Ngã ba đường làng dẫn ra khu chợ trung tâm huyện Đại Lộc. Nắng miền Trung vào giờ Ngọ đứng bóng, nung nóng mặt đường nhựa đến mức không khí bốc lên run rẩy như bóng ma. Mùi nhựa đường khét lẹt quyện với bụi đất đỏ và hương thơm hăng nồng của những cánh đồng thuốc lá khô bao quanh.
Hạ Vy đứng nép mình dưới cái mái bạt xanh của chiếc xe gỗ, gương mặt bừng đỏ vì nắng và hơi nóng hắt lên từ mặt đất. Chiếc áo phông hiệu Moschino đắt tiền giờ đây dính bết vào lưng bởi mồ hôi, loang lổ những vệt nước tắc và bụi bặm. Đôi bàn tay vốn chỉ quen nâng niu những ly cocktail ở phố đi bộ, nay gân guốc hiện lên rõ rệt, mười đầu ngón tay tê dại vì cái lạnh của đá và vị chua loét của tắc thấm vào những vết xước măng rô.
Cô đưa tay quệt mồ hôi trên trán, vô tình để lại một vệt đen ngòm từ găng tay bảo hộ bằng vải thô. Mùi tinh dầu tắc tươi rói, thanh khiết thoát ra từ chiếc bình nhựa lớn, đối lập hoàn toàn với mùi khói xe thồ nồng nặc đang xộc vào mũi. Mỗi khi có chiếc xe tải chở cát chạy ngang qua, Vy lại phải vội vàng lấy tay che miệng thùng đá, cảm nhận lớp bụi mịn lạo xạo bám trên da thịt, len lỏi vào cả kẽ tóc.
"Chị ơi, cho hai ly trà tắc thiệt nhiều đá, một ly nhiều đường cho thằng nhỏ này nghe!"
Tiếng gọi vang lên. Vy ngẩng đầu, cố nặn ra một nụ cười chuyên nghiệp dù đôi chân đã rã rời. Cô múc một muỗng đá vụn đổ vào ly nhựa, tiếng loảng xoảng lanh lảnh nghe thật sảng khoái giữa trưa hè. Đôi tay thoăn thoắt rót trà đặc, vắt tắc, rồi dùng chiếc muỗng inox dài khuấy mạnh. Tiếng muỗng va vào thành ly cộp cộp, hòa cùng tiếng đá tan chảy, tạo nên một bản nhạc mưu sinh mà trước đây Vy chưa từng hình dung mình sẽ là nhạc công.
"Của em đây. Hai ly 30 ngàn."
Cậu thanh niên thợ hồ, mình trần trùng trục, da đen sạm vì nắng gió, chìa ra những tờ tiền lẻ nhăn nhúm, ướt đẫm mồ hôi. Khi ngón tay Vy chạm vào những tờ tiền ấy, một cảm giác nhám nhám, ẩm ướt và nóng hổi truyền sang da thịt. Đó là mùi vị của lao động cực nhọc. Vy khẽ khựng lại, một thoáng xót xa chạy dọc sống lưng. Cô chợt hiểu ra tại sao ông nội lại ghét thói ăn chơi xa hoa của cô đến thế. Những tờ tiền này, để kiếm được chúng, người ta đã phải phơi mình dưới cái nắng "cháy thịt" này suốt cả ngày trời.
Cách đó không xa, dưới bóng cây đa cổ thụ rợp mát, ông Hai đang đứng lặng lẽ. Ông mặc chiếc áo sơ mi trắng cũ kỹ đã ngả sang màu vàng vọt của thời gian, tay chắp sau lưng, đôi mắt nheo lại dưới vành nón lá. Ông không tiến lại gần, chỉ đứng đó quan sát đứa cháu gái "lá ngọc cành vàng" đang lủi thủi giữa nắng bụi.
Vy biết ông đang nhìn mình. Cô càng cố làm nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để chứng minh rằng cô không phải đứa chỉ biết "ăn bám". Nhưng khi nhìn thấy một bà cụ bán ve chai đi ngang qua, dáng người còng rạp dưới bao tải lỉnh kỉnh, đôi môi khô nứt nẻ vì khát, Vy bỗng khựng lại. Cô nhìn vào xấp tiền lẻ vừa nhận được, rồi nhìn bà cụ.
Cô vội vàng rót một ly trà tắc thật đầy, xúc thêm hai muỗng đá lớn cho đầy ngọn, rồi chạy nhào ra khỏi bóng râm của mái bạt.
"Bà ơi! Bà uống ly nước cho mát rồi đi tiếp bà!"
Bà cụ dừng lại, ngơ ngác nhìn cô gái xinh đẹp đang chìa ly nước mát lạnh ra trước mặt. Bà xua tay: "Bà không có tiền mua mô con ơi, nước ni đắt lắm..."
"Con tặng bà mà, bà uống đi kẻo say nắng!" Vy vừa nói vừa nhét ly nước vào đôi bàn tay run rẩy, khô héo như vỏ cây khô của bà cụ.
Bà cụ nhấp một ngụm, rồi một ngụm nữa. Ánh mắt bà bỗng sáng lên, gương mặt nhăn nheo giãn ra trong một nụ cười phúc hậu. "Cảm ơn con nghe, con bé ni khéo quá, nước ngon quá..."
Vy quay trở lại xe, lòng bỗng thấy nhẹ tênh. Nhưng ngay lúc đó, cô chạm phải ánh mắt của ông Hai. Ông vẫn đứng đó, nhưng lần này ông không còn nhìn cô với vẻ khinh miệt hay giận dữ nữa. Đôi lông mày bạc trắng khẽ giãn ra, và Vy dường như thấy một tia sáng rất lạ, một sự công nhận thầm lặng trong đôi mắt già nua của nội.
Ông Hai thong thả bước lại gần. Tiếng gậy mây gõ xuống mặt đường nhựa nghe cộc, cộc đều đặn. Vy nín thở, đôi tay nắm chặt lấy thành xe gỗ.
"Trà tắc Quận 1 mà pha cho bà già ve chai trà tắc Đại Lộc hả con nớ?" Giọng ông Hai vẫn khàn đặc, nghiêm nghị nhưng không còn sắc lẹm như mọi khi.
Vy cúi đầu: "Dạ... con thấy bà tội quá nội."
Ông Hai nhìn xấp tiền lẻ trên khay gỗ, rồi nhìn đứa cháu gái mồ hôi nhễ nhại. Ông chậm rãi móc từ túi áo ra một tờ tiền phẳng phiu, đặt xuống bàn:
"Pha cho tui một ly. Coi thử cô bán nước lề đường có học được cái chữ 'Tâm' của nhà giáo này không, hay chỉ biết chém đẹp người ta rồi làm hàng?"
Vy sững sờ. Đôi bàn tay cô run rẩy khi cầm lấy chiếc bình lắc. Cô dồn hết tâm huyết vào ly nước này. Cô vắt những trái tắc vàng ươm nhất, rót loại trà xanh đậm nhất mà nội hay uống, thêm một chút muối cho đậm vị. Tiếng đá lắc trong bình rắc rắc vang lên giòn giã. Khi cô đưa ly nước cho ông, hơi lạnh tỏa ra mát rượi, bám vào thành ly những giọt nước li ti như sương sớm.
Ông Hai nhấp một ngụm nhỏ, để vị chua thanh bùng nổ trên đầu lưỡi, rồi cái ngọt hậu của đường đen thấm xuống cổ họng. Ông khẽ gật đầu, rồi quay lưng bước đi, không nói thêm lời nào.
Nhưng khi ông đi được một đoạn, Vy nghe tiếng ông nói vọng lại, lẫn trong tiếng gió Lào thổi mạnh qua rặng tre: "Chiều nay về sớm, tui nấu canh chua cá lóc... làm việc cho lắm rồi đổ bệnh ra đó tui không có tiền nuôi đâu nghe chưa!"
Vy đứng lặng đi, nhìn theo bóng lưng gầy guộc của nội. Một cảm giác ấm áp lạ thường lan tỏa trong lồng ngực, lấn át cả cái nóng hầm hập của buổi trưa. Cô chợt nhận ra, những đồng tiền lẻ đẫm mồ hôi này và sự công nhận của nội chính là món quà lớn nhất mà Quận 1 hoa lệ chưa bao giờ cho cô thấy được.
Trời bỗng sầm tối lại, những đám mây đen kịt từ phía dãy Trường Sơn bắt đầu kéo về che khuất ánh nắng gay gắt. Một cơn gió lạnh bất chợt thổi qua làm tấm bạt xanh bay phành phạch. Hùng từ xa chạy lại, gương mặt hớt hải: "Vy ơi! Cất đồ lẹ đi! Bão về tới nơi rồi, gió ni là gió bão đó bà nội ơi!"
Vy nhìn lên bầu trời, tim bỗng đập liên hồi. Cơn bão đầu tiên của miền Trung đang ập đến, và cô chợt nhận ra mình đang đứng giữa một ngã ba đường, nơi chiếc xe gỗ mỏng manh này liệu có trụ vững được trước sức mạnh của thiên nhiên?
Nội vừa mới chấp nhận cô, chẳng lẽ cơn bão này lại định cuốn đi tất cả?
Cô cuống cuồng níu lấy thành xe, nhưng gió mỗi lúc một mạnh, bụi đất cuốn mù mịt che khuất cả lối về nhà nội...