Sáng thứ Hai. Thành phố thức dậy bằng tiếng còi xe inh ỏi và nhịp sống hối hả như một guồng quay không bao giờ có điểm dừng. Theo quán tính của mười năm, cơ thể Nam vẫn tiết ra một lượng cortisol khiến tim anh đập nhanh khi kim đồng hồ chỉ đúng tám giờ. Nhưng thay vì thắt cà vạt và cầm theo chiếc cặp táp giả da sang trọng, Nam lại đang đứng trước gương, mặc một chiếc áo phông cũ đã bạc màu.
Anh cầm điện thoại, hít một hơi thật sâu rồi bật nguồn.
Hàng loạt thông báo tràn vào như một cơn lũ vỡ đê. Một trăm linh tám tin nhắn chưa đọc, hai mươi bốn cuộc gọi nhỡ từ sếp, mười lăm email đánh dấu đỏ "Khẩn cấp". Một sự hoảng loạn thoáng qua trong lồng ngực anh, nhưng rồi Nam nhìn xuống đôi bàn tay mình—đôi tay vẫn còn vương chút đất nâu từ chậu xương rồng hôm qua. Cảm giác thô ráp ấy như một chiếc neo giữ anh lại với mặt đất, ngăn không cho cơn bão công việc cuốn anh đi một lần nữa.
Nam chọn một số điện thoại và gọi lại.
"Nam! Em đang ở đâu đấy? Có biết là sáng nay có buổi ký kết với bên đối tác không? Mọi người tìm em phát điên lên được!" – Giọng sếp anh, ông Hùng, vang lên gắt gỏng, át cả tiếng gió từ cửa sổ.
Nam im lặng một nhịp, rồi bình thản đáp: "Em nghỉ rồi, anh Hùng. Đơn em để trên bàn anh từ sáng sớm thứ Bảy."
Đầu dây bên kia im bặt. Sự im lặng kéo dài đến mức Nam có thể nghe thấy cả tiếng thở nặng nề của vị sếp vốn luôn coi anh là "cánh tay phải".
"Nghỉ? Em bị điên à Nam? Em đang ở đỉnh cao, vị trí Giám đốc điều hành khu vực chỉ còn cách em một bước chân thôi. Có chuyện gì thì lên văn phòng rồi nói, đừng có dở chứng như trẻ con thế."
"Em không dở chứng," Nam nói, giọng anh nhẹ nhưng kiên định. "Em chỉ là... hết pin rồi. Em không còn gì để cống hiến cho công ty nữa. Anh cho người kiểm kê bàn làm việc của em nhé, chìa khóa và thẻ từ em gửi bảo vệ rồi."
Nam tắt máy ngay sau đó, không đợi một lời thuyết phục hay quát tháo nào thêm. Anh chặn số công ty, rời khỏi tất cả các nhóm chat dự án. Từng thao tác rời nhóm giống như việc anh đang tháo bỏ từng mảnh xiềng xích trên người. Bạn đã rời khỏi nhóm "Chiến dịch Alpha", Bạn đã rời khỏi nhóm "KPI Quý 4". Một cảm giác nhẹ nhõm đến kỳ lạ len lỏi khắp cơ thể.
Thế nhưng, rời bỏ công ty là một chuyện, đối mặt với "hào quang" của chính mình lại là chuyện khác.
Nam bước ra khỏi căn hộ, xuống phố để tìm chút gì đó ăn sáng. Anh tạt vào quán phở quen thuộc gần tòa nhà văn phòng cũ. Những người quen nhìn thấy anh, họ ngạc nhiên.
"Ủa Nam, sao giờ này chưa vào làm? Nay nghỉ lễ hả em?" – Chị chủ quán đon đả.
Nam cười gượng: "Em nghỉ hẳn rồi chị."
Chị chủ quán khựng lại, đôi mắt mở to: "Trời ơi, cái công việc hái ra tiền đó mà nghỉ? Bao nhiêu người mơ không được. Thất nghiệp giờ cực lắm em ơi, đừng có dại!"
Nam chỉ biết cúi đầu nhìn bát phở bốc khói. Lời nói của chị chủ quán như đại diện cho tiếng nói của cả xã hội ngoài kia. Trong mắt họ, anh là một kẻ điên. Một kẻ đang đứng trên đỉnh cao lại tự mình nhảy xuống vực sâu của sự vô định. Không ai hỏi anh có mệt không, không ai hỏi anh có hạnh phúc không. Họ chỉ nhìn vào con số trên bảng lương và cái danh hiệu ngoài cửa phòng làm việc để định giá một con người.
Ăn xong, Nam đi bộ lang thang qua những con phố mà anh từng phóng xe vèo vèo qua mỗi sáng. Anh nhìn thấy những người trẻ tuổi đang hối hả chạy cho kịp giờ chấm công, gương mặt ai cũng căng thẳng và mệt mỏi. Anh thấy mình của ngày hôm qua trong họ—những "thây ma công sở" được vận hành bằng caffeine và nỗi sợ thất bại.
Anh tạt vào một cửa hàng bán dụng cụ làm vườn nhỏ nằm sâu trong hẻm. Ông chủ cửa hàng là một người đàn ông trung niên với đôi bàn tay to lớn, đang tỉ mẩn chiết một cành lan.
"Tôi muốn mua ít đất sạch và vài cái chậu gốm," Nam nói.
Ông chủ ngước nhìn anh, nhìn bộ quần áo giản dị nhưng đôi giày vẫn là loại giày da cao cấp đắt tiền, rồi mỉm cười: "Mới tập chơi cây hả chàng trai? Để giải khuây hay định làm gì?"
"Để cứu một cái cây sắp chết ạ," Nam đáp.
Ông chủ đưa cho anh một bao đất mịn, màu đen sẫm và thơm mùi hữu cơ. "Cây sắp chết không sợ thiếu nước bằng sợ thiếu lòng kiên nhẫn. Đất này tốt, nhưng quan trọng là cậu phải cho nó thời gian để làm quen với môi trường mới. Người cũng vậy, cây cũng vậy."
Nam xách bao đất ra về. Anh không về căn hộ sang trọng đầy máy lạnh của mình ngay. Anh đi thẳng lên sân thượng.
Anh bắt đầu dọn dẹp. Những mảnh rác, những thanh gỗ mục được anh gom lại một góc. Anh dùng chổi quét sạch lớp bụi bám trên sàn bê tông. Mồ hôi vã ra như tắm, thấm đẫm chiếc áo phông, nhưng Nam cảm thấy sảng khoái một cách kỳ lạ. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm, anh làm một việc gì đó mà kết quả không được đo lường bằng biểu đồ hay phần trăm doanh thu.
Anh cầm lấy chậu xương rồng nhỏ, nhẹ nhàng tách nó ra khỏi cái chậu nhựa vỡ. Bộ rễ của nó ngắn ngủn, khô khốc như những sợi tóc của người già. Nam cẩn thận đặt nó vào chiếc chậu gốm mới, đổ lớp đất mới mua vào, nén nhẹ.
"Mày có nhà mới rồi," Nam thì thầm.
Ngay khoảnh khắc đó, điện thoại anh lại sáng lên. Lần này là tin nhắn từ mẹ: "Con ơi, tháng này có gửi tiền về sửa nhà không? Em nó sắp nhập học rồi."
Nam sững người. Hào quang không chỉ là vị trí xã hội, nó còn là trách nhiệm, là sự kỳ vọng của người thân. Khi anh từ bỏ công việc, anh cũng vô tình cắt đứt nguồn chu cấp cho những người anh yêu thương. Một nỗi lo âu mới ập đến, nhưng nhìn vào chậu xương rồng vừa được thay đất, anh thấy mình không còn muốn quay lại cái lồng kính kia nữa.
Anh sẽ bén rễ ở đây. Dù đất có khô, dù nắng có gắt, anh cũng phải tìm cách để sống sót theo một kiểu khác.