Sau bản hợp đồng "đẫm nước mắt", Gia Bảo quyết định rằng nếu cứ ngồi lỳ trong cái văn phòng máy lạnh chạy phăng phăng này thì Triệu Tuệ Lâm sẽ chẳng bao giờ khá lên được. Tiếng Việt không phải là thứ ngôn ngữ học bằng mắt, nó phải được học bằng tai, bằng mũi và bằng cái bụng đói.
Sáng thứ Bảy, Bảo xuất hiện trước cổng khu chung cư cao cấp của Tuệ Lâm trên chiếc xe máy cũ đã được lau chùi sơ bộ. Hôm nay anh không mặc áo Grab, mà diện một chiếc áo sơ mi caro mở cúc cổ trông khá "ra dáng" sinh viên sư phạm.
"Tiểu thư, xuống đi! Hôm nay chúng ta học bài ngoại khóa số một: Sự kỳ diệu của chữ CHƯNG."
Tuệ Lâm bước xuống, trên người là bộ váy hoa nhí nhẹ nhàng, tay cầm chiếc quạt giấy nhỏ xíu. Cô nhìn chiếc xe máy của Bảo bằng ánh mắt đầy nghi ngại:
Cái này... an toàn chứ? Nó phát ra âm thanh giống như đang... ho lao vậy.
Bảo vỗ vỗ vào yên xe:
Yên tâm, nó có thể già nhưng nó rất 'lì', giống như tôi vậy. Leo lên nhanh, trễ giờ là mất ngon!
Điểm đến đầu tiên của "lớp học di động" là một tiệm bánh lâu đời ở góc đường Học Lạc. Mùi nếp thơm, mùi đậu xanh và mùi lá chuối héo tỏa ra ngào ngạt, lấn át cả cái nóng của phố phường. Bảo dắt Tuệ Lâm vào, chỉ tay vào những chiếc bánh vuông vức, xanh mướt:
Bài học hôm nay, từ đầu tiên: BÁNH CHƯNG.
Tuệ Lâm lặp lại, đôi môi nhỏ xinh khẽ mấp máy:
Bánh... chưng?
Đúng rồi. Chữ 'Chưng' này trong tiếng Hán Việt có nghĩa là hấp, là dùng nhiệt độ để làm chín. Nhưng với người Việt, nó là cả một bầu trời Tết. Cô thử đi!
Bảo mua một miếng bánh chưng chiên giòn rụm, đưa cho Tuệ Lâm. Cô ngập ngừng cắn một miếng, đôi mắt lập tức sáng rực lên. Vị béo của thịt mỡ, vị bùi của đậu xanh và lớp vỏ giòn tan khiến cô gật đầu lia lịa.
Ngon! Bánh chưng... rất hảo!
Bảo mỉm cười, nhưng nụ cười của anh mang theo một chút "âm mưu" giáo dục:
Tiếp theo, nhìn lên kia. Một cô gái đang trang điểm rất đậm, đứng trước gương rất lâu. Chúng ta gọi đó là: CHƯNG DIỆN.
Tuệ Lâm nhíu mày:
Cũng là 'Chưng'? Nhưng cô ấy đâu có bị hấp chín?
Bảo phì cười:
Không, 'Chưng diện' là phô trương vẻ bề ngoài ra cho thiên hạ ngắm. Giống như cô mỗi khi đi họp ấy, mặc đồ như thể chuẩn bị đi thảm đỏ Oscar, đó gọi là chưng diện.
Tuệ Lâm hừ nhẹ một tiếng, nhưng vẫn lấy sổ tay ra ghi chép cẩn thận. Cô bắt đầu thấy tiếng Việt có vẻ thú vị, cho đến khi Bảo dắt cô đến một gian hàng quần áo sida (hàng thùng) ở chợ gần đó.
Giữa đám đông chen chúc, tiếng rao, tiếng mặc cả vang lên như một bản hòa âm hỗn loạn. Bảo cố tình đi thật nhanh, rồi rẽ vào một con hẻm nhỏ, lặn mất tăm. Tuệ Lâm đang lơ ngơ nhìn những xấp vải rực rỡ, quay lại thì chẳng thấy "thầy giáo" đâu.
Cô hoảng hốt. Xung quanh toàn là những gương mặt lạ lẫm, những tiếng mời chào bằng thứ ngôn ngữ mà cô mới chỉ biết vài từ "Chào" và "Ngon". Một bà bán cá tay cầm con dao to tướng hỏi cô:
Mua gì em gái? Cá lóc tươi lắm nè!
Tuệ Lâm run rẩy, lùi lại, miệng lúng túng:
Tôi... tôi... bánh chưng... chưng diện...
Bà bán cá ngơ ngác:
Con khùng này ở đâu ra vậy? Đi chợ mà đòi bánh chưng với chưng diện cái gì?
Đúng lúc Tuệ Lâm sắp bật khóc vì cảm giác bị bỏ rơi giữa một hành tinh lạ, thì Gia Bảo lù lù xuất hiện từ sau một sạp báo, trên tay cầm hai ly nước mía.
Thấy sao? Cảm giác đó, trong tiếng Việt gọi là: CHƯNG HỬNG.
Tuệ Lâm nhìn thấy Bảo, cơn sợ hãi lập tức biến thành sự tức giận. Cô lao tới đập vào vai anh liên tiếp:
Đồ tồi! Đồ Bảo 'Lì'! Anh dám bỏ tôi lại? Tôi sẽ bảo chú Phước trừ lương anh! Tôi... tôi...
Bảo vừa né vừa cười, đưa ly nước mía mát lạnh sát vào má cô:
Bình tĩnh, bình tĩnh! Đây là giáo cụ trực quan mà. 'Chưng hửng' là khi cô đang mong đợi một điều gì đó (như là thầy giáo đứng bên cạnh), nhưng thực tế lại xảy ra trái ngược hoàn toàn (thầy giáo biến mất). Cô thấy không, chỉ một chữ 'Chưng' thôi mà làm cô đi từ no bụng, đến xinh đẹp, rồi lại đến phát điên.
Tuệ Lâm cầm lấy ly nước mía, hớp một hơi thật dài, vị ngọt lịm và cái lạnh thấm vào cổ họng làm cô dịu lại. Cô nhìn Bảo bằng ánh mắt hình viên đạn:
Anh dạy học kiểu này... sớm muộn gì cũng bị học trò đánh chết.
Bảo nhún vai, dắt cô rời khỏi khu chợ sầm uất. Họ đi bộ qua những dãy nhà cổ của người Hoa, nơi những bảng hiệu vẽ tay bằng hai thứ tiếng đang bắt đầu lên đèn. Mùi thuốc Bắc thoang thoảng từ một cửa hiệu gần đó khiến không gian trở nên tĩnh lặng và cổ kính hơn.
Bảo này... - Tuệ Lâm lên tiếng, giọng cô nhỏ hơn hẳn. - Tại sao tiếng Việt lại có nhiều nghĩa ẩn dụ như vậy? Ở Quảng Đông, chúng tôi nói sao là vậy, rất trực diện.
Bảo dừng bước trước một bức tường cũ đầy rêu phong, nơi có một nhành hoa giấy đang vươn ra:
Vì người Việt thích sự tinh tế. Họ không thích nói thẳng tuột ra, mà thích mượn hình ảnh này để nói về cảm xúc kia. Giống như lúc này, tôi nói 'Phố Hoa hôm nay thật đẹp', thực ra ý của tôi không phải là nói về mấy cái bóng đèn đâu.
Tuệ Lâm ngây thơ hỏi:
Vậy anh nói về cái gì?
Bảo nhìn cô tiểu thư đang cầm ly nước mía, mái tóc hơi bết lại vì mồ hôi nhưng đôi mắt lại sáng lấp lánh như những vì sao trên bầu trời Chợ Lớn. Anh khẽ hắng giọng, quay đi:
À... ý tôi là... hôm nay thời tiết đẹp, thích hợp để... ăn hủ tiếu cá. Đi thôi, tôi biết một quán này 'hết sảy'!
Tuệ Lâm đi sau lưng Bảo, lẩm bẩm trong miệng: "Chưng diện... chưng hửng... hết sảy...". Cô không biết rằng, bài học về chữ "Chưng" hôm nay còn một từ nữa mà Bảo chưa dạy. Đó là "Chưng cất" – giống như cách mà tình cảm đang âm thầm được thời gian và những góc phố Hoa này chưng cất thành một thứ men say lúc nào không hay.
Buổi học ngoại khóa đầu tiên kết thúc bằng một tô hủ tiếu cá nóng hổi và tiếng cười giòn tan của gã gia sư nghèo cùng cô tiểu thư hào môn. Phía xa, tháp chuông nhà thờ cha Tam ngân vang, báo hiệu một đêm Chợ Lớn đầy mộng mị bắt đầu.