Cửa hầm bảo tàng đóng sập lại, nhốt An Minh và Hà Linh vào một không gian tách biệt với thế giới náo nhiệt bên trên. Tiếng quạt thông gió chạy rì rì đều đặn, nhưng không thể xua tan được cái lạnh lẽo đang lan tỏa từ miếng ngọc bội "Ngọc Phế Toàn".
"Anh có bao giờ nghe về 'ngục Đông' chưa?" – Hà Linh phá vỡ sự im lặng, giọng cô vang vọng trong không gian nhỏ hẹp.
Minh lắc đầu, tay anh vẫn mân mê mẫu vật dưới kính hiển vi.
"Đó là nơi giam giữ những phạm nhân chính trị nặng nhất thời Lê - Trịnh," – Linh vừa nói vừa trải một bản đồ cổ Thăng Long ra bàn – "Nó không nằm trên mặt đất. Nó được xây dựng sâu dưới lòng sông Tô Lịch ngày xưa, ẩm ướt, tăm tối và đầy rẫy dịch bệnh. Những người vào đó, lịch sử coi như đã chết."
Minh rùng mình. Anh nhìn thấy đôi bàn tay mình – những ngón tay của một chuyên gia phục chế luôn được chăm sóc kỹ lưỡng – bỗng chốc trở nên thô ráp và đau đớn trong tâm tưởng. Anh có thể cảm nhận được cái cảm giác lạnh lẽo của xiềng xích đang khứa vào cổ chân.
"Huyền Diệu đã bị nhốt ở đó," – Minh nói, giọng anh trầm xuống như một lời tự sự – "Nhưng nàng không cô đơn. Nàng mang theo một thứ còn quý hơn cả mạng sống."
Ngục Đông, mùa đông năm Nhâm Dần (1782).
Bóng tối ở đây đặc quánh đến mức có thể chạm vào được. Thứ ánh sáng duy nhất là vệt sáng nhạt nhòa lọt qua khe hở của phiến đá lát phía trên, chỉ đủ để phân biệt được đâu là tường đá, đâu là vũng nước tù đọng.
Trần Huyền Diệu ngồi co quắp trong góc ngục. Cơn bỏng ở bàn tay trái đã bắt đầu mưng mủ, đau buốt đến tận xương tủy. Cứ mỗi khi cơn đau lên đến đỉnh điểm, nàng lại nghiến chặt răng, giữ cho mình không phát ra một tiếng rên rỉ nào. Nàng phải giữ vững cái danh "Học sĩ câm". Đó là vũ khí cuối cùng của nàng.
Tên cai ngục đi ngang qua, ném một bát cơm thiu xuống nền đất. "Ăn đi con mụ điên. Chúa mới sắp đăng quang rồi, có khi Ngài đại xá mà cho mày một nhát kiếm thanh thản đấy."
Diệu không nhìn bát cơm. Khi tiếng bước chân xa dần, nàng mới chậm rãi quờ quạng trong đống rơm mục nát. Nàng lấy ra một mảnh vải lụa nhỏ – vạt áo trong mà nàng đã xé ra từ đêm loạn.
Nàng không có bút, không có mực.
Diệu đưa bàn tay bị bỏng lên, khẽ cạy lớp vảy vết thương trên ngón trỏ phải. Một giọt máu đỏ sẫm trào ra. Nàng hít một hơi thật sâu, dùng ngón tay làm bút, bắt đầu viết lên mảnh lụa.
Những dòng chữ nhỏ li ti, ngay ngắn như phượng múa rồng bay hiện ra. Nàng không viết về nỗi đau của mình. Nàng viết về những lý thuyết của Lê Duy Chiêu: về việc mở cửa giao thương với phương Tây, về cách cải cách ruộng đất, về việc trọng dụng nhân tài không phân biệt tôn giáo hay xuất thân.
“Lịch sử có thể vùi lấp chúng ta, nhưng chân lý phải có con đường để sống sót,” – Nàng viết, từng chữ một vắt kiệt chút sinh lực cuối cùng.
Cứ sau mỗi dòng, nàng lại phải dừng lại để nặn thêm máu. Khi máu trên ngón tay khô lại, nàng dùng răng cắn vào đầu ngón tay khác. Cơn đau làm nàng tỉnh táo. Nàng biết, nếu nàng chết đi mà không để lại những ghi chép này, những hoài bão của một thế hệ trí thức yêu nước sẽ tan thành mây khói theo những đống lửa ở phủ Chúa.
Bất chợt, một tiếng động lạ phát ra từ phía góc tối đối diện của căn ngục. Một đôi mắt sáng rực nhìn nàng.
"Viết bằng máu sao? Cô nương, lòng cô còn cứng hơn cả đá ngục này."
Diệu giật mình, theo bản năng, nàng giấu mảnh lụa vào lòng ngực. Từ trong bóng tối, một người đàn ông trung niên với râu tóc bạc phơ, chân bị xích chặt vào cột đá, lết ra phía ánh sáng.
Đó là Đặng Hữu Nam – vị đại thần nổi tiếng cương trực từng bị Chúa Trịnh giam lỏng vì can gián việc phế lập.
Diệu vẫn im lặng, ánh mắt cảnh giác.
"Đừng sợ," – Ông Nam cười khàn đặc – "Lão cũng là kẻ chờ chết thôi. Nhưng lão nhận ra chữ của cô. Đó là lối viết của các học sĩ thư viện. Cô đang viết gì cho hậu thế? Hay là thư gửi cho người tình?"
Diệu nhìn ông lão, rồi chậm rãi chìa mảnh lụa ra. Dưới ánh sáng lờ mờ, Đặng Hữu Nam nheo mắt đọc. Sắc mặt ông thay đổi từ kinh ngạc sang bàng hoàng, rồi cuối cùng là một sự kính trọng sâu sắc.
"Đây là... di sách của Hội Ẩn? Cô nương, cô có biết nếu chúng tìm thấy thứ này, cô sẽ bị tùng xẻo không?"
Diệu khẽ gật đầu. Nàng lấy ngón tay chấm máu, viết xuống nền đất ẩm: “Người chết rồi, chữ phải sống.”
Hiện tại.
"Người chết rồi, chữ phải sống..." – An Minh lẩm bẩm.
Hà Linh giật mình, tập hồ sơ trên tay suýt rơi xuống. "Anh vừa nói gì? Câu đó... nó xuất hiện trong trang cuối của bản ký sự tôi đang cầm. Nhưng đoạn đó bị nhòe mực rất nặng, tôi phải dùng phần mềm phục dựng mới đọc ra được một nửa."
Minh không nhìn Linh. Anh đang dán mắt vào miếng ngọc bội. Dưới tác động của hóa chất phản quang mà anh vừa nhỏ lên, những đường vân tự nhiên trên mặt ngọc bắt đầu hiện rõ. Nhưng lạ thay, chúng không phải là vân đá thông thường.
"Linh, nhìn này."
Dưới kính phóng đại, những vết nứt vốn được gắn lại bằng vàng không hề ngẫu nhiên. Chúng tạo thành một sơ đồ. Một sơ đồ của hệ thống thoát nước hoặc hầm ngầm cổ.
"Đây không chỉ là ngọc bội đính ước," – Minh thốt lên, giọng run rẩy vì phấn khích – "Nó là một tấm bản đồ. Huyền Diệu đã cố tình bẻ vỡ nó theo một hình dạng nhất định trước khi gắn lại. Sợi dây vàng kia không phải để trang trí, nó là đường chỉ dẫn."
Hà Linh lao đến, chiếc máy ảnh của cô liên tục nháy sáng. "Nếu vậy, kho lưu trữ mật mà bản ký sự nhắc đến... nó không nằm ở phủ Chúa. Nó nằm ở nơi mà miếng ngọc này được tìm thấy!"
"Nhưng nơi đó giờ là một công trình đang thi công," – Minh lo lắng – "Họ đang đóng cọc móng để xây dựng trung tâm thương mại mới. Nếu chúng ta không ngăn họ lại, toàn bộ bí mật của ngàn năm sẽ bị nghiền nát dưới những khối bê tông."
Đúng lúc đó, đèn trong phòng phục chế chợt chớp nháy rồi tắt phụt. Một tiếng bước chân nặng nề vang lên từ phía hành lang, dù lúc này đã là 2 giờ sáng.
Minh và Linh nhìn nhau. Có ai đó không muốn bí mật này được đưa ra ánh sáng. Không phải là những bóng ma từ quá khứ, mà là những thế lực hiện hữu ở ngay hiện tại.
"Cất miếng ngọc đi, mau!" – Linh thì thầm, tay cô sờ vào chiếc bình xịt hơi cay trong túi xách.
Minh nhanh chóng bọc miếng ngọc vào tấm vải nhung, nhét sâu vào túi áo khoác. Anh cảm nhận được hơi ấm từ miếng ngọc truyền qua lớp vải, như một nhịp tim đang đập cộng hưởng với tim anh.
Cánh cửa thép một lần nữa chuyển động. Nhưng lần này, nó không mở ra bằng chìa khóa. Một tiếng động cơ máy cắt kim loại rít lên ghê người.