Khi những cơn gió Nam non bắt đầu thổi mạnh qua triền đê, mặt đất dưới chân dường như cũng khô giòn hơn, đó là lúc bầu trời làng tôi không còn chỉ là một khoảng xanh mênh mông đơn điệu. Nó trở thành một sân chơi khổng lồ cho những "cánh chim" bằng giấy và tre. Ở quê tôi ngày ấy, diều không phải là thứ có thể ra cửa hàng mua sẵn. Muốn có một con diều "ác chiến", chúng tôi phải tự tay làm từ tất cả những gì nghèo khó nhất có thể tận dụng được.
Thằng Cò là tay làm diều khéo nhất nhóm. Nó có thể ngồi cả buổi chiều dưới bóng cây sầu đông, tỉ mỉ vót từng nan tre sao cho đều tăm tắp. Nó bảo: "Cái khung là cái xương sống, mày vót không đều là lên trời nó lộn nhào như thằng say rượu ngay". Tôi và thằng Đực nhiệm vụ đi kiếm giấy. Giấy vở học trò cũ, giấy báo bọc hàng đã sờn, hay thậm chí là những trang tạp chí rách mướp mà con Thắm xin được từ một bà chị họ trên phố về chơi.
Chất kết dính giữa những mảnh giấy ấy là một thứ "hồ" đặc biệt: cơm nguội. Chúng tôi dầm nát cơm nguội với một chút nước, đánh cho đến khi nó dẻo quánh lại rồi miết lên mép giấy. Cái mùi cơm thiu nhẹ quyện với mùi tre mới vót tạo nên một thứ hương vị lao động rất riêng biệt của đám trẻ con nông thôn.
"Xong rồi! Con đại bàng của tao sẽ bay cao nhất cho tụi mày xem!" – Thằng Đực vỗ tay đôm đốp vào con diều hình thoi dán bằng giấy vở lòe loẹt mực tím.
Con diều của tôi thì khiêm tốn hơn, dán từ những tờ báo cũ với tiêu đề tin tức vẫn còn đọc được loáng thoáng. Nhưng điểm nhấn của nó chính là cái đuôi. Con Thắm đã hy sinh mấy dải vải vụn màu đỏ từ rổ khâu của mẹ nó để nối vào đuôi diều cho tôi. Nó bảo diều phải có đuôi dài thì mới "điệu", mới không bị gió cuốn trôi đi mất.
Chiều hôm ấy, cả đám kéo nhau ra triền đê. Con đê uốn lượn như một con rồng đất khổng lồ ôm lấy cánh đồng xanh ngắt. Gió ở đây hào phóng vô cùng, nó thổi tung mái tóc khét mùi nắng của chúng tôi và làm những cánh diều trong tay cứ chực chờ bay lên.
"Lượm, mày cầm diều chạy đi, tao giữ dây cho!" – Thằng Cò hét lớn.
Tôi ôm con diều báo, chạy thục mạng trên cỏ. Đôi chân trần giẫm lên những bụi cỏ gấu đau nhói nhưng tôi chẳng hề để tâm. Khi cảm thấy sức gió đã đủ mạnh để nhấc bổng vật báu trên tay, tôi buông tay ra.
"Lên rồi! Lên rồi!" – Con Thắm nhảy cẫng lên, hai bím tóc vung vẩy theo nhịp chân.
Con diều của tôi lảo đảo một chút rồi bắt đầu ăn gió, nó vươn mình lên cao, cao mãi. Những trang báo cũ giờ đây trông thật oai phong giữa nền trời xanh thẳm. Phía bên cạnh, diều của thằng Cò, thằng Đực cũng lần lượt cất cánh. Bầu trời bỗng chốc trở nên chật chội bởi những hình thù kỳ dị và những cái đuôi dài thướt tha.
Chúng tôi nằm dài trên cỏ, đầu gối lên tay, mắt không rời khỏi những cánh diều đang chao liệng. Sợi dây cước mảnh khảnh căng lên như dây đàn, nối liền mặt đất nghèo nàn với bầu trời tự do.
"Mày ước gì sau này không, Lượm?" – Thằng Cò bất ngờ hỏi, mắt vẫn nhìn vào con diều hình đầu chim của nó.
"Tao ước được đi trên cái máy bay hay để lại vệt trắng trên trời kia kìa. Tao muốn biết trên đó nhìn xuống làng mình có nhỏ như hạt mít nướng không." – Tôi trả lời, giọng đầy tham vọng.
Thằng Đực thì chỉ ước nhà nó có một con bò thật to để nó không phải đi cắt cỏ mỗi chiều. Còn con Thắm, nó nhìn theo con diều đuôi đỏ của tôi, khẽ nói: "Tao chỉ ước tụi mình cứ mãi như thế này thôi. Chiều nào cũng ra đê, chiều nào cũng có diều bay."
Lời ước của con Thắm làm tất cả chúng tôi im lặng. Trong thâm tâm, đứa nào cũng hiểu rằng những cánh diều kia dù có bay cao đến đâu thì cuối cùng cũng phải hạ xuống khi hoàng hôn buông hoặc dây đứt. Chúng tôi cũng vậy, sớm muộn gì cũng phải lớn lên, phải rời khỏi triền đê này để đi vào những ngã rẽ khác nhau của cuộc đời.
Bỗng nhiên, sợi dây trong tay tôi rung mạnh. Gió thổi một cú cực lớn. Tiếng "phựt" vang lên khô khốc. Con diều báo của tôi mất đà, chao đảo mấy vòng rồi bị gió cuốn phăng về phía rặng bần xa tít tắp ven sông.
"Đứt dây rồi! Diều đứt dây rồi Lượm ơi!" – Tiếng con Thắm hốt hoảng.
Tôi đứng bật dậy, định chạy theo nhưng thằng Cò giữ vai tôi lại: "Kệ đi mày. Diều đứt dây là nó đi tìm tự do rồi. Có chạy theo cũng không bắt được đâu."
Tôi nhìn theo cái chấm nhỏ màu trắng đỏ đang xa dần, xa dần rồi biến mất vào khoảng không mờ ảo của buổi chiều tà. Một cảm giác hụt hẫng len lỏi vào tim. Con diều ấy mang theo cả những dải vải của con Thắm, mang theo cả những trang báo cũ chứa đựng ước mơ bay bổng của tôi.
Nội tôi thường nói, cái gì đi là cái đó đã hết duyên. Nhưng tối hôm đó, nằm bên nội, tôi cứ thắc mắc mãi: liệu con diều đứt dây ấy có rơi xuống một cánh đồng nào đó xa lạ, nơi có một đứa trẻ nghèo khác sẽ nhặt được nó và tiếp tục mơ những giấc mơ giống như tôi không?
Hoàng hôn buông xuống, nhuộm đỏ cả triền đê. Chúng tôi thu dây, dắt díu nhau về làng khi những cánh diều còn lại đã được gấp gọn dưới cánh tay. Gió vẫn thổi, nhưng bầu trời giờ chỉ còn lại những cánh chim thật đang bay về tổ. Tôi biết, dù con diều có mất đi, nhưng cảm giác chạy trên cỏ và ánh mắt lấp lánh của con Thắm chiều nay sẽ còn ở lại trong tôi rất lâu, lâu hơn cả những mùa diều đi qua trong đời.