Sau ba ngày băng qua vùng đất đỏ khô khốc, đường chân trời bắt đầu bị chiếm trọn bởi một cấu trúc lấp lánh đến chói mắt. Đó là Speculum – Thành phố của những tấm gương. Những tòa tháp cao vút được xây bằng thủy tinh và kim loại bóng loáng, phản chiếu ánh sáng mặt trời yếu ớt thành những luồng sáng sắc lẹm.
Nhưng khi Elias và Lyra bước chân qua cổng thành đổ nát, sự lộng lẫy xa xăm ấy lập tức tan biến, nhường chỗ cho một thực tại quái dị.
Người dân Speculum đi lại trên những con phố lát đá cẩm thạch một cách lặng lẽ. Điểm chung duy nhất của họ là những chiếc mặt nạ. Có cái bằng sứ trắng toát, cái bằng gỗ chạm trổ hình thú, cái lại đơn giản chỉ là một tấm vải thô khoét hai lỗ mắt. Không ai để lộ khuôn mặt thật. Những tấm gương được dựng khắp nơi, ở mỗi góc phố, mỗi cửa hàng, nhưng người ta tuyệt nhiên không bao giờ nhìn vào chúng.
"Tại sao họ lại đeo mặt nạ?" Lyra thì thầm, cô bất giác xích lại gần Elias. Cái lạnh vĩnh cửu tỏa ra từ anh lúc này lại trở thành một điểm tựa hữu hình giữa không gian bất an này.
"Vì họ đã quên mất diện mạo của chính mình," Elias đáp, mắt anh quét qua những dòng người vô hồn. "Trong ma thuật học, khuôn mặt là bản đồ của tâm hồn. Khi ký ức về bản thân bị rút cạn, các đường nét trên mặt sẽ dần mờ nhạt rồi biến mất, chỉ còn lại một khối thịt nhẵn nhụi. Họ đeo mặt nạ để giữ lại một 'nhân dạng giả' trước khi tất cả tan biến."
Họ dừng chân tại một quảng trường nhỏ, nơi có một đài phun nước đã cạn khô, thay vào đó là đầy những mảnh gương vỡ. Một người phụ nữ ngồi đó, bà mặc chiếc áo choàng dài màu tím thẫm, khuôn mặt bà không đeo mặt nạ nhưng lại được che phủ bởi một tấm màn voan mỏng manh. Bà đang cầm một chiếc kim bạc, tỉ mỉ khâu những sợi chỉ ánh sáng lên một mảnh lụa đen.
"Elias Vaelin," bà nói, giọng nói không phát ra từ môi mà như vang vọng trực tiếp trong đầu anh. "Anh mang theo mùi của sự tận diệt và vị đắng của một lá thư chưa mở."
Elias khựng lại. Anh đặt tay lên túi áo, nơi lá thư của Malakor vẫn nằm yên. "Bà là ai?"
"Người ta gọi tôi là Mnemosy – Người lưu giữ bí mật," bà ngẩng đầu lên. Qua lớp màn voan, Elias chỉ thấy hai đốm sáng màu hổ phách thay cho đôi mắt. "Ở thành phố của những kẻ quên tên, tôi là kẻ duy nhất bị nguyền rủa phải nhớ tất cả. Kể cả những điều mà người ta đã van xin tôi hãy giúp họ quên đi."
Lyra bước tới một bước, hy vọng tìm thấy sự giúp đỡ cho Elias. "Bà có thể giúp anh ấy lấy lại những gì đã mất không? Anh ấy đã hy sinh quá nhiều..."
"Lấy lại?" Mnemosy cười, tiếng cười nghe như tiếng kính vỡ. "Cô bé nhạc công ngây thơ. Trong thế giới của Malakor, ký ức không mất đi, nó chỉ chuyển từ túi người này sang túi người khác. Những gì Elias đánh mất hiện đang nằm trong tòa tháp trung tâm của Malakor, được dùng để dệt nên một thực tại mới. Muốn lấy lại, anh ta phải trả một cái giá còn lớn hơn cả sự tồn tại."
Bà quay sang Elias, tấm màn voan khẽ rung động. "Anh đang giữ lá thư của ông ta. Malakor không viết thư cho những kẻ vô danh. Ông ta viết thư cho kẻ kế thừa."
Elias cảm thấy một luồng điện chạy dọc cột sống. "Kế thừa? Tôi là người thợ sửa đồng hồ, tôi không kế thừa sự điên rồ của ông ta."
"Vậy sao?" Mnemosy đứng dậy, dáng người bà cao lớn và uy nghiêm một cách kỳ lạ. "Vậy anh có biết tại sao anh lại giỏi sửa chữa những thứ hư hỏng đến thế không? Vì trước khi làm hỏng cả thế giới này, Malakor đã thử nghiệm trên chính học trò cưng của mình. Anh không phải là người sống sót sau thảm họa, Elias. Anh là nguyên mẫu của nó."
Elias lùi lại một bước, hơi thở anh trở nên dồn dập. Những lời của Mnemosy như những chiếc búa đập vào bức tường ngăn cách trong tâm trí anh. Sự lạnh lẽo trong lồng ngực anh dường như càng sâu hơn.
"Bà đang nói dối," Lyra quát lên, cô che chắn trước mặt Elias. "Anh ấy đã cứu người, anh ấy đã chịu đau đớn vì người khác!"
"Sự cứu rỗi và sự hủy diệt thường chung một đôi tay," Mnemosy đưa tay ra, chỉ về phía tòa tháp gương cao nhất thành phố. "Nếu muốn biết sự thật, hãy đi vào Phòng Gương Nguyên Bản. Ở đó, chiếc gương sẽ không phản chiếu khuôn mặt anh, nó sẽ phản chiếu tội lỗi của anh."
Bà tiến lại gần Elias, thì thầm vào tai anh một điều gì đó mà Lyra không thể nghe thấy: "Lá thư đó không phải để đọc bằng mắt. Hãy dùng máu của người cộng sự để thấm vào giấy, anh sẽ thấy bản đồ của sự thật."
Mnemosy biến mất trong một làn sương tím, để lại hai người giữa quảng trường tĩnh lặng. Những người dân đeo mặt nạ vẫn lướt qua họ như những bóng ma.
Elias đứng lặng người, tay siết chặt lấy túi áo. Lời thì thầm của Mnemosy như một loại độc dược bắt đầu ngấm vào suy nghĩ anh. Máu của người cộng sự. Anh nhìn sang Lyra – người vẫn đang nhìn anh bằng ánh mắt lo lắng và đầy yêu thương. Anh cảm thấy một sự thôi thúc đen tối trỗi dậy, một phần của bản ngã pháp sư lạnh lùng đang tính toán về tính hiệu quả của lời gợi ý đó.
"Elias? Bà ta đã nói gì với anh vậy?" Lyra chạm vào tay anh.
Elias giật mình, anh gạt tay cô ra hơi mạnh. Sự lạnh lẽo từ cơ thể anh khiến Lyra rùng mình.
"Không có gì," anh nói, giọng đanh lại. "Bà ta chỉ là một kẻ điên bị kẹt trong đống ký ức rác rưởi. Chúng ta cần tìm một chỗ nghỉ. Ngày mai chúng ta sẽ vào tòa tháp trung tâm."
Đêm đó, trong một căn phòng đầy những tấm gương bị che phủ bởi vải đen, Elias ngồi một mình. Anh rút lá thư ra. Dưới ánh nến leo lét, phong bì thư vẫn trắng tinh khôi, thách thức mọi nỗ lực tìm hiểu của anh.
Anh nhìn sang phía giường bên kia, nơi Lyra đang ngủ say, tay vẫn ôm chặt cây đàn lute. Một ý nghĩ lóe lên: Nếu Mnemosy nói đúng, nếu anh thực sự là một phần của thảm họa này, thì việc đi tiếp cùng Lyra chỉ là kéo cô vào chỗ chết.
Anh cầm lấy một mảnh gương vỡ trên bàn. Cạnh sắc của nó phản chiếu ánh nến. Chỉ cần một vết cắt nhỏ, một chút máu của cô, và mọi bí ẩn sẽ được hóa giải.
Elias đứng dậy, bước về phía giường của Lyra. Bước chân anh không gây ra một tiếng động nào. Anh nhìn xuống khuôn mặt thanh thản của cô gái đã vì anh mà quên mất mẹ mình, quên mất mùi hương của mưa.
Bàn tay cầm mảnh gương của anh run lên. Logic nói rằng anh cần thông tin. Nhưng trái tim – thứ mà anh tưởng đã đóng băng vĩnh cửu – bỗng nhói lên một nhịp đau đớn.
Anh quay người lại, ném mảnh gương vào góc phòng.
"Ngày thứ 1.462," anh viết vào cuốn sổ da dưới ánh nến. "Tôi bắt đầu sợ chính mình hơn là sợ Malakor. Có lẽ, sự lãng quên là một lòng tốt của số phận. Vì nếu tôi nhớ ra mình là ai, tôi có lẽ sẽ không thể chịu đựng nổi việc nhìn thấy chính mình trong gương."
Bên ngoài cửa sổ, thành phố Speculum vẫn lấp lánh dưới ánh trăng, một vẻ đẹp được xây dựng trên sự lừa dối và những chiếc mặt nạ không bao giờ gỡ bỏ.