Cánh cửa từ đường nặng nề mở ra vào rạng sáng ngày thứ tư. Duy Khiêm bước ra, hay nói đúng hơn là anh lảo đảo ngã vào vòng tay của những gia nhân đang chờ sẵn. Ba ngày đêm không ăn, chỉ uống nước lã và quỳ trên nền đá lạnh đã bào mòn sức lực của người đàn ông vốn dĩ thư sinh ấy.
Bà Thượng phu nhân không xuất hiện. Bà đứng từ xa, sau bức mành thưa của lầu cao, nhìn xuống đứa cháu đích tôn bằng ánh mắt không rõ vui buồn. Với bà, sự trừng phạt này là một liều thuốc đắng cần thiết để giữ gìn dòng máu họ Trịnh không bị lai tạp bởi những tư tưởng "phóng túng".
Khiêm được đưa về phòng. Thảo An đã chờ sẵn ở đó với một bát cháo hoa loãng và những tấm khăn ấm. Cô yêu cầu tất cả gia nhân lui ra ngoài, một hành động vốn dĩ trái với lệ bộ "vợ chồng không được đóng cửa ban ngày", nhưng lúc này, sự kiên định trong mắt An khiến đám hầu gái không dám cãi lời.
An nhẹ nhàng lau đi những vệt mồ hôi lạnh trên trán Khiêm. Đôi đầu gối của anh đã sưng tấy, tím bầm vì áp lực của đá lạnh và thời gian.
"Anh ngốc lắm," An khẽ trách, giọng cô run lên vì xót xa. "Tại sao lại nhận hết tội về mình?"
Khiêm mở mắt, đôi mắt anh đỏ sọc nhưng ánh nhìn lại thanh thản đến lạ lùng. Anh nắm lấy bàn tay đang run rẩy của An, giọng khàn đặc: "Nếu không phải là tôi, em sẽ không thể chịu nổi một nhát roi nào của Bà Nội đâu. Tôi quen rồi... cái không khí của từ đường, tôi đã hít thở nó từ khi còn nằm nôi."
An bưng bát cháo, thổi nhẹ rồi đút từng thìa cho anh. "Tôi không muốn anh phải quen với nỗi đau. Khiêm, trong ba ngày anh bị nhốt, tôi đã xem lại toàn bộ sổ sách của gia tộc."
Khiêm khựng lại, anh nhìn vợ với vẻ dò hỏi.
An hạ thấp giọng, ghé sát tai anh: "Họ Trịnh không nghèo như họ vẫn tưởng, nhưng họ đang bị 'ăn mòn'. Duy Lân và ông chú chi hai đang rút ruột các xưởng dệt để ném vào các sòng bạc và những cuộc ăn chơi ở thành phố. Bà Nội quá tin vào những kẻ mang họ Trịnh mà không biết rằng chính rễ của cái cây này đang bị sâu mọt phá hoại."
Ánh mắt Khiêm chợt sắc lẹm. Anh biết em họ mình là kẻ ăn chơi, nhưng không ngờ sự việc lại nghiêm trọng đến mức có thể lung lay cả nền móng gia tộc.
"Em định làm gì?" Khiêm hỏi.
"Tôi sẽ không ngồi yên để họ biến tôi thành món đồ trang trí," An đứng dậy, đi về phía cửa sổ, nhìn ra cây đại thụ đang xào xạc trong gió sớm. "Nếu Bà Nội muốn tôi quản lý việc tế tự, tôi sẽ quản lý thật triệt để. Tôi sẽ dùng danh nghĩa 'tiết kiệm cho dòng họ' để cắt đứt những khoản chi vô lý của Duy Lân. Tôi muốn cho họ thấy, nhành cỏ dại này không chỉ biết xanh, mà còn biết cách mọc xuyên qua đá."
Khiêm nhìn bóng lưng nhỏ nhắn nhưng đầy nghị lực của vợ. Lần đầu tiên anh thấy trong căn phòng u ám này có một luồng sinh khí mới. Anh cố gắng ngồi dậy, mặc cho nỗi đau từ đôi chân truyền lên tận óc.
"Việc đó rất nguy hiểm, An. Duy Lân không phải kẻ tầm thường, hắn có sự hậu thuẫn ngầm của các bô lão trong họ."
"Vậy nên tôi mới cần anh," An quay lại, ánh mắt cô rực cháy. "Anh là người thừa kế hợp pháp. Anh có tiếng nói mà họ không thể phớt lờ. Anh hãy tiếp tục vẽ những bản vẽ của anh trên gác xếp, nhưng hãy cho tôi mượn cái danh 'đích tôn' của anh để hành động. Chúng ta sẽ là hai mặt của một đồng tiền: anh giữ gìn cốt cách, còn tôi sẽ dọn dẹp đống đổ nát này."
Khiêm im lặng rất lâu. Anh nhìn đôi bàn tay mình, rồi nhìn sang những trang sổ sách An vừa lén mang vào. Sự cam chịu bấy lâu nay trong anh bắt đầu bị thay thế bởi một ý chí phản kháng mãnh liệt.
"Được," Khiêm nói, giọng anh chắc nịch. "Tôi sẽ đứng phía sau em. Nhưng em phải hứa, nếu có chuyện gì xảy ra, em phải lùi lại. Tôi không thể mất thêm một người phụ nữ nào nữa dưới cái bóng của cây đại thụ này."
An mỉm cười, một nụ cười hiếm hoi nhưng rạng rỡ. Cô biết anh đang nhắc đến mẹ mình. Một liên minh thầm lặng đã được thiết lập giữa lòng "vương quốc" của Bà Thượng phu nhân.
Chiều hôm đó, An bắt đầu kế hoạch của mình. Cô mời quản gia đến và yêu cầu kiểm kê lại kho thóc cũng như các hóa đơn nhập hàng hóa từ thành phố. Sự cứng rắn và am hiểu con số của một cô gái Tây học khiến vị quản gia già vốn dĩ coi thường phụ nữ phải toát mồ hôi hột.
Tin tức về sự "can thiệp" của mợ cả nhanh chóng bay đến tai Duy Lân và Bà Thượng. Tại gian nhà chính, Duy Lân đập bàn giận dữ, còn Bà Thượng chỉ im lặng, tay lần tràng hạt nhanh hơn thường lệ.
"Nhành cỏ dại này muốn vươn vai sao?" Bà Thượng lẩm bẩm, ánh mắt lóe lên một tia sáng lạnh lẽo. "Để xem nó chịu được bao nhiêu trận gió bão."
Trong khi đó, trên gác xếp bụi bặm, Khiêm đang cầm bút chì, nét vẽ của anh không còn là những đường thẳng vô hồn nữa. Anh đang phác thảo hình ảnh một ngôi nhà tràn đầy ánh sáng, nơi không có những bức tường cao vút và những bóng râm che khuất bầu trời.
Cuộc chiến quyền lực và tư tưởng dưới bóng đại thụ đã chính thức bước sang một giai đoạn mới: giai đoạn của những mưu đồ và sự thức tỉnh.