở thành phố M luôn làm tôi choáng ngợp. Chỉ cần đi qua một cây cầu, bạn có thể bước từ những trung tâm thương mại lấp lánh sang những khu tập thể cũ kỹ với những dây phơi quần áo chằng chịt.
Khu chợ đồ cũ nằm dưới chân một cây cầu vượt. Mùi ẩm mốc, mùi đồ đồng gỉ sét và mùi thuốc lá cuộn lại với nhau thành một bầu không khí đặc quánh. Tôi len lỏi giữa những sạp hàng, mắt tìm kiếm những cuốn sổ tay bỏ hoang hoặc những tờ báo cũ.
Tại một góc khuất, tôi gặp ông già bán sách tên là Cường. Ông Cường là một nhân vật kỳ lạ, ông không bao giờ gọi giá, ông chỉ nhìn người mua rồi mới quyết định bán hay không.
"Lại đến tìm 'xác giấy' à con bé?" – Ông Cường khàn giọng hỏi, mắt không rời khỏi trang báo đang đọc.
"Vâng ạ, con đang cần giấy lanh màu vàng đất để sửa một tập thơ."
Ông Cường chỉ vào một đống giấy lộn xộn ở góc: "Trong đó có mấy cuốn sổ thu chi của một hiệu buôn từ năm 1960. Giấy đó tốt đấy, người ta dùng bột gỗ tự nhiên, không có hóa chất."
Tôi ngồi xổm xuống, kiên nhẫn lật từng tờ. Bỗng nhiên, tay tôi chạm vào một xấp thư tay buộc bằng dây gai. Những phong thư đã ngả màu nâu đậm, nét chữ nghiêng nghiêng, bay bổng. Tôi tò mò mở một bức ra xem.
"M thân mến, thành phố M mùa này quế thơm quá. Anh đứng ở góc phố cũ, cứ ngỡ như em vẫn còn ở đó..."
Tôi lặng đi. Những bức thư này không có địa chỉ người gửi, cũng chẳng có dấu bưu điện. Chúng dường như chưa bao giờ được gửi đi, hoặc đã bị người ta vứt bỏ khi chuyển nhà. Tôi bỗng thấy xót xa. Một tình yêu, một nỗi nhớ đã được nắn nót viết ra giấy, cuối cùng lại nằm lăn lóc ở một góc chợ đồ cũ với giá vài đồng bạc.
"Ông ơi, xấp thư này bao nhiêu ạ?"
Ông Cường nhìn tôi, rồi nhìn xấp thư, khẽ thở dài: "Thôi, con lấy đi. Giấy đó phục chế được nhiều thứ lắm. Để ở đây, người ta cũng chỉ cân ký bán ve chai thôi."
Tôi mang xấp thư về, lòng trĩu nặng. Trên đường về, tôi ghé qua tiệm may của ông Lâm. Ông đang ngồi thẫn thờ trước chiếc máy khâu không hoạt động.
"Ông Lâm, ông sao thế?"
Ông nhìn tôi, ánh mắt lạc lõng: "Hạ này, nãy có người đến báo, tháng sau họ sẽ cắt điện ở ngõ này để thi công đường ống mới. Cắt điện luân phiên. Máy khâu của ông không có điện thì chịu chết."
Tôi nhìn chiếc máy khâu cũ, rồi nhìn đôi tay run rẩy của ông. Sự hiện đại hóa không chỉ đuổi chúng tôi đi, nó đang dần tước đoạt đi những công cụ để chúng tôi tồn tại.
Tối đó, tôi ngồi dưới ánh đèn dầu – thứ mà tôi đã chuẩn bị sẵn cho những ngày sắp tới. Tôi bắt đầu đọc kỹ những bức thư mua được ở chợ. Càng đọc, tôi càng nhận ra một điều kỳ lạ: những bức thư này đều nhắc đến một địa chỉ trong ngõ Bình An. Một ngôi nhà đã bị dỡ bỏ từ lâu để làm sân chơi cho trẻ em.
Tôi bỗng thấy mình giống như một thám tử của quá khứ. Thành phố M có thể xóa sạch những ngôi nhà, nhưng những dòng chữ này vẫn còn đây, như những linh hồn không chịu siêu thoát. Tôi quyết định, thay vì dùng những bức thư này làm giấy vá, tôi sẽ tìm cách phục chế chúng thành một tập hồ sơ ký ức.
Bên ngoài, tiếng máy xúc của công trình gần đó vẫn gầm rú vọng lại. Nhưng trong căn phòng nhỏ, tôi vẫn miệt mài với những phong thư cũ. Tôi nhận ra rằng, dù thành phố có thay đổi thế nào, chừng nào tôi còn cầm nhíp và hồ dán trên tay, tôi vẫn còn sức mạnh để níu giữ những điều tử tế không bị tan biến vào hư không.
Đêm hôm đó, tôi mơ thấy mình đang đi giữa một cánh đồng giấy, nơi mỗi tờ giấy đều biết nói. Chúng không than vãn, chúng chỉ kể lại những mùa thu hoa quế thơm nồng của thành phố M ngày cũ.