Cái nắng quái chiều hôm ấy dường như đặc quánh lại, vàng rực như mật mía rót xuống từ trên vòm trời. Sau giấc ngủ trưa đầy mùi khói bếp, tôi tỉnh dậy với cái đầu hơi váng vất. Ngó sang bên nhà, cha tôi đã vác cuốc ra đồng từ bao giờ, chỉ còn u đang miệt mài ngồi đan rổ tre ở hàng hiên. Tôi lén xỏ đôi dép tổ ong mòn vẹt gót, lẻn ra ngõ bằng lối vườn sau để tránh cái nhìn dò xét của u.
Địa điểm tập kết của chúng tôi luôn là gốc khế ngọt nhà cái Tí. Gọi là nhà cái Tí cho oai, chứ thực ra đó là một gian nhà vách đất nằm biệt lập ở cuối xóm, nơi có cái hàng rào dâm bụt luôn được tỉa tót gọn gàng nhưng thưa thớt bóng người. Cha cái Tí đi làm thợ xây trên phố, vài tháng mới về một lần, chỉ có nó và bà nội mù lòa nương tựa vào nhau.
Khi tôi đến nơi, thằng Đen đã ngồi vắt vẻo trên cành khế, miệng nhai nhóp nhép một quả khế chín vàng mọng nước. Cái Tí thì ngồi dưới gốc, tay mân mê một con búp bê làm từ rơm khô mà tôi đã tết cho nó hồi tháng trước. Thấy tôi, nó ngước đôi mắt trong veo như nước hồ thu lên, khẽ trách:
"Đã bảo giờ mùi cơm cháy là gặp nhau, mà giờ Cuội mới tới. Thằng Đen nó ăn hết cả phần khế chín của Cuội rồi kia kìa."
Thằng Đen nhảy phắt từ trên cành cao xuống, đất bụi bắn tung tóe. Nó quệt ngang mồm, cười hì hì: "Tại tao đói quá. Mà thôi, ăn khế trả vàng, chiều nay tao sẽ dẫn đầu quân đoàn tiến về phía miếu hoang. Có ai chùn bước không?"
Cái Tí hơi rụt vai lại. Nó vốn là đứa nhát gan nhất hội, nhưng lại luôn là đứa tò mò nhất. Nó nhìn về phía rặng đa cổ thụ đen sẫm đang in hình trên nền trời ráng đỏ, giọng run run: "Nghe bà nội tao bảo, miếu ấy ngày xưa có ông hộ pháp trông coi, ai vào đó lấy đồ là bị 'vật' chết đấy. Tụi mình... tụi mình đừng đi nữa được không?"
Tôi thấy lòng mình cũng hơi nao núng khi nghe đến hai chữ "vật chết", nhưng trước mặt cái Tí, tôi không thể để mình tỏ ra yếu thế hơn thằng Đen. Tôi bước lại gần, ngồi xuống cạnh nó trên đống lá khế khô, giọng đầy vẻ trượng phu:
"Có tớ với thằng Đen ở đây, ma nào dám lại gần. Với lại, tụi mình chỉ đi tìm 'kho báu' để giúp bà nội cậu mua thuốc đau lưng thôi mà, có lấy gì cho mình đâu mà sợ bị phạt."
Nghe tôi nhắc đến bà nội, ánh mắt cái Tí dịu lại. Nó gật đầu cái rụp, rồi bất thình lình, nó giơ ngón tay út ra trước mặt tôi và thằng Đen:
"Vậy thì phải thề! Đứa nào phản bội, đứa nào bỏ chạy trước là làm con cún. Và... và sau này dù có giàu sang, có đi thành phố, cũng không được quên gốc khế này!"
Lời thề của một đứa trẻ mười tuổi nghe có vẻ ngô nghê, nhưng trong khoảnh khắc ấy, dưới bóng mát của cây khế cổ thụ, ba ngón tay út của chúng tôi móc chặt vào nhau một cách thiêng liêng lạ kỳ. Gió chiều thổi qua, làm những bông hoa khế li ti màu tím nhạt rụng lả tả lên tóc cái Tí. Tôi chợt thấy tim mình hẫng đi một nhịp. Đó là một cảm giác rất lạ, không giống như lúc tôi phấn khích vì bắt được con dế lửa, cũng không giống như lúc tôi sợ hãi trước ngọn roi của cha. Nó êm đềm và ngọt lịm như chính vị khế trên môi.
Thằng Đen phá tan bầu không khí bằng một tiếng hú dài: "Xong! Thề rồi nhé! Giờ thì đi thôi, nắng sắp tắt rồi, lúc ấy miếu hoang mới... linh!"
Ba đứa chúng tôi dắt díu nhau đi dọc theo con đê. Thằng Đen đi đầu, cầm theo cái gậy tre làm bảo kiếm. Tôi đi giữa, thỉnh thoảng quay lại nhìn cái Tí đang túm chặt lấy gấu áo sau của mình. Con đường ra miếu hoang xa hơn tôi tưởng. Nó băng qua một cánh đồng bỏ hoang, nơi cỏ may mọc cao lút đầu người, bám đầy vào ống quần đen nhẻm.
Càng đi xa xóm, tiếng chó sủa thưa dần, chỉ còn tiếng gió rít qua những bụi gai xương rồng và tiếng quạ kêu khô khốc từ phía rừng sác. Miếu hoang hiện ra giữa những lùm cây rậm rạp, cũ kỹ và thâm nghiêm như một con quái vật đá đang ngủ yên. Cánh cửa gỗ mục nát chỉ còn treo lủng lẳng một bên bản lề, bên trong tối om như một cái họng đen ngòm.
"Đến nơi rồi..." Thằng Đen hạ thấp giọng, bước chân nó cũng chậm lại.
Cái Tí bấu chặt lấy tay tôi, hơi thở nó dồn dập. Tôi cảm nhận được bàn tay nhỏ bé của nó đang run lên bần bật. Ngay lúc ấy, tôi chợt hiểu rằng, lời thề dưới gốc khế không chỉ là một trò chơi. Nó là điểm tựa duy nhất để chúng tôi bước vào cái thế giới huyền bí mà người lớn luôn dùng để răn đe lũ trẻ.
Nắng tắt hẳn. Những bóng râm của cây đa vươn dài ra như những cánh tay ma quái. Chúng tôi đứng đó, trước ngưỡng cửa của huyền thoại đầu tiên trong đời, không biết rằng đằng sau cánh cửa mục nát kia, điều gì đang chờ đợi ba đứa trẻ xóm Chùa.